Mở rộng siêu trung tâm dữ liệu Stargate tại Texas chững lại, Meta nổi lên như ứng viên thuê công suất bỏ ngỏ

Một kế hoạch lớn giữa Oracle và OpenAI nhằm mở rộng cơ sở dữ liệu Stargate tại Abilene, bang Texas, được cho là đang rơi vào bế tắc. Theo các nguồn tin được Bloomberg dẫn lại, hai bên từng dự tính nâng quy mô địa điểm này lên khoảng 2 gigawatt công suất điện, tăng mạnh so với mức 1,2 gigawatt đang được triển khai. Trong ngành trung tâm dữ liệu, gigawatt là đơn vị đo nhu cầu điện ở quy mô cực lớn; chỉ riêng mức 1-2 gigawatt đã tương đương mức tiêu thụ của cả một đô thị nhỏ. Tuy nhiên, kế hoạch mở rộng reportedly bị chặn bởi hai vấn đề quen thuộc nhưng khó giải: tài chính và khả năng dự báo nhu cầu tính toán AI của OpenAI.

Cốt lõi của câu chuyện nằm ở chỗ AI hiện đại cần lượng hạ tầng khổng lồ để huấn luyện và vận hành mô hình. Những hệ thống này dựa vào năng lực “compute” hay năng lực tính toán, thường được cung cấp bởi GPU – bộ xử lý đồ họa, loại chip hiện đã trở thành xương sống cho trí tuệ nhân tạo nhờ khả năng xử lý song song rất mạnh. Dù OpenAI và Oracle trước đó công bố sáng kiến Stargate trị giá tới 500 tỷ USD, việc biến các cam kết thành trung tâm dữ liệu thực tế vẫn đòi hỏi dòng tiền khổng lồ, tiến độ xây dựng ổn định và dự báo nhu cầu đủ chính xác để thuyết phục nhà đầu tư. Báo cáo cho biết OpenAI đã gặp khó trong việc ước lượng chính xác mức cầu tương lai, khiến quyết định mở rộng thêm công suất trở nên rủi ro hơn.

Trong khi Oracle và OpenAI có dấu hiệu lùi bước ở Abilene, Meta lại được cho là đang xem xét thuê phần công suất chưa xây dựng và chưa được khai thác tại khu phức hợp này từ nhà phát triển Crusoe. Đây là loại thỏa thuận thuê trước công suất trung tâm dữ liệu, tức doanh nghiệp giữ chỗ năng lực điện, không gian và hạ tầng trước khi công trình hoàn tất, nhằm bảo đảm có chỗ đặt máy chủ khi nhu cầu bùng nổ. Đáng chú ý, Nvidia được cho là đã đóng vai trò trung gian dàn xếp. Hãng chip AI này thậm chí bị cho là đã đặt cọc 150 triệu USD cho phần công suất tương lai trước khi tiếp cận Meta.

Việc Nvidia xuất hiện trong thương vụ không quá bất ngờ nếu nhìn vào vị thế hiện tại của hãng. Nvidia không chỉ bán GPU mà còn ngày càng ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng AI, từ máy chủ, mạng tốc độ cao đến cách các doanh nghiệp tiếp cận công suất tính toán. Khi một công ty như Nvidia giúp kết nối nhà phát triển trung tâm dữ liệu với khách thuê lớn như Meta, điều đó phản ánh một xu hướng mới: nhà sản xuất chip không còn chỉ cung cấp phần cứng, mà đang trở thành kiến trúc sư của cả hệ sinh thái AI. Dù vậy, Crusoe hiện từ chối bình luận và các bên liên quan khác chưa xác nhận công khai.

Dù kế hoạch mở rộng riêng tại Abilene có thể bị đình trệ, hợp đồng lớn hơn giữa Oracle và OpenAI dường như vẫn còn nguyên hiệu lực. Sau khi sáng kiến Stargate được công bố hơn một năm trước, OpenAI đã chọn Oracle làm đối tác triển khai tổng cộng 4,5 gigawatt công suất tính toán để phục vụ phát triển mô hình và cung cấp dịch vụ AI. Oracle định giá hợp đồng này ở mức 300 tỷ USD trong toàn bộ vòng đời. Điều đó cho thấy mối quan hệ chiến lược giữa hai công ty chưa hề đổ vỡ; vấn đề chủ yếu là tiến độ tài chính có thể không theo kịp tham vọng mở rộng ngay lập tức.

Để theo kịp cuộc đua AI, Oracle tuần này công bố kế hoạch huy động thêm 50 tỷ USD dưới dạng nợ và vốn chủ sở hữu. Nợ ở đây có thể hiểu là tiền vay từ thị trường tài chính, còn vốn chủ sở hữu là nguồn tiền đến từ phát hành cổ phần hoặc các hình thức góp vốn khác. Với các dự án trung tâm dữ liệu siêu lớn, chi phí không chỉ nằm ở đất đai và xây dựng mà còn ở hệ thống điện, làm mát, mạng, máy chủ và đặc biệt là GPU. Vấn đề là ngay cả khi Oracle có thể huy động được tiền, nguồn vốn đó có thể đến quá muộn để cứu kế hoạch mở rộng cụ thể tại Texas.

Nếu có một công ty sẵn sàng hấp thụ phần công suất bỏ ngỏ, Meta là cái tên hợp lý. Trong cuộc gọi công bố kết quả kinh doanh quý IV hồi tháng 1, tập đoàn này cho biết có thể chi tới 135 tỷ USD cho đầu tư vốn, hay capex – viết tắt của capital expenditures, tức chi tiêu cho tài sản dài hạn như trung tâm dữ liệu, máy chủ và hạ tầng mạng. Mục tiêu trọng tâm là 확보 thêm năng lực GPU compute, nghĩa là bảo đảm có đủ chip và điện để huấn luyện, suy luận và triển khai các mô hình AI quy mô lớn. Với Meta, sở hữu hoặc thuê trước công suất trung tâm dữ liệu đang quan trọng không kém việc tự thiết kế mô hình.

Meta không phải trường hợp cá biệt. Tám hyperscaler lớn nhất thế giới – thuật ngữ dùng cho các hãng vận hành hạ tầng đám mây và trung tâm dữ liệu ở quy mô siêu lớn như Google, Amazon, Microsoft hay Oracle – được dự báo sẽ chi tổng cộng 710 tỷ USD trong năm 2026. Phần lớn số tiền này sẽ đổ vào các “bit barn”, cách gọi ví von cho các nhà kho máy tính khổng lồ, cùng GPU và những thiết bị đi kèm. Điều đó cho thấy trong kỷ nguyên AI, tài nguyên chiến lược không chỉ là thuật toán mà còn là điện năng, diện tích đặt máy, hệ thống làm mát và khả năng mua được chip đúng lúc.

Ngay cả khi Abilene không mở rộng như dự kiến, OpenAI vẫn phải nhanh chóng tìm nơi đặt thêm năng lực tính toán nếu muốn theo kịp các cam kết tài chính gần đây. Báo cáo nhắc tới mục tiêu khoảng 5 gigawatt GPU mà công ty cần bố trí để có thể chạm tới khoản khuyến khích trị giá 30 tỷ USD từ Nvidia, nằm trong vòng gọi vốn 110 tỷ USD được công bố tuần trước với sự tham gia của SoftBank và Amazon. SoftBank là tập đoàn đầu tư công nghệ lớn của Nhật Bản, thường rót vốn vào các dự án tăng trưởng cao. Nói cách khác, bài toán của OpenAI giờ không chỉ là xây mô hình AI tốt hơn, mà còn là tìm đủ điện, đủ mặt bằng và đủ chip để biến tham vọng đó thành hiện thực.