Nvidia chưa thu được đồng nào từ H200 tại Trung Quốc, nhưng lợi nhuận 120 tỷ USD cho thấy hãng vẫn tăng tốc mạnh nhờ cơn khát AI toàn cầu

Gần ba tháng sau khi chính quyền Mỹ nới lỏng lệnh hạn chế xuất khẩu để Nvidia có thể bán bộ tăng tốc AI H200 cho khách hàng Trung Quốc, hãng vẫn chưa ghi nhận bất kỳ doanh thu nào từ thị trường này. Nguyên nhân không nằm ở Washington mà ở khâu phê duyệt nhập khẩu từ Bắc Kinh. H200 là một loại bộ tăng tốc AI, tức chip chuyên dụng để huấn luyện và vận hành các mô hình trí tuệ nhân tạo với hiệu năng rất cao, thuộc nhóm sản phẩm mạnh nhất của Nvidia trong thế hệ ra mắt từ năm 2023. Giám đốc tài chính Colette Kress cho biết dự báo doanh thu quý đầu năm tài khóa 2027 của công ty hiện không tính đến dù chỉ một USD từ mảng trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc.

Theo Nvidia, vấn đề lớn hơn doanh số ngắn hạn là xu hướng “tách rời công nghệ”, hay còn gọi là technological decoupling, khi các hệ sinh thái công nghệ Mỹ và Trung Quốc ngày càng vận hành riêng rẽ do kiểm soát xuất khẩu, chính sách công nghiệp và cạnh tranh địa chính trị. Kress cảnh báo rằng các đối thủ Trung Quốc, được tiếp sức bởi những đợt IPO gần đây, đang tiến bộ nhanh và có thể làm thay đổi cấu trúc ngành AI toàn cầu về dài hạn. IPO là viết tắt của Initial Public Offering, tức phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng, một cách huy động vốn lớn để doanh nghiệp mở rộng nghiên cứu, sản xuất và giành thị phần. Thông điệp của Nvidia khá rõ: nếu Mỹ muốn giữ vai trò dẫn đầu AI, họ cần duy trì sức hút với mọi nhà phát triển và mọi doanh nghiệp, kể cả tại Trung Quốc.

Dù cánh cửa Trung Quốc chưa thực sự mở, Nvidia vẫn đang tăng trưởng với tốc độ đáng kinh ngạc nhờ nhu cầu bùng nổ từ các hyperscaler như Meta, Google, Amazon và Microsoft. Hyperscaler là thuật ngữ chỉ các tập đoàn sở hữu hạ tầng đám mây và trung tâm dữ liệu ở quy mô siêu lớn, có khả năng đầu tư hàng chục đến hàng trăm tỷ USD mỗi năm. Nvidia dự báo doanh thu quý đầu năm tài khóa 2027 sẽ đạt khoảng 78 tỷ USD, tăng gần 90% so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong quý 4 gần nhất, công ty đạt doanh thu 68,12 tỷ USD và lợi nhuận 42,96 tỷ USD. Đáng chú ý, mảng datacenter, tức kinh doanh chip và nền tảng cho trung tâm dữ liệu, đóng góp hơn 62,3 tỷ USD, tương đương trên 90% tổng doanh thu. So với đó, các mảng gaming, hình ảnh chuyên nghiệp và ô tô đang trở nên rất nhỏ.

Tính cho cả năm tài khóa 2026, Nvidia ghi nhận doanh thu 215,93 tỷ USD và lợi nhuận lên tới 120 tỷ USD, một con số đủ để cho thấy hãng không còn phụ thuộc vào bất kỳ thị trường đơn lẻ nào trong ngắn hạn. Động lực lớn nhất đến từ làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI, khi các đại gia công nghệ được cho là sẽ rót tổng cộng khoảng 635 tỷ USD vào trung tâm dữ liệu và hệ thống phục vụ AI trong năm nay. Đây là bối cảnh mà GPU, tức bộ xử lý đồ họa, đã vượt xa vai trò ban đầu là xử lý hình ảnh để trở thành nền tảng cốt lõi cho AI hiện đại. Nhờ khả năng xử lý song song cực mạnh, GPU đặc biệt phù hợp cho việc huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn và các hệ thống suy luận AI.

Bên cạnh câu chuyện Trung Quốc, CEO Jensen Huang còn gây chú ý khi bàn về khả năng triển khai trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo. Ý tưởng “orbital datacenter” là đặt hạ tầng tính toán ngoài không gian để xử lý dữ liệu ngay trên quỹ đạo thay vì luôn phải truyền về Trái Đất. Theo Huang, môi trường không gian có những điều kiện rất khác: năng lượng mặt trời dồi dào, nhiệt độ nền thấp, nhưng việc tản nhiệt lại cực kỳ khó vì không có không khí để đối lưu. Đối lưu là quá trình truyền nhiệt nhờ dòng chuyển động của không khí hoặc chất lỏng; thiếu nó, hệ thống phải dựa nhiều vào dẫn nhiệt và các bộ tản nhiệt cỡ lớn. Ông cũng cho rằng làm mát bằng chất lỏng, vốn phổ biến trong trung tâm dữ liệu AI hiện nay, sẽ không thực tế ngoài không gian vì trọng lượng lớn và nguy cơ đóng băng.

Dù thừa nhận bài toán kinh tế hiện chưa ổn, Jensen Huang vẫn tin có những khối lượng công việc rất phù hợp để xử lý trực tiếp trong không gian. Một ví dụ tiêu biểu là imaging, tức xử lý ảnh từ vệ tinh hoặc cảm biến độ phân giải cực cao. Với loại dữ liệu này, việc truyền hàng petabyte về Trái Đất rồi mới phân tích là cực kỳ tốn kém và chậm trễ. Petabyte là đơn vị dữ liệu khổng lồ, tương đương khoảng một triệu gigabyte. Trong bối cảnh đó, đặt năng lực tính toán gần nguồn dữ liệu có thể giúp rút ngắn thời gian phản hồi, giảm áp lực băng thông và mở ra các ứng dụng mới trong quan sát Trái Đất, quốc phòng hay nghiên cứu khoa học.

Không phải ai cũng đồng tình với viễn cảnh trung tâm dữ liệu ngoài không gian. Một nhà phân tích của Gartner thậm chí mô tả làn sóng này như một “bong bóng” thiếu hiệu quả kinh tế. Gartner là công ty nghiên cứu thị trường công nghệ có ảnh hưởng lớn, thường đưa ra đánh giá về xu hướng doanh nghiệp. Tuy vậy, ý tưởng này vẫn đang thu hút sự quan tâm từ nhiều tên tuổi lớn. Google được cho là đang xem xét các cụm TPU ngoài không gian; TPU, viết tắt của Tensor Processing Unit, là chip tăng tốc AI do Google phát triển, tối ưu cho các phép toán tensor, tức dạng dữ liệu ma trận nhiều chiều rất phổ biến trong học máy. Jeff Bezos dự đoán trong hai thập kỷ tới có thể xuất hiện các trung tâm dữ liệu công suất gigawatt trên quỹ đạo, còn Elon Musk được cho là muốn thúc đẩy mô hình này sớm hơn.

Điều đáng chú ý nhất trong toàn bộ câu chuyện là Nvidia hiện vừa ở đỉnh cao tài chính, vừa đối mặt với những rủi ro chiến lược mới. Một mặt, nhu cầu AI từ các trung tâm dữ liệu đang giúp hãng tăng trưởng gần như không cần dựa vào Trung Quốc. Mặt khác, nếu thị trường công nghệ toàn cầu tiếp tục phân mảnh, các đối thủ nội địa tại Trung Quốc có thể được trao cơ hội tăng tốc và hình thành một hệ sinh thái AI riêng. Điều đó có thể làm thay đổi cuộc chơi trong dài hạn, không chỉ với Nvidia mà với toàn bộ ngành bán dẫn. Trong ngắn hạn, con số 120 tỷ USD lợi nhuận cho thấy Nvidia vẫn đang ở vị thế gần như không đối thủ. Nhưng về dài hạn, câu hỏi không còn chỉ là hãng bán được bao nhiêu chip, mà là liệu họ có thể tiếp tục giữ vai trò nền tảng trung tâm của AI toàn cầu hay không.