GOV.UK Pay đổi nhà xử lý thanh toán: Anh chọn Adyen của Hà Lan thay Stripe, mở đường cho “pay by bank” trong khu vực công

Cơ quan Dịch vụ Số của Chính phủ Anh (Government Digital Service, viết tắt là GDS) đã quyết định thay thế Stripe bằng Adyen — một nhà cung cấp công nghệ thanh toán đến từ Hà Lan — để xử lý nhiều khoản thanh toán đi qua nền tảng GOV.UK Pay. Theo thỏa thuận mới có thời hạn 3 năm, trị giá tối đa 25,3 triệu bảng Anh, Adyen sẽ tiếp quản mảng thanh toán thẻ cho chính quyền địa phương, lực lượng cảnh sát và các đơn vị quân đội, đồng thời cung cấp thêm dịch vụ “pay by bank”. Đây là hình thức thanh toán trực tiếp từ tài khoản ngân hàng sang tài khoản ngân hàng khác, thay vì phải nhập thông tin thẻ như cách truyền thống.

Điểm đáng chú ý nhất trong lần thay đổi này là sự xuất hiện của “pay by bank”, một phương thức cho phép người dân thanh toán bằng cách kết nối trực tiếp với ngân hàng của mình. Công nghệ này thường dựa trên “open banking” — mô hình ngân hàng mở, trong đó các ngân hàng cho phép bên thứ ba truy cập dữ liệu hoặc khởi tạo thanh toán một cách an toàn thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API). Với người dùng, lợi ích dễ thấy là không cần nhập số thẻ, ngày hết hạn hay mã bảo mật; với cơ quan công quyền, cách này có thể giúp giảm phụ thuộc vào mạng lưới thẻ và đơn giản hóa trải nghiệm thanh toán số.

Trong thông báo về việc trao hợp đồng, GDS cho biết khoảng 1.000 dịch vụ sẽ được di chuyển sang nền tảng của Adyen. Theo cơ quan này, quá trình chuyển đổi sẽ được thực hiện theo hướng giảm tối đa tác động đến các tổ chức sử dụng GOV.UK Pay cũng như người dân thực hiện thanh toán. GDS nhấn mạnh rằng người dùng cuối gần như sẽ không nhận thấy sự khác biệt và cũng không bị mất chức năng nào trong quá trình chuyển đổi.

Dù GDS muốn quá trình chuyển đổi diễn ra trơn tru, cơ quan này cho biết vẫn phải tuân thủ các quy định “Know Your Customer” (KYC). Đây là bộ quy trình xác minh danh tính khách hàng, được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực tài chính để ngăn gian lận, rửa tiền và các hành vi lạm dụng hệ thống thanh toán. Nói cách khác, việc đổi nhà xử lý thanh toán không đơn thuần là thay một nhà cung cấp kỹ thuật, mà còn là bài toán tuân thủ pháp lý và an toàn tài chính ở quy mô lớn.

Theo thông báo mời thầu được công bố từ tháng 2/2025, hợp đồng này chỉ bao phủ khoảng 17% tổng số giao dịch đi qua GOV.UK Pay, nhưng lại liên quan đến hơn 70% số tổ chức đang sử dụng hệ thống. Điều đó cho thấy phần lớn các đơn vị công nằm trong phạm vi hợp đồng có quy mô giao dịch không quá lớn, nhưng số lượng rất đông. Tài liệu đấu thầu cũng nhấn mạnh đây là lựa chọn duy nhất cho phép các đơn vị bắt đầu nhận thanh toán chỉ trong vòng một ngày làm việc — một yếu tố quan trọng với các tổ chức công cần triển khai dịch vụ số nhanh mà không muốn tự xây dựng hạ tầng thanh toán.

Không phải toàn bộ GOV.UK Pay đều chuyển sang Adyen. GDS xác nhận WorldPay sẽ tiếp tục xử lý thanh toán cho chính phủ trung ương, các tổ chức liên kết và hệ thống y tế NHS. Điều này cho thấy GOV.UK Pay đang vận hành theo mô hình đa nhà cung cấp, trong đó mỗi đối tác đảm nhiệm một nhóm cơ quan hoặc nhu cầu thanh toán khác nhau. Cách tiếp cận này có thể giúp chính phủ giảm rủi ro phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất, đồng thời linh hoạt hơn khi bổ sung tính năng mới.

GDS xây dựng GOV.UK Pay nhằm giúp các cơ quan nhà nước không phải tự phát triển hệ thống thanh toán trực tuyến từ đầu — một việc thường tốn kém, phức tạp và đòi hỏi năng lực bảo mật cao. Nền tảng này không thu thêm phí dịch vụ từ các tổ chức sử dụng ngoài việc chuyển tiếp phí giao dịch. Theo dữ liệu vận hành, kể từ khi ra mắt năm 2016, GOV.UK Pay đã xử lý 137,5 triệu giao dịch với tổng giá trị khoảng 9,2 tỷ bảng Anh. Hệ thống hiện phục vụ 1.718 dịch vụ, trong đó có 662 dịch vụ của chính quyền địa phương và 256 dịch vụ thuộc lực lượng cảnh sát, trải rộng trên 608 tổ chức khác nhau.

Việc thay Stripe bằng Adyen nhìn bề ngoài có thể chỉ là một quyết định mua sắm công nghệ, nhưng thực chất phản ánh xu hướng rộng hơn trong khu vực công Anh: hiện đại hóa hạ tầng thanh toán, mở rộng lựa chọn cho người dân và tận dụng ngân hàng mở để giảm ma sát trong giao dịch số. Trong bối cảnh chính phủ ngày càng muốn đưa nhiều dịch vụ lên môi trường trực tuyến, các nền tảng như GOV.UK Pay không chỉ là công cụ thu tiền mà còn là lớp hạ tầng số cốt lõi, nơi các yếu tố trải nghiệm người dùng, tuân thủ pháp lý và khả năng mở rộng phải cùng tồn tại.