Apple tăng giá Mac và iPad vì “khủng hoảng RAM”, iPhone tạm thời chưa bị ảnh hưởng

Sáng thứ Năm, Apple Store trực tuyến bất ngờ ngừng hoạt động trong thời gian ngắn, khiến nhiều người tưởng rằng hãng sắp ra mắt thiết bị mới. Tuy nhiên, khi hệ thống mở lại, điều đáng chú ý nhất không phải là sản phẩm mới mà là mức giá cao hơn trên hàng loạt thiết bị. MacBook Neo, mẫu máy được định vị ở phân khúc giá dễ tiếp cận, tăng từ 599 USD lên 699 USD. MacBook Air bản tiêu chuẩn tăng thêm 200 USD, trong khi MacBook Pro cấu hình cơ bản tăng 300 USD, đẩy giá khởi điểm lần lượt lên 1.299 USD và 1.999 USD. Ở mảng máy tính bảng, iPad Air bản 11 inch với 128 GB bộ nhớ lưu trữ tăng từ 599 USD lên 749 USD, còn iPad Pro 11 inch với 256 GB lưu trữ tăng từ 999 USD lên 1.199 USD.

Theo xu hướng chung của ngành phần cứng, nguyên nhân lớn nhất phía sau đợt tăng giá này là chi phí bộ nhớ đang leo thang mạnh. RAM là bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên, linh kiện giúp thiết bị xử lý dữ liệu tạm thời khi chạy ứng dụng và tác vụ. Nhu cầu RAM hiện tăng vọt vì làn sóng AI, tức trí tuệ nhân tạo, cùng sự mở rộng nhanh của các datacenter, hay trung tâm dữ liệu — những cụm máy chủ khổng lồ phục vụ huấn luyện mô hình AI, điện toán đám mây và dịch vụ trực tuyến. Khi các nhà cung cấp dồn năng lực sản xuất cho nhu cầu quy mô lớn này, thị trường tiêu dùng phải đối mặt với tình trạng khan hiếm, thời gian giao hàng kéo dài và giá linh kiện tăng mạnh.

Một yếu tố khác là cấu hình bộ nhớ trên máy Apple nay đã cao hơn trước. Các mẫu MacBook cơ bản hiện khởi điểm với 16 GB bộ nhớ tích hợp. Bộ nhớ tích hợp ở đây là dạng RAM được gắn liền trong kiến trúc hệ thống, thường mang lại hiệu năng và băng thông tốt hơn, nhưng cũng khiến chi phí đầu vào khó cắt giảm hơn so với các thiết kế có thể nâng cấp linh hoạt. Khi mức RAM tối thiểu tăng, giá thành thiết bị cũng bị kéo lên tương ứng, đặc biệt trong bối cảnh giá chip nhớ toàn cầu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

CEO Apple Tim Cook trước đó đã phát tín hiệu về khả năng tăng giá trong cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal vào tuần trước. Ông cho biết Apple đã cố gắng hấp thụ một phần chi phí tăng thêm từ chuỗi cung ứng để giảm tác động lên người dùng, nhưng tình hình đã trở nên không bền vững. Dù Cook khi đó không nêu rõ sản phẩm nào sẽ tăng giá và thời điểm áp dụng, diễn biến mới trên Apple Store cho thấy hãng đã bắt đầu chuyển một phần áp lực chi phí sang người tiêu dùng.

Hiện tại, iPhone vẫn chưa bị điều chỉnh giá, nhưng điều đó không đồng nghĩa người mua có thể yên tâm lâu dài. Nếu xu hướng tăng giá linh kiện tiếp tục kéo dài, smartphone của Apple nhiều khả năng cũng sẽ chịu ảnh hưởng. Bài toán ở đây không chỉ là RAM, mà còn là toàn bộ hệ sinh thái bộ nhớ và lưu trữ đang chịu sức ép từ nhu cầu AI toàn cầu. Với một sản phẩm có doanh số lớn như iPhone, Apple có thể đang trì hoãn quyết định tăng giá để tránh tác động tiêu cực đến thị trường, nhưng dư địa giữ giá có thể không còn nhiều.

Không chỉ Apple, Microsoft cũng đang phản ứng trước cuộc khủng hoảng bộ nhớ. Hãng vừa âm thầm tung ra Surface Pro 12 inch và Surface Laptop 13 inch với chỉ 8 GB RAM. Đây là mức bộ nhớ bị xem là khá hạn chế trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt khi Microsoft đang quảng bá mạnh Copilot+, nền tảng PC tích hợp sâu các tính năng AI. Copilot+ là nhãn dành cho các máy tính đáp ứng yêu cầu phần cứng để chạy các tác vụ AI ngay trên thiết bị. Việc chỉ trang bị 8 GB RAM khiến hai mẫu Surface mới không đạt mức tối thiểu thường thấy cho trải nghiệm AI kiểu này, và vì thế gần như đứng ngoài làn sóng tiếp thị AI mà chính Microsoft đang theo đuổi.

Triển vọng thị trường bộ nhớ càng trở nên đáng lo khi Micron, một trong các nhà cung cấp RAM cho Apple, cho biết họ đã ký thỏa thuận với 16 khách hàng thương mại để chốt giá bộ nhớ ở mức cao lịch sử đến tận năm 2030. Động thái “khóa giá” này có nghĩa các bên chấp nhận một mặt bằng giá cao trong dài hạn để đổi lấy nguồn cung ổn định hơn. Theo CEO Micron Sanjay Mehrotra, khách hàng đã nhận ra rằng tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và lưu trữ sẽ cần rất nhiều thời gian mới có thể cải thiện. Dù nguồn cung của ngành được kỳ vọng nhích lên dần từ năm 2028, Micron nói hiện vẫn chưa thể nhìn thấy thời điểm cung bắt kịp cầu.

Tất cả những tín hiệu trên cho thấy thị trường thiết bị cá nhân đang bước vào giai đoạn giá cao kéo dài. Từ laptop, máy tính bảng cho đến khả năng cả smartphone trong tương lai gần, người dùng có thể sẽ phải trả nhiều tiền hơn cho cùng một phân khúc sản phẩm. Trong bối cảnh đó, những ai đang cân nhắc nâng cấp thiết bị, đặc biệt là iPhone, có thể phải tính toán sớm hơn dự kiến. Nếu khủng hoảng bộ nhớ tiếp tục lan rộng dưới tác động của AI và hạ tầng trung tâm dữ liệu, đợt tăng giá hiện tại của Apple có thể chỉ mới là bước khởi đầu.