Anh chi tới 500 triệu bảng để đại tu hệ thống Bảo hiểm Quốc gia, đưa nền tảng thuế cũ sang kiến trúc linh hoạt hơn

Cơ quan Thuế và Hải quan Vương quốc Anh (HMRC) đang mời các nhà cung cấp công nghệ tham gia đấu thầu dự án xây dựng và nâng cấp hệ thống quản lý Bảo hiểm Quốc gia với tổng giá trị có thể lên tới 500 triệu bảng Anh. Dự án tập trung vào việc tiếp tục vận hành rồi hiện đại hóa National Insurance and PAYE System, thường được gọi là NPS. Trong đó, PAYE là viết tắt của “Pay As You Earn” – cơ chế khấu trừ thuế thu nhập trực tiếp từ lương trước khi người lao động nhận tiền, còn National Insurance là khoản đóng góp an sinh xã hội tại Anh.

Theo thông báo tiếp cận thị trường sơ bộ, NPS hiện vẫn chạy trên một “legacy technology estate” – tức hạ tầng công nghệ cũ, tích lũy qua nhiều năm, thường khó mở rộng và khó thay đổi. HMRC cho biết hệ thống hiện có mức độ “modularity” hạn chế, nghĩa là các thành phần chưa được tách rời đủ rõ để có thể nâng cấp từng phần, và “scalability” thấp, tức khả năng mở rộng để đáp ứng khối lượng xử lý lớn hơn còn bị giới hạn. Tham vọng mới của cơ quan này là chuyển sang kiến trúc “service-oriented architecture”, hay kiến trúc hướng dịch vụ, trong đó các chức năng được chia thành các dịch vụ độc lập có thể kết nối với nhau. Cách làm này thường giúp hệ thống linh hoạt hơn, dễ bảo trì hơn và phù hợp với mô hình phát triển “agile” – phương pháp triển khai phần mềm theo từng bước nhỏ, cập nhật nhanh thay vì nâng cấp nguyên khối.

HMRC cho biết hợp đồng mới không chỉ nhằm duy trì hoạt động của NPS mà còn hỗ trợ các “cột mốc chiến lược”, các sự kiện nghiệp vụ quan trọng, cùng những thay đổi do luật pháp hoặc yêu cầu kinh doanh tạo ra. Một trong các mục tiêu đáng chú ý là tăng cường năng lực “real-time processing”, tức xử lý dữ liệu gần như theo thời gian thực thay vì phụ thuộc nhiều vào các lô xử lý định kỳ. Với hệ thống thuế và đóng góp bảo hiểm quốc gia, điều này có thể giúp phản ứng nhanh hơn trước thay đổi về thu nhập, chính sách thuế hoặc dữ liệu từ doanh nghiệp và người lao động.

Cơ quan thuế Anh dự kiến tổ chức sự kiện làm việc với thị trường nhà cung cấp vào tháng tới để giới thiệu yêu cầu dự án, phác thảo cách thức mua sắm và mốc thời gian triển khai, đồng thời trả lời các câu hỏi làm rõ. Thông báo mời thầu chính thức dự kiến được công bố vào tháng 9, còn hợp đồng mới được kỳ vọng bắt đầu từ tháng 6/2027. Nếu đi hết thời hạn, thỏa thuận này có thể kéo dài tới 7 năm, cho thấy đây không phải một đợt nâng cấp ngắn hạn mà là chương trình chuyển đổi hạ tầng quy mô lớn.

Tầm quan trọng của NPS nằm ở chỗ đây là một phần của “critical national infrastructure” – hạ tầng quốc gia trọng yếu, tức các hệ thống mà nếu gián đoạn sẽ ảnh hưởng lớn tới hoạt động của nhà nước và nền kinh tế. Theo thông tin được công bố trước đó, nền tảng này hỗ trợ thu về khoảng 40% nguồn thu cho Kho bạc Anh và phục vụ gần 40.000 người dùng trong HMRC cũng như Bộ Lao động và Hưu trí. Điều đó đồng nghĩa bất kỳ kế hoạch nâng cấp nào cũng phải cân bằng giữa đổi mới công nghệ và yêu cầu ổn định vận hành ở mức rất cao.

NPS được đưa vào sử dụng từ năm 2009. Khi đó, Accenture cung cấp dịch vụ phát triển và hỗ trợ ứng dụng trong khuôn khổ hợp đồng Aspire trị giá 10 tỷ bảng – một trong những thỏa thuận CNTT lớn của chính phủ Anh, có sự tham gia của các tên tuổi như Capgemini, Fujitsu và BT. Đầu năm ngoái, HMRC cũng đã trao thêm cho Accenture một khoản 35,2 triệu bảng theo hình thức không cạnh tranh, bổ sung vào hợp đồng 70,4 triệu bảng để tiếp tục vận hành NPS. Việc giờ đây mở một gói thầu mới trị giá tới nửa tỷ bảng cho thấy chính phủ Anh đang chuẩn bị cho giai đoạn chuyển đổi sâu hơn, thay vì chỉ duy trì hệ thống cũ.

Theo HMRC, khoản đầu tư này sẽ tạo nền móng cho đổi mới trong tương lai bằng cách bảo đảm cơ quan có được các dịch vụ hỗ trợ vừa thích ứng tốt vừa có độ bền vững cao. Trong bối cảnh chính sách thuế, nhu cầu người dân và cơ hội công nghệ liên tục thay đổi, việc nâng cấp từ một hệ thống cũ sang nền tảng có khả năng phục hồi tốt hơn – thường được gọi là “resilient”, tức vẫn duy trì dịch vụ ổn định ngay cả khi gặp sự cố hoặc biến động lớn – được xem là bước đi quan trọng. Với quy mô ngân sách và vai trò của NPS, đây nhiều khả năng sẽ là một trong những dự án công nghệ công lớn đáng chú ý nhất của chính phủ Anh trong những năm tới.