HP thúc đẩy làn sóng ‘AI PC’: Chạy AI ngay trên máy để giảm phí đám mây, nhưng người dùng có thể phải trả nhiều hơn

HP đang quảng bá một lập luận khá thẳng thắn với khách hàng doanh nghiệp: thay vì tiếp tục gánh chi phí AI trên đám mây ngày càng tăng, họ có thể chuyển một phần khối lượng công việc sang chạy trực tiếp trên máy tính cá nhân cấu hình cao hơn, còn gọi là AI PC. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp sử dụng mô hình AI tạo sinh qua nền tảng cloud, chi phí thường được tính theo token — đơn vị nhỏ dùng để đo lượng văn bản AI xử lý hoặc sinh ra. Khi số lượng truy vấn tăng mạnh, hóa đơn token cũng phình to, khiến bài toán tối ưu chi phí trở nên cấp bách.

Theo HP, AI PC không chỉ là một chiếc laptop đắt hơn, mà là dòng máy được trang bị phần cứng đủ mạnh để xử lý nhiều tác vụ trí tuệ nhân tạo ngay trên thiết bị. Điều này thường bao gồm CPU, GPU và đặc biệt là NPU — bộ xử lý thần kinh chuyên tăng tốc các tác vụ AI như nhận diện ngôn ngữ, hình ảnh hoặc chạy mô hình nhỏ tại chỗ. HP cho rằng khi workload, tức khối lượng công việc tính toán, được kéo từ cloud về thiết bị đầu cuối, khách hàng nhận được nhiều giá trị hơn: giảm chi phí token, phản hồi nhanh hơn, ít phụ thuộc vào kết nối mạng và giữ dữ liệu nhạy cảm ở gần nơi nó được tạo ra thay vì gửi liên tục lên máy chủ từ xa.

Lãnh đạo HP cho biết họ đang chứng kiến khách hàng dùng các hệ thống này cho nhiều kịch bản như tăng năng suất nhân viên, thiết kế kỹ thuật, chăm sóc khách hàng và bảo trì dự đoán. Trong đó, bảo trì dự đoán là cách dùng AI để phân tích dữ liệu vận hành nhằm dự báo thiết bị có thể hỏng khi nào, từ đó sửa chữa trước khi sự cố xảy ra. HP cũng nhấn mạnh khái niệm edge, hay biên mạng, tức xử lý dữ liệu gần nguồn phát sinh như laptop, máy trạm hoặc thiết bị tại hiện trường, thay vì đưa toàn bộ lên trung tâm dữ liệu. Với doanh nghiệp, đây không chỉ là câu chuyện chi phí mà còn là vấn đề quản trị và bảo mật.

Theo HP, các cuộc trao đổi với doanh nghiệp hiện xoay quanh hai chủ đề nổi bật. Thứ nhất là chi phí token tăng lên nhanh chóng, thúc đẩy nhu cầu đưa mô hình xuống chạy cục bộ để tối ưu ngân sách. Thứ hai là cách kiểm soát an toàn số lượng AI agent ngày càng nhiều trong môi trường doanh nghiệp. AI agent có thể hiểu đơn giản là các tác nhân phần mềm được hỗ trợ bởi AI, có khả năng tự động thực hiện chuỗi nhiệm vụ như tìm thông tin, trả lời khách hàng, tạo báo cáo hoặc phối hợp với các hệ thống khác. Khi số agent tăng lên, doanh nghiệp phải đối mặt với câu hỏi khó hơn về phân quyền, giám sát hành vi và ngăn rò rỉ dữ liệu.

Thông điệp của HP cũng đi kèm một thực tế kinh doanh rõ ràng: AI PC mang lại lợi nhuận tốt hơn cho hãng. Công ty cho biết AI PC chiếm 46% cơ cấu sản phẩm PC bán ra trong quý vừa qua và tỷ lệ này có thể tăng lên 60-70% trong năm tài chính 2027, trước khi vượt 70% vào năm 2028. HP mô tả xu hướng này là margin accretive, tức có tác động tích cực đến biên lợi nhuận. Lý do là các mẫu máy AI thường được bán ở phân khúc cao cấp với mức giá premium pricing, đồng thời mở ra cơ hội bán kèm dịch vụ, phần mềm và giải pháp bảo mật.

Số liệu tài chính cho thấy chiến lược đẩy mạnh phân khúc cao cấp đang phát huy tác dụng. Mảng Personal Systems của HP ghi nhận doanh thu tăng 18% so với cùng kỳ, đạt 11,8 tỷ USD, dù sản lượng PC bán ra lại giảm 16%. Sự kết hợp tưởng như nghịch lý này đến từ giá bán cao hơn, tỷ trọng máy cao cấp và AI PC lớn hơn, cùng doanh thu từ phụ kiện và dịch vụ đi kèm. HP cho biết các mảng ngoài phần cứng hiện đóng góp khoảng một phần ba lợi nhuận gộp của bộ phận Personal Systems, cho thấy hãng không còn chỉ kiếm tiền từ bản thân chiếc máy tính.

Nếu người dùng kỳ vọng thị trường PC sắp hạ nhiệt về giá, phát biểu từ HP lại cho thấy điều ngược lại. Công ty cho biết họ đã tăng giá do chi phí linh kiện đi lên và dự kiến sẽ tiếp tục điều chỉnh. Tùy theo kênh bán hàng và mô hình phân phối, mức tăng này có thể đến tay khách hàng gần như ngay lập tức hoặc sau vài tháng. Điều đó đồng nghĩa xu hướng AI PC không chỉ là nâng cấp về công nghệ mà còn có thể kéo mặt bằng giá laptop doanh nghiệp lên một nấc mới.

Bên cạnh chiến lược AI PC, HP cũng giới thiệu cách họ dùng AI trong lĩnh vực in ấn, vốn là mảng kinh doanh truyền thống của hãng. Phần mềm Precise Print được quảng bá là có thể tự động loại bỏ nội dung web không cần thiết trước khi in, chẳng hạn quảng cáo, khoảng trắng thừa hoặc các thành phần ngoài phần thông tin người dùng thực sự muốn lấy. HP tuyên bố công nghệ này có thể giảm tới 38% lượng giấy sử dụng và tới 47% lượng mực in. Đây là một ví dụ dễ hiểu về AI ứng dụng, tức AI được triển khai để giải quyết một tác vụ cụ thể thay vì chỉ phục vụ chatbot hay tạo nội dung.

Điều đáng chú ý trong thông điệp của HP không chỉ là việc bán những chiếc PC đắt hơn, mà là dấu hiệu của một dịch chuyển rộng hơn trong ngành công nghệ. Khi chi phí vận hành mô hình AI trên cloud tăng lên, nhiều doanh nghiệp bắt đầu cân nhắc mô hình hybrid — kết hợp giữa đám mây và xử lý cục bộ. Những tác vụ nặng, cần quy mô lớn vẫn ở cloud, trong khi các tác vụ thường xuyên, nhạy cảm hoặc cần phản hồi tức thì sẽ được đưa xuống thiết bị. Nếu xu hướng này tiếp tục, AI PC có thể trở thành một lớp sản phẩm quan trọng trong chiến lược hạ tầng số của doanh nghiệp, dù cái giá phải trả ban đầu chắc chắn sẽ không hề rẻ.