Cổ phiếu Intel lao dốc gần 24%: Chip máy tính hụt hơi, kỳ vọng AI vướng nút thắt sản xuất

Intel công bố doanh thu quý III tăng 21% so với cùng kỳ, đạt 16,5 tỷ USD, nhưng thị trường lại chú ý đến một tín hiệu đáng lo hơn: hoạt động kinh doanh chip cho máy tính cá nhân đang suy yếu. Cổ phiếu hãng giảm từ 92,96 USD xuống 73 USD ngay sau khi kết quả được công bố, rồi tiếp tục lùi về 70,87 USD trong giao dịch ngoài giờ, tương đương mức giảm 23,7%.

Đợt bán tháo diễn ra bất chấp một số chỉ số tích cực. Doanh thu nằm gần đầu trên của khoảng dự báo 15,8–16,8 tỷ USD, trong khi biên lợi nhuận gộp — phần doanh thu còn lại sau khi trừ giá vốn — đạt 43%, cao hơn dự kiến 2 điểm phần trăm. Mảng sản phẩm trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo tăng trưởng tới 78%, song chưa đủ để xoa dịu lo ngại về triển vọng kinh doanh.

Nhóm sản phẩm điện toán cá nhân và trí tuệ nhân tạo tương tác với thế giới vật lý mang về 8,1 tỷ USD, giảm 5% so với cùng kỳ và giảm 9% so với quý trước. Đây là dấu hiệu sức ép đang gia tăng đối với mảng kinh doanh lớn nhất của Intel.

Theo Tổng giám đốc Lip Bu Tan, khách hàng gần đây liên tục phát tín hiệu về sự chững lại của thị trường máy tính do giá bộ nhớ tăng và nguồn cung hạn chế. Giá thiết bị đầu cuối, như máy tính được doanh nghiệp trang bị cho nhân viên, đã tăng đáng kể từ đầu năm, gây thêm áp lực lên ngân sách công nghệ vốn eo hẹp.

Các đối tác sản xuất thiết bị gốc, tức những hãng đưa chip Intel vào máy tính bán ra thị trường, đang siết hàng tồn kho để phù hợp với sức mua yếu hơn. Ông Tan dự báo thị trường chip máy tính cá nhân sẽ thu hẹp 12% trong năm 2027 và tiếp tục khó khăn cho đến khi giá cùng nguồn cung bộ nhớ trở lại bình thường. Triển vọng này càng nặng nề khi nhà sản xuất bộ nhớ SK Hynix dự báo tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài đến năm 2030.

Ở chiều ngược lại, Intel kỳ vọng nhu cầu CPU sẽ hồi sinh nhờ yêu cầu tiết kiệm điện trong hạ tầng trí tuệ nhân tạo. CPU là bộ xử lý trung tâm, đảm nhiệm việc thực thi lệnh và điều phối hoạt động của hệ thống; còn GPU là bộ xử lý có khả năng tính toán song song mạnh, được sử dụng rộng rãi cho các tác vụ AI.

Ông Tan cho rằng GPU phù hợp với những công việc mang tính suy luận, trong khi CPU có thể hiệu quả hơn ở các tác vụ tìm kiếm và xử lý theo quy tắc xác định. Theo lập luận của ông, một truy vấn suy luận chạy trên GPU có thể tiêu thụ nhiều oát-giờ, còn một truy vấn phù hợp chạy trên CPU có thể chỉ cần mức năng lượng tính bằng jun. Một oát-giờ tương đương 3.600 jun; tuy nhiên, các tác vụ được so sánh không nhất thiết có cùng độ phức tạp, nên không thể xem đây là kết luận CPU luôn tiết kiệm điện hơn GPU.

Cơ hội mà Intel nhắm tới là AI tác nhân: các hệ thống có thể tự thực hiện chuỗi công việc thay vì chỉ trả lời từng câu hỏi. Khi số lượng tác nhân số phục vụ công việc và đời sống tăng lên, hãng cho rằng nhu cầu CPU máy chủ cũng sẽ mở rộng. Theo ước tính của Intel, tổng quy mô thị trường tiềm năng — giá trị doanh thu có thể phục vụ trên toàn thị trường, không phải doanh thu riêng của hãng — có thể tăng từ khoảng 40 tỷ USD lên hơn 200 tỷ USD trong năm năm, chủ yếu nhờ các tác vụ AI tác nhân.

Điểm nghẽn nằm ở khả năng biến nhu cầu thành doanh thu. Intel thừa nhận đang gặp khó trong việc bảo đảm các đầu vào quan trọng, trong đó có tấm nền silic — những đĩa vật liệu được dùng để chế tạo hàng loạt chip bán dẫn.

Khi được hỏi liệu hãng có đáp ứng đủ nhu cầu CPU máy chủ và tiếp tục tăng doanh thu trung tâm dữ liệu vào đầu năm tài chính tiếp theo hay không, Giám đốc tài chính Dave Zinsner không đưa ra dự báo cụ thể. Ông cho biết nhu cầu CPU được kỳ vọng duy trì mạnh trong năm tới, nhưng Intel nhiều khả năng chưa thể đáp ứng đầy đủ yêu cầu của khách hàng. Tình hình nguồn cung trong nửa đầu năm được dự báo khó khăn hơn nửa cuối năm.

Để tăng sản lượng, Intel đang điều chỉnh phân bổ sản xuất giữa các nhà máy chế tạo bán dẫn, đồng thời dự kiến chuyển một phần công suất dành cho chip máy tính cá nhân sang sản phẩm trung tâm dữ liệu. Động thái này cho thấy hãng đang ưu tiên cơ hội tăng trưởng ở máy chủ, song cũng phản ánh giới hạn sản xuất trước mắt.

Ông Lip Bu Tan mô tả kế hoạch tái thiết Intel là một hành trình kéo dài nhiều năm. Theo ông, trong 18 tháng qua, hãng đã thu gọn đáng kể nhân sự, cắt giảm tầng quản lý trung gian, đơn giản hóa bộ máy điều hành và xây dựng đội ngũ lãnh đạo gần như mới.

Intel cũng cho biết đang cải thiện quy trình chế tạo chip để tiến gần hơn tới TSMC. Đây là yếu tố quan trọng với cả sức cạnh tranh của sản phẩm mang thương hiệu Intel lẫn hoạt động gia công bán dẫn, tức sản xuất chip theo thiết kế của khách hàng bên ngoài.

Dù khẳng định văn hóa lấy kỹ thuật làm trung tâm đã được khôi phục, ông Tan thừa nhận thất vọng vì Intel không đáp ứng được nhu cầu mạnh của khách hàng trong quý vừa qua. Với nhà đầu tư, lời hứa về một thị trường CPU máy chủ lớn hơn chưa thể lấn át ba rủi ro hiện hữu: thiếu nguồn cung sản xuất, khan hiếm bộ nhớ và nhu cầu máy tính cá nhân suy yếu. Cú giảm gần một phần tư giá cổ phiếu cho thấy thị trường đang đòi hỏi bằng chứng thực thi, thay vì chỉ một triển vọng tăng trưởng hấp dẫn.