AMD tiếp tục mở rộng thị phần CPU khi PC đắt đỏ kéo nhu cầu máy tính để bàn đi xuống

Thị trường CPU trong quý II/2026 cho thấy một bức tranh không đồng nhất: lượng chip cho máy chủ và thiết bị di động tăng lên, trong khi mảng máy tính để bàn lại suy yếu rõ rệt. Theo hãng nghiên cứu Mercury Research, tổng lượng vi xử lý xuất xưởng giảm so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do doanh số chip SoC và chip nhúng đi xuống, cùng mức sụt mạnh ở CPU desktop. SoC, viết tắt của ‘system-on-chip’, là loại chip tích hợp nhiều thành phần như CPU, GPU và các khối xử lý khác trên cùng một đế bán dẫn, thường được dùng trong thiết bị di động, máy chơi game và nhiều hệ thống nhúng.

Mercury cho rằng nhu cầu yếu ở phân khúc PC chơi game cao cấp là nguyên nhân lớn khiến CPU desktop giảm sâu. Dù quý II vốn không phải giai đoạn bùng nổ mua sắm tiêu dùng, áp lực từ giá PC tăng cao và nguồn cung GPU hạn chế đang trực tiếp làm giảm sức mua. GPU là bộ xử lý đồ họa, thành phần then chốt cho chơi game, dựng hình và AI; khi GPU khan hàng, người dùng có xu hướng trì hoãn việc mua hoặc nâng cấp máy tính để bàn.

Một trong những nguyên nhân đẩy giá PC tăng là chi phí bộ nhớ leo thang. Tình trạng này xuất phát từ việc nhiều nhà sản xuất chip ưu tiên năng lực sản xuất cho HBM, tức bộ nhớ băng thông cao, loại DRAM cao cấp được xếp chồng nhiều lớp để cung cấp tốc độ truyền dữ liệu rất lớn cho máy chủ AI. Khi công suất sản xuất bị dồn sang HBM phục vụ các hệ thống huấn luyện và suy luận AI, nguồn cung bộ nhớ truyền thống cho PC bị siết lại, kéo theo giá linh kiện tăng. Điều tương tự cũng ảnh hưởng đến GPU tiêu dùng, vì chuỗi cung ứng đang ưu tiên các sản phẩm sinh lời cao hơn cho trung tâm dữ liệu.

Theo dữ liệu của Mercury Research, lượng CPU desktop xuất xưởng đã giảm hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, AMD chịu mức giảm nhẹ hơn Intel, qua đó tiếp tục giành thêm thị phần. Trong quý II/2026, AMD nắm gần 35% thị phần CPU desktop, tăng từ khoảng 32% một năm trước đó. Diễn biến này cho thấy dù toàn thị trường co lại, AMD vẫn đang tận dụng tốt sự dịch chuyển nhu cầu và sức cạnh tranh của danh mục sản phẩm dựa trên kiến trúc Zen, nền tảng thiết kế lõi xử lý đã giúp hãng cải thiện hiệu năng và hiệu suất điện năng trong nhiều thế hệ chip gần đây.

Trái ngược với desktop, vi xử lý di động cho laptop và máy tính bảng lại tăng mạnh so với quý trước, dù mức tăng theo năm chỉ ở mức vừa phải. Mercury cho biết diễn biến này đi ngược dự báo trước đó của họ. Một yếu tố quan trọng là Intel đã tăng đáng kể sản lượng chip di động sau hai quý bị hạn chế nguồn cung nghiêm trọng. Việc bổ sung thêm hàng triệu đơn vị công suất CPU di động trong quý II đã giúp thu hẹp khoảng cách giữa cung và cầu. Dù vậy, AMD vẫn cải thiện vị thế ở mảng này, nâng thị phần lên gần 29%, so với 20,6% cùng kỳ năm trước.

Mảng CPU máy chủ tiếp tục là điểm sáng của thị trường khi lượng xuất xưởng tăng 20% so với cùng kỳ và tăng nhẹ so với quý I. Nhu cầu tăng ở cả CPU cho trung tâm dữ liệu lẫn các bộ xử lý phục vụ mạng và lưu trữ. Trung tâm dữ liệu là hạ tầng máy chủ quy mô lớn dùng để chạy dịch vụ đám mây, AI và ứng dụng doanh nghiệp, nên nhu cầu CPU tại đây thường phản ánh xu hướng đầu tư công nghệ toàn cầu. Mercury cho biết AMD đã nâng thị phần máy chủ lên 34,5%, tăng mạnh từ 27,3% một năm trước. Nếu chỉ tính các dòng chip máy chủ chủ lực Intel Xeon SP và AMD EPYC, thị phần của AMD thậm chí đạt 46,4%. Xeon SP và EPYC là các dòng CPU dành cho máy chủ hiệu năng cao, cạnh tranh trực tiếp trong các hệ thống doanh nghiệp và hyperscale.

Bên cạnh cuộc đua giữa AMD và Intel, Mercury cũng theo dõi sự mở rộng của CPU dựa trên kiến trúc Arm. Arm là kiến trúc tập lệnh nổi tiếng nhờ hiệu quả điện năng cao, lâu nay phổ biến trên smartphone nhưng đang ngày càng hiện diện nhiều hơn trong PC và máy chủ. Dù Mercury lưu ý rằng dữ liệu ở mảng này có độ bất định nhất định do thiếu cơ chế báo cáo doanh thu tập trung, hãng vẫn ghi nhận tăng trưởng đáng kể ở các sản phẩm Mac của Apple, bao gồm cả dòng Neo giá rẻ mới, cùng với đà đi lên của Chromebook dùng chip Arm.

Mercury ước tính các hệ thống dùng Arm đã chiếm 15,3% thị trường máy khách trong quý II/2026, tăng 0,9 điểm phần trăm và đạt mức cao kỷ lục. Trong mảng máy chủ, Arm cũng lên mức 13,6%, tăng thêm 0,5 điểm phần trăm. ‘Máy khách’ ở đây là các thiết bị đầu cuối như laptop, desktop hoặc máy trạm mà người dùng trực tiếp sử dụng. Những con số này cho thấy thị trường CPU đang bước vào giai đoạn phân hóa sâu hơn: desktop chịu áp lực vì giá linh kiện và GPU khan hiếm, trong khi laptop, máy chủ và các nền tảng Arm lại mở ra những hướng tăng trưởng mới. Trong bối cảnh đó, AMD là cái tên hưởng lợi rõ nhất khi liên tục giành thêm thị phần ở hầu hết các phân khúc quan trọng.