Drax tham vọng xây trung tâm dữ liệu AI 20 tỷ bảng tại nhà máy điện sinh khối lớn nhất Anh

Cơn khát điện của trí tuệ nhân tạo đang mở ra một hướng đi mới cho Drax, đơn vị vận hành nhà máy điện sinh khối lớn nhất Anh. Ngày 3/11/2026, doanh nghiệp công bố kế hoạch hợp tác với tập đoàn đầu tư Brookfield và Radiant, công ty hạ tầng AI của Brookfield tại Anh, để phát triển một tổ hợp trung tâm dữ liệu ở North Yorkshire. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến 20 tỷ bảng và có thể đạt quy mô công suất điện hơn 1 gigawatt (GW). Trung tâm dữ liệu là cơ sở tập trung máy chủ, hệ thống lưu trữ và thiết bị mạng; với các tác vụ AI, những cơ sở này cần lượng điện lớn để vận hành và làm mát thiết bị. Tuy nhiên, con số 20 tỷ bảng hiện phản ánh tham vọng phát triển, chưa phải khoản vốn đã được cam kết đầy đủ.

Nguồn vốn dự kiến được thu xếp thông qua liên doanh giữa Brookfield và Qai của Qatar. Giai đoạn đầu đặt mục tiêu cung cấp tối đa 100 megawatt (MW) công suất vào đầu năm 2028, với khoản đầu tư đề xuất 2,5 tỷ bảng. Giai đoạn tiếp theo có thể bổ sung 500 MW trong khoảng năm 2028–2031, trước khi các đợt mở rộng sau đó đưa tổng quy mô vượt 1 GW, tương đương 1.000 MW. Các chỉ số này mô tả quy mô công suất điện phục vụ cơ sở, không phải năng lực tính toán của máy chủ. Để hình dung tầm vóc dự án, Chính phủ Anh tuần trước ước tính toàn bộ trung tâm dữ liệu đang hoạt động tại nước này sử dụng khoảng 2 GW điện. Dù vậy, mức tiêu thụ thực tế của tổ hợp Drax sẽ phụ thuộc vào mức độ khai thác.

Drax cho rằng khu đất rộng khoảng 405 ha của mình có lợi thế trước những nhà phát triển đang chật vật tìm kết nối điện. Địa điểm này đã có khả năng tiếp cận công suất lưới điện 4 GW, công suất phát điện đang hoạt động 2,6 GW, hạ tầng làm mát và vị trí gần mạng cáp quang của Anh — hệ thống truyền dữ liệu bằng tín hiệu ánh sáng. Giai đoạn đầu sẽ lấy điện từ lưới, nhưng Drax muốn về sau cung cấp trực tiếp tối đa 500 MW từ các tổ máy hiện hữu thông qua hợp đồng mua bán điện dài hạn. Cơ chế này giúp bên mua và bên phát điện thỏa thuận nguồn cung trong nhiều năm. Nếu được thông qua, một phần máy chủ AI tại đây có thể vận hành bằng điện sản xuất từ viên nén gỗ nhập khẩu, loại nhiên liệu sinh khối mà nhà máy sử dụng.

Phương án chuyển điện từ nhà máy sang trung tâm dữ liệu không thể chỉ do Drax tự quyết định. Năm ngoái, công ty ký hợp đồng chênh lệch giá có sự bảo trợ của chính phủ, áp dụng cho hoạt động phát điện sinh khối từ tháng 4/2027 đến tháng 3/2031. Đây là cơ chế hỗ trợ giúp ổn định doanh thu phát điện dựa trên một mức giá thỏa thuận. Hợp đồng cho phép Drax đề nghị chuyển tối đa 500 MW công suất sang phục vụ trung tâm dữ liệu, nhưng cần được các bộ trưởng và Công ty Hợp đồng Carbon thấp chấp thuận. Quyết định sẽ phải cân nhắc lợi ích đối với người tiêu dùng, an ninh năng lượng và tính bền vững.

Theo hồ sơ Drax công bố với cơ quan quản lý, ngay cả giai đoạn đầu cũng còn phụ thuộc vào giấy phép quy hoạch, các chấp thuận về quản lý và kết nối lưới điện, thỏa thuận thương mại cùng quyết định đầu tư cuối cùng. Dự án cũng chưa có khách thuê được công bố — yếu tố then chốt đối với một cơ sở trị giá hàng tỷ bảng được xây để đặt hệ thống máy tính của các doanh nghiệp khác. Vì vậy, mốc đầu năm 2028 vẫn là mục tiêu triển khai, chưa phải thời điểm vận hành được bảo đảm.

Tổng giám đốc Drax Will Gardiner cho rằng dự án có thể củng cố tương lai dài hạn của địa điểm này, bảo vệ hàng trăm việc làm và hỗ trợ tham vọng AI của Anh. Quốc vụ khanh phụ trách ngân khố Emma Reynolds cũng hoan nghênh đề xuất như một cơ hội tạo việc làm tại Yorkshire và thúc đẩy tái công nghiệp hóa. Tuy nhiên, sự phản đối các trung tâm dữ liệu đang gia tăng ở cả Anh và Mỹ, xoay quanh hóa đơn điện, lượng nước tiêu thụ và tác động của những cơ sở công nghiệp quy mô lớn tới khu vực xung quanh. Một cuộc điều tra gần đây cho thấy doanh nghiệp chiếm 84% số bên liên quan được các bộ trưởng Anh gặp để thảo luận về trung tâm dữ liệu từ tháng 7/2024 đến tháng 6/2026, trong khi các tổ chức môi trường không có cuộc gặp nào. Drax và các đối tác cam kết lập quỹ hỗ trợ cộng đồng và bắt đầu tham vấn công chúng trong tháng 11. Để biến kế hoạch thành một tổ hợp máy chủ thực sự, họ vẫn phải đồng thời thuyết phục khách hàng, cơ quan quản lý và người dân địa phương.