Lãnh đạo tạm quyền CISA ca ngợi hợp tác với doanh nghiệp tư nhân giữa lúc hàng loạt chương trình an ninh mạng bị cắt giảm

Tại một hội nghị trực tuyến về khả năng chống chịu an ninh mạng dành cho khu vực công do hãng bảo mật Rubrik tổ chức, quyền giám đốc Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA) Nick Andersen khẳng định các mối quan hệ hợp tác công – tư vẫn là phần quan trọng nhất trong sứ mệnh của cơ quan này. Theo ông, CISA không phải cơ quan thực thi pháp luật, cũng không phải cơ quan tình báo hay cơ quan quản lý, nên tổ chức này phụ thuộc lớn vào thông tin từ các cơ quan chính phủ khác, đối tác quốc tế và đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân. Andersen nhấn mạnh rằng chỉ khi nhiều bên cùng chia sẻ những gì họ quan sát, nghe được và đã xử lý, CISA mới có thể xây dựng “mô hình đe dọa” toàn diện — tức bức tranh tổng hợp về cách các cuộc tấn công mạng hình thành, lan rộng và gây ảnh hưởng.

Andersen mô tả cách tiếp cận của CISA là dùng “củ cà rốt và quan hệ đối tác”, hàm ý cơ quan này muốn khuyến khích thay vì ép buộc các tổ chức tham gia các chương trình bảo vệ an ninh. Một ví dụ được ông nhắc đến là sáng kiến CI Fortify. Đây là chương trình hướng tới việc tăng sức bền cho “hạ tầng trọng yếu” — khái niệm chỉ các hệ thống thiết yếu như điện, nước, viễn thông, giao thông hay y tế; nếu bị tấn công hoặc gián đoạn, tác động có thể lan rộng tới đời sống xã hội và an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, tuyên bố của lãnh đạo CISA đang gây tranh cãi vì diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump nhiệm kỳ hai đã cắt mạnh nhiều chương trình hợp tác từng được xem là xương sống của hệ sinh thái an ninh mạng Mỹ. Một trong những cơ chế bị dừng sớm là Cyber Safety Review Board, tức Hội đồng Rà soát An toàn Không gian mạng, nơi quy tụ đại diện chính phủ và khu vực tư nhân để phân tích các sự cố lớn và rút ra bài học phòng thủ. Cùng số phận còn có Artificial Intelligence Safety and Security Board — hội đồng về an toàn và an ninh trí tuệ nhân tạo, Critical Infrastructure Partnership Advisory Council — hội đồng tư vấn hợp tác về hạ tầng trọng yếu, National Security Telecommunications Advisory Committee — ủy ban cố vấn viễn thông an ninh quốc gia, và US Secret Service Cyber Investigations Advisory Board — hội đồng tư vấn điều tra tội phạm mạng của Mật vụ Mỹ.

Theo bài viết gốc, một số cơ chế nói trên sau đó đã được dựng lại hoặc cải tổ dưới tên gọi mới. Dù việc tái cấu trúc có thể giúp điều chỉnh ưu tiên chính sách, quá trình giải thể rồi tái lập cũng khiến giới quan sát đặt câu hỏi về sự lãng phí thời gian, ngân sách và nhân lực. Trong lĩnh vực an ninh mạng, nơi tốc độ phản ứng trước mối đe dọa là yếu tố sống còn, việc gián đoạn các kênh phối hợp giữa nhà nước và doanh nghiệp có thể làm suy yếu khả năng ứng phó thực tế.

Cuối năm 2025, CISA cũng chấm dứt tài trợ và quan hệ với Center for Internet Security, một tổ chức phi lợi nhuận có vai trò lớn trong việc hỗ trợ tiêu chuẩn và điều phối an ninh mạng. Một trong những cấu phần bị ảnh hưởng là Multi-State Information Sharing and Analysis Center, thường được gọi là MS-ISAC. Đây là trung tâm chia sẻ và phân tích thông tin giữa nhiều bang, có nhiệm vụ phân phối “threat intelligence” — tức thông tin tình báo về mối đe dọa mạng như chỉ dấu tấn công, kỹ thuật xâm nhập hay chiến dịch đang diễn ra — xuống cấp chính quyền địa phương. Với các thành phố, quận hạt hay cơ quan công quyền nhỏ vốn thiếu chuyên gia bảo mật, kênh cảnh báo này đặc biệt quan trọng.

Không chỉ các chương trình hợp tác bị ảnh hưởng, bản thân bộ máy CISA cũng bị thu hẹp đáng kể. Bài viết cho biết kể từ khi ông Trump quay lại Nhà Trắng, khoảng 1.000 người, tương đương gần một phần ba biên chế cơ quan, đã rời đi. CISA sau đó cam kết tuyển lại khoảng 300 vị trí, nhưng đề xuất ngân sách mới nhất của chính quyền còn tính tới việc cắt thêm 900 việc làm và giảm gần 1 tỷ USD khỏi ngân sách năm 2027 của cơ quan này. Với một tổ chức phụ trách bảo vệ hệ thống số và hạ tầng thiết yếu, việc mất nhân lực quy mô lớn có thể làm suy yếu cả năng lực hỗ trợ kỹ thuật lẫn khả năng điều phối khi xảy ra khủng hoảng.

Khi được hỏi về mâu thuẫn giữa phát biểu của Andersen và thực tế cắt giảm, CISA cho biết cơ quan này vẫn duy trì ưu tiên với hợp tác công – tư thông qua các hội đồng đã được cải tổ, sáng kiến CI Fortify và các cuộc diễn tập an ninh với doanh nghiệp. Theo người phát ngôn của CISA, cơ quan vẫn làm việc với các chủ sở hữu và đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu để bảo vệ cả an ninh vật lý lẫn an ninh mạng cho những tài sản phục vụ dịch vụ thiết yếu. Các đội ngũ khu vực của CISA, theo mô tả này, tiếp tục hỗ trợ đối tác trên toàn quốc trong đánh giá rủi ro, củng cố phòng thủ, tăng khả năng chống chịu và phản ứng nhanh trước đe dọa.

Dẫu vậy, điểm khiến giới quan sát băn khoăn là liệu CISA có thể thực sự duy trì vai trò điều phối sâu rộng khi nhiều nhân sự phụ trách kết nối cộng đồng và triển khai chương trình đã không còn. Trong an ninh mạng, “cyber resilience” hay khả năng chống chịu số không chỉ là ngăn chặn tấn công, mà còn là năng lực duy trì hoạt động, phục hồi nhanh và học hỏi sau sự cố. Muốn làm được điều đó ở quy mô quốc gia, cơ quan đầu mối như CISA cần cả ngân sách, con người lẫn niềm tin từ khu vực tư nhân. Nếu tiếp tục cắt giảm, rủi ro lớn nhất có thể không nằm ở các tuyên bố chính trị, mà ở việc hạ tầng trọng yếu của Mỹ trở nên kém chuẩn bị hơn trước các cuộc tấn công ngày càng tinh vi.