Midjourney rẽ hướng sang quét toàn thân y tế bằng siêu âm, hứa hẹn mở “spa ánh sáng vàng” tại San Francisco

Midjourney, startup nổi tiếng với công cụ tạo ảnh bằng AI, vừa công bố một bước ngoặt gây bất ngờ: lấn sân sang lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh y tế. Công ty cho biết đang xây dựng Midjourney Medical và dự định mở một “spa” tại San Francisco, nơi khách hàng bước vào một không gian được mô tả là ngập trong “ánh sáng vàng”, sau đó hạ mình vào bể nước để cơ thể được quét bằng siêu âm. Dữ liệu thu được sẽ được AI xử lý để tái tạo thành hình ảnh có chất lượng gần giống MRI. MRI, hay chụp cộng hưởng từ, là kỹ thuật y khoa dùng từ trường và sóng vô tuyến để tạo ảnh chi tiết bên trong cơ thể, thường được xem là chuẩn tham chiếu trong nhiều ca kiểm tra mô mềm.

Theo mô tả của Midjourney, hệ thống sử dụng hàng trăm nghìn phần tử siêu âm cực nhỏ để phát sóng, thu tín hiệu phản hồi và gửi dữ liệu đến một cụm máy tính lớn xử lý song song. Cách tiếp cận này dựa trên Fullbody Ultrasound Computational Tomography, thường được gọi là USCT. Đây là một dạng chụp cắt lớp siêu âm tính toán, tức kỹ thuật tái dựng hình ảnh từ cách sóng siêu âm đi xuyên qua và phản xạ trong cơ thể. Khác với siêu âm thông thường vốn phụ thuộc nhiều vào đầu dò cầm tay của kỹ thuật viên, USCT hướng tới quét diện rộng, tự động hơn và có thể tạo bản đồ mô cơ thể theo cách gần với ảnh cắt lớp.

Video kỹ thuật của dự án cho thấy nguyên mẫu máy quét của Midjourney có một vòng gồm 40 bộ quét, chứa tổng cộng khoảng 358.000 phần tử siêu âm. Các phần tử này được tạo thành từ transducer, tức bộ chuyển đổi năng lượng có nhiệm vụ biến tín hiệu điện thành sóng siêu âm và ngược lại. Hệ thống hoạt động trong nước, bắn sóng vào cơ thể người được quét tới 1.000 lần mỗi giây để ghi lại cách tín hiệu thay đổi khi đi qua mô. Midjourney nói máy có thể ghi nhận chi tiết mô ở mức khoảng nửa milimét, tương đương một số hệ thống MRI lâm sàng tiêu chuẩn, dù vẫn chưa đạt độ phân giải của các thiết kế tiên tiến hơn.

Công ty không giấu tham vọng mở rộng rất nhanh. Midjourney cho biết họ muốn triển khai hơn 50.000 máy trên toàn thế giới vào năm 2031, với tổng công suất lên tới 1 tỷ lượt quét mỗi tháng. Mục tiêu của hãng là biến thiết bị này thành công cụ chăm sóc sức khỏe dự phòng, nghĩa là phát hiện sớm bất thường trước khi bệnh tiến triển nặng. Midjourney thậm chí cho rằng nếu hình ảnh học sớm được áp dụng rộng rãi, thế giới có thể tránh được 30% số ca tử vong và 50% chi phí y tế. Tuy nhiên, đây hiện vẫn là tuyên bố rất lớn và chưa đi kèm bằng chứng lâm sàng công khai đủ mạnh để thuyết phục giới chuyên môn.

Dù Midjourney giới thiệu máy quét như một bước đột phá của riêng mình, nhiều chi tiết cho thấy nền tảng công nghệ cốt lõi không hẳn mới. USCT đã là một hướng nghiên cứu có thật, trong đó các dự án quét siêu âm toàn thân yêu cầu bệnh nhân ngâm trong bể nước đã xuất hiện trong giới học thuật, bao gồm cả các nghiên cứu tại Caltech trong năm nay. Đáng chú ý hơn, Butterfly Network, công ty chuyên về thiết bị siêu âm, đã phải tự phát đi thông cáo sau khi Midjourney công bố dự án để xác nhận rằng họ chính là bên cung cấp 40 mô-đun siêu âm cho nguyên mẫu máy quét.

Theo Butterfly Network, phần cứng cho Midjourney Scanner được cấp phép theo một thỏa thuận đồng phát triển giữa hai công ty. Butterfly cho biết họ cung cấp các mô-đun tạo ảnh siêu âm, tức những khối phần cứng chịu trách nhiệm phát và thu tín hiệu để hình thành dữ liệu thô ban đầu. Một hồ sơ nộp lên SEC năm 2025 cho thấy Butterfly kỳ vọng thu về 74 triệu USD trong vòng 5 năm từ thương vụ này. SEC là Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ, cơ quan quản lý thị trường tài chính; các hồ sơ nộp cho SEC thường được xem là nguồn thông tin chính thức về các thỏa thuận kinh doanh quan trọng.

Vai trò của AI trong hệ thống không phải là “nhìn xuyên cơ thể” theo nghĩa thần kỳ, mà chủ yếu là xử lý khối lượng dữ liệu siêu âm rất lớn để tái dựng hình ảnh và nhận diện đặc điểm mô. Nói đơn giản, AI ở đây là lớp phần mềm học máy, hay machine learning, dùng thuật toán để tìm mẫu trong dữ liệu và hỗ trợ phân loại hoặc dựng ảnh. Đây là phần dễ thu hút sự chú ý, nhưng cũng là phần đòi hỏi kiểm chứng nghiêm ngặt nhất, vì trong y tế, một thuật toán nhận định sai có thể dẫn đến bỏ sót bệnh hoặc gây lo lắng không cần thiết cho người dùng.

Midjourney dự kiến mở spa quét siêu âm đầu tiên vào cuối năm 2027, nhưng trước mắt họ còn phải vượt qua cửa ải pháp lý. Công ty thừa nhận rằng để cung cấp các khả năng chẩn đoán y khoa thực thụ, họ cần được FDA chấp thuận. FDA là Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ, cơ quan chịu trách nhiệm đánh giá độ an toàn và hiệu quả của thiết bị y tế trước khi được sử dụng rộng rãi. Midjourney nói họ sẽ bắt đầu bằng việc cung cấp “bản đồ thành phần cơ thể” chi tiết, sau đó nộp kết quả thử nghiệm định kỳ lên FDA để xin mở rộng năng lực thiết bị.

Thông báo của Midjourney hiện chưa giải thích rõ cách công ty sẽ lưu trữ, bảo mật và quản trị các bản quét toàn thân, vốn là loại dữ liệu sức khỏe cực kỳ nhạy cảm. Cũng chưa rõ liệu các bản quét này có được dùng để huấn luyện thêm cho thuật toán phát hiện thành phần cơ thể hay không. Đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh Midjourney từng đối mặt với các vụ kiện liên quan đến việc sử dụng dữ liệu có bản quyền để huấn luyện mô hình tạo ảnh AI. Khi bước vào y tế, tiêu chuẩn minh bạch về dữ liệu, quyền riêng tư và độ chính xác của thuật toán sẽ cao hơn rất nhiều so với lĩnh vực sáng tạo hình ảnh.

Không thể phủ nhận Midjourney đang theo đuổi một ý tưởng hấp dẫn: biến quét toàn thân thành trải nghiệm nhanh, trực quan và có thể tiếp cận đại chúng hơn. Tuy nhiên, giữa một concept mang màu sắc khoa học viễn tưởng và một thiết bị y tế đáng tin cậy là khoảng cách rất lớn. Công nghệ nền tảng là có thật, đối tác phần cứng cũng đã lộ diện, nhưng câu chuyện về độ chính xác lâm sàng, quy trình phê duyệt, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm khi AI đưa ra kết luận vẫn còn ở phía trước. Nếu muốn biến “spa ánh sáng vàng” thành một bước tiến thực sự của y học dự phòng, Midjourney sẽ phải chứng minh nhiều hơn là khả năng kể một câu chuyện công nghệ cuốn hút.