Oracle đặt cược vào 2,8 GW pin nhiên liệu của Bloom để nuôi cơn khát điện cho trung tâm dữ liệu AI

Oracle đang mở rộng đáng kể hợp tác với Bloom Energy khi giao cho công ty này nhiệm vụ cung cấp tới 2,8 gigawatt (GW) điện từ các hệ thống pin nhiên liệu cho kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu tại Mỹ. Gigawatt là đơn vị đo công suất rất lớn, thường dùng cho nhà máy điện hoặc các cụm hạ tầng quy mô quốc gia; con số 2,8 GW cho thấy nhu cầu điện của Oracle đã bước sang cấp độ công nghiệp nặng. Theo Bloom, Oracle đã ký trước cho 1,2 GW công suất ban đầu và việc triển khai đã bắt đầu ngay trong năm nay, có thể kéo dài sang 2027.

Pin nhiên liệu, hay fuel cell, là công nghệ tạo ra điện thông qua phản ứng điện hóa thay vì đốt cháy nhiên liệu như máy phát truyền thống. Cách tiếp cận này có thể giúp cấp điện tại chỗ nhanh hơn, ổn định hơn và giảm phụ thuộc vào lưới điện công cộng. Với các trung tâm dữ liệu hiện đại, đặc biệt là hạ tầng Oracle Cloud Infrastructure (OCI) — nền tảng đám mây của Oracle dùng để vận hành ứng dụng doanh nghiệp và khối lượng tính toán AI — tốc độ đưa điện vào vận hành đang trở thành yếu tố sống còn. Bloom cho biết trong một thỏa thuận trước đó, họ đã hoàn thiện một hệ thống pin nhiên liệu cho một cơ sở OCI chỉ trong 55 ngày, nhanh hơn đáng kể so với mốc 90 ngày theo kế hoạch.

Đằng sau quyết định này là làn sóng đầu tư dữ dội vào AI. Oracle đang tham gia xây dựng mạng lưới trung tâm dữ liệu khổng lồ, một phần nhờ các thỏa thuận hạ tầng quy mô lớn như hợp đồng trị giá 300 tỷ USD với OpenAI để cung cấp năng lực xử lý cho trí tuệ nhân tạo. Nếu mọi thứ diễn ra đúng kế hoạch, Oracle có thể bổ sung khoảng 4,5 GW năng lực tính toán trong 5 năm tới. Trong bối cảnh AI tạo sinh và các mô hình ngôn ngữ lớn cần lượng máy chủ ngày càng lớn, điện không còn là chi phí phụ trợ mà đã trở thành giới hạn tăng trưởng thực sự.

Không chỉ Oracle, hàng loạt nhà vận hành trung tâm dữ liệu khác cũng đang lao vào cuộc đua xây mới. Điều này khiến lưới điện Mỹ, vốn đã cũ kỹ ở nhiều khu vực, gặp khó trong việc đáp ứng nhu cầu tăng đột biến. Theo nội dung nguồn tin, các yêu cầu đấu nối vào lưới điện có thể phải chờ tới 7 năm. Đấu nối lưới điện là quá trình xin cấp phép và xây dựng hạ tầng để một cơ sở mới được nhận điện từ hệ thống điện quốc gia hoặc khu vực. Với ngành trung tâm dữ liệu, chờ nhiều năm đồng nghĩa chậm triển khai dịch vụ, chậm doanh thu và tăng rủi ro dự án.

Chính vì nút thắt này, mô hình phát điện tại chỗ đang nổi lên như một giải pháp ngày càng khó bỏ qua. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lưới điện, các trung tâm dữ liệu có thể tự tạo ra điện ngay trong khuôn viên. Trước đây, tua-bin khí thường là lựa chọn phổ biến. Tua-bin khí là thiết bị dùng khí đốt để quay turbine phát điện, phù hợp với nhu cầu công suất lớn. Tuy nhiên, nhu cầu thị trường tăng mạnh đã khiến nguồn cung tua-bin trở nên khan hiếm, kéo theo thời gian giao hàng dài hơn. Điều đó mở ra cơ hội cho pin nhiên liệu, vốn được Bloom quảng bá là triển khai nhanh hơn và giúp giảm rủi ro tiến độ.

Dù hấp dẫn về tốc độ triển khai, pin nhiên liệu cũng có mặt trái. Công nghệ này có thể tốn kém do một số loại sử dụng vật liệu xúc tác đắt tiền. Chất xúc tác là vật liệu giúp tăng tốc phản ứng hóa học hoặc điện hóa mà không bị tiêu hao nhanh, nhưng thường có giá cao nếu dùng kim loại quý. Ngoài ra, nếu hệ thống dùng hydro làm nhiên liệu, bài toán lưu trữ, vận chuyển và an toàn sẽ trở nên phức tạp hơn. Hydro là nhiên liệu sạch ở điểm sử dụng, nhưng đòi hỏi hạ tầng chuyên biệt vì dễ cháy và khó lưu trữ hơn khí tự nhiên.

Hiện vẫn chưa rõ các hệ thống pin nhiên liệu mà Bloom triển khai cho Oracle sẽ chạy bằng hydro hay khí tự nhiên, cũng như nhiên liệu sẽ được cấp tới địa điểm bằng xe bồn hay đường ống. Đây là chi tiết quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí vận hành, độ phức tạp hạ tầng và dấu chân carbon của dự án. Bloom nhấn mạnh rằng thỏa thuận mở rộng với Oracle phản ánh xu hướng chuyển sang phát điện phân tán tại chỗ — tức mô hình tạo điện gần nơi tiêu thụ thay vì chỉ dựa vào các nhà máy điện lớn ở xa — như một phần cốt lõi của hạ tầng số hiện đại.

Động thái mới diễn ra trong bối cảnh Oracle gần đây đối mặt với cảnh báo rằng các cam kết chi tiêu khổng lồ cho trung tâm dữ liệu có thể dẫn tới việc tăng giá dịch vụ hoặc gây áp lực lên chất lượng hỗ trợ khách hàng. Cùng lúc, cũng xuất hiện thông tin Oracle và OpenAI đã từ bỏ kế hoạch mở rộng cơ sở Stargate tại Abilene, Texas do vướng mắc tài chính và khó khăn trong dự báo nhu cầu. Stargate ở đây được nhắc đến như một cơ sở trung tâm dữ liệu AI chủ lực, còn dự báo nhu cầu là khả năng ước tính chính xác lượng tài nguyên tính toán mà khách hàng sẽ cần trong tương lai — yếu tố đặc biệt quan trọng khi mỗi quyết định đầu tư đều gắn với hàng tỷ USD và lượng điện khổng lồ.

Thỏa thuận giữa Oracle và Bloom cho thấy một thực tế đang hình thành nhanh chóng trong ngành công nghệ: năng lực tính toán AI không chỉ phụ thuộc vào chip, máy chủ hay phần mềm, mà còn phụ thuộc ngày càng lớn vào việc ai có thể bảo đảm nguồn điện trước. Khi lưới điện chậm mở rộng, tua-bin khí thiếu hàng và thời gian triển khai trở thành lợi thế cạnh tranh, các giải pháp như pin nhiên liệu có thể chuyển từ phương án thay thế sang thành phần chiến lược trong kiến trúc trung tâm dữ liệu thế hệ mới.