Qualcomm úp mở CPU riêng cho kỷ nguyên AI tác tử, mở rộng sang chip tùy biến cho hyperscaler và smartphone thế hệ mới

Trong cuộc gọi công bố kết quả kinh doanh quý II, Qualcomm cho biết họ đã chính thức chen chân vào mảng silicon tùy biến dành cho các khách hàng hyperscaler — thuật ngữ dùng để chỉ những tập đoàn vận hành hạ tầng đám mây ở quy mô cực lớn như các nhà cung cấp cloud toàn cầu. CEO Cristiano Amon tiết lộ công ty sẽ giao một sản phẩm thiết kế riêng cho “một hyperscaler hàng đầu” vào quý kết thúc trong tháng 12, đồng thời xem đây là mối hợp tác nhiều thế hệ chứ không chỉ là đơn hàng ngắn hạn. Dù chưa nêu tên khách hàng, động thái này cho thấy Qualcomm đang mở rộng khỏi thị trường di động truyền thống để tiến vào trung tâm dữ liệu, nơi các hãng công nghệ ngày càng muốn tự đặt hàng chip tối ưu cho khối lượng công việc AI và điện toán đám mây.

Amon cho biết Qualcomm hiện đã phát triển CPU cho datacenter, đồng thời làm bộ tăng tốc Vision AI hiệu năng cao phục vụ suy luận. Trong đó, suy luận AI, hay AI inference, là giai đoạn mô hình đã được huấn luyện xong và bắt đầu tạo ra câu trả lời hoặc dự đoán trong thực tế. Đây là thị trường tăng trưởng nóng vì nhu cầu chạy mô hình AI ở quy mô lớn đang bùng nổ. Qualcomm cũng nói khả năng thiết kế ASIC — chip tích hợp chuyên dụng được tối ưu cho một nhiệm vụ cụ thể — được củng cố sau thương vụ mua Alphawave. Việc sở hữu năng lực ASIC rất quan trọng vì các khách hàng hyperscale ngày nay không chỉ mua chip sẵn có, mà còn muốn phần cứng được “đo ni đóng giày” cho từng hệ thống AI, mạng và trung tâm dữ liệu.

Điểm đáng chú ý nhất trong phát biểu của Qualcomm là việc hãng đã xây dựng một “CPU chuyên dụng cho các trải nghiệm agentic trong trung tâm dữ liệu”. “Agentic AI” có thể hiểu là AI tác tử: các hệ thống AI không chỉ trả lời câu hỏi mà còn có khả năng tự lên kế hoạch, gọi công cụ, phối hợp nhiều bước và thực hiện nhiệm vụ thay người dùng. Theo Amon, làn sóng AI ban đầu được thúc đẩy bởi GPU để huấn luyện mô hình; sau đó thị trường cần phần cứng chuyên cho suy luận; và giờ đây ngành công nghiệp đang bước sang giai đoạn phải tạo ra nhu cầu xử lý “token” — đơn vị dữ liệu cơ bản mà mô hình ngôn ngữ dùng để đọc và sinh văn bản — để vận hành AI tác tử. Trong bối cảnh đó, CPU trở nên quan trọng hơn vì tác tử AI thường phải điều phối logic, quản lý luồng tác vụ và kết nối nhiều hệ thống, thay vì chỉ dựa vào sức mạnh xử lý song song của GPU.

Qualcomm cho biết sẽ tổ chức ngày hội nhà đầu tư vào tháng 6 để công bố chi tiết hơn về kế hoạch mới. Việc hãng chỉ hé lộ từng phần ở thời điểm hiện tại cho thấy chiến lược vẫn đang được giữ kín, đặc biệt là danh tính khách hàng hyperscaler và thông số của CPU dành cho AI tác tử. Tuy nhiên, chỉ riêng việc Qualcomm xác nhận tham gia vào chip máy chủ và hạ tầng AI cũng đã đủ để thị trường chú ý, bởi đây là khu vực vốn đang do Nvidia, AMD, Intel cùng nhiều startup chuyên dụng cạnh tranh rất quyết liệt. Ngoài ra AI còn được ứng dụng cho mảng công nghệ Electronic Shelf Label (bảng giá điện tử) của thị trường bán lẻ,

Bên cạnh trung tâm dữ liệu, Qualcomm cũng nhấn mạnh một khái niệm mới: “agentic smartphone”, tức smartphone được thiết kế để AI có thể chủ động hiểu ý định người dùng và hành động thay họ. Amon dẫn ví dụ từ các hãng điện thoại Trung Quốc, trong đó có mẫu máy ZTE tích hợp trợ lý Doubao của ByteDance và nền tảng miclaw của Xiaomi. Theo mô tả, đây là các trợ lý AI được tích hợp sâu vào hệ điều hành, thậm chí gắn với nhân hệ điều hành, hay kernel — lớp lõi điều phối tài nguyên phần cứng và phần mềm của thiết bị. Khi AI chạm tới tầng kernel hoặc được tích hợp rất sâu vào hệ thống, nó có thể hiểu ngữ cảnh sử dụng tốt hơn, mở ứng dụng bên thứ ba, phối hợp tác vụ và hoàn thành công việc thay người dùng thay vì chỉ trả lời bằng văn bản như chatbot thông thường.

Theo Qualcomm, xu hướng AI tác tử đang làm thay đổi bản chất thiết kế smartphone. Các thiết bị mới sẽ cần CPU mạnh hơn để xử lý các tác vụ điều phối, nhận biết ngữ cảnh và chạy AI ngay trên máy. Ngoài ra, chúng cũng có thể cần nhiều bộ nhớ hơn. Bộ nhớ ở đây chủ yếu là DRAM, thành phần lưu dữ liệu tạm thời để ứng dụng và mô hình AI hoạt động mượt mà. Vấn đề là thị trường bộ nhớ hiện vẫn đang căng thẳng về nguồn cung. Amon cho biết Qualcomm đang theo dõi sát tình hình và kỳ vọng những nhà cung cấp bộ nhớ mới sẽ bổ sung năng lực sản xuất, nhưng tác động thực sự có thể chỉ rõ hơn vào năm 2027.

Amon thừa nhận tình trạng khan hiếm bộ nhớ đang gây sức ép lên hoạt động kinh doanh của Qualcomm, khi các nhà sản xuất smartphone — đặc biệt là các công ty Trung Quốc — buộc phải giảm số lượng máy xuất xưởng. Cả CEO Cristiano Amon và CFO Akash Palkhiwala đều dự báo nhu cầu sẽ chạm đáy trong quý III rồi phục hồi trở lại. Đây là tín hiệu cho thấy thị trường di động chưa thật sự ổn định, ngay cả khi AI đang được kỳ vọng tạo ra chu kỳ nâng cấp thiết bị mới.

Một chi tiết đáng chú ý khác là Qualcomm dự kiến giành được 70% mảng kinh doanh SoC của Samsung trong năm nay và năm sau, cao hơn mức thông thường khoảng 50%. SoC, viết tắt của System-on-Chip, là con chip tích hợp nhiều thành phần như CPU, GPU, modem và các bộ xử lý khác trên cùng một đế bán dẫn. Samsung từ lâu vẫn phát triển dòng Exynos riêng để giảm phụ thuộc vào Qualcomm, nhưng theo phát biểu mới nhất, có vẻ tập đoàn Hàn Quốc vẫn chưa thể tự chủ hoàn toàn ở phân khúc cao cấp. Nếu dự báo của Qualcomm thành hiện thực, Snapdragon sẽ tiếp tục giữ vai trò rất lớn trong danh mục smartphone Galaxy.

Trong quý vừa qua, Qualcomm ghi nhận doanh thu 10,6 tỷ USD, giảm 3% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, lợi nhuận ròng lại tăng mạnh 162%, lên 7,37 tỷ USD. Sự chênh lệch này cho thấy công ty đang có những yếu tố tài chính thuận lợi ngoài tăng trưởng doanh thu thuần, đồng thời tiếp tục tạo nguồn lực để đầu tư vào các lĩnh vực mới như AI hạ tầng, ô tô và chip tùy biến.

Qualcomm cũng nhấn mạnh chiến lược đa dạng hóa doanh thu, trong đó mảng ô tô đang nổi lên rõ rệt. Amon cho biết trong quý II, doanh thu thường niên hóa của lĩnh vực này đã vượt 5 tỷ USD lần đầu tiên và công ty kỳ vọng sẽ kết thúc năm tài khóa 2026 với tốc độ doanh thu vượt 6 tỷ USD. Hiện đã có hơn một triệu xe sử dụng bộ xử lý Qualcomm cho các hệ thống hỗ trợ lái nâng cao và lái tự động. Đây là dấu hiệu cho thấy hãng không còn muốn bị nhìn nhận đơn thuần là công ty chip smartphone.

Trước khi kết thúc, Qualcomm còn hé lộ rằng họ sẽ bắt đầu giao hàng thương mại nền tảng Snapdragon Digital Chassis thế hệ thứ năm vào cuối năm tài khóa. Digital Chassis là bộ nền tảng phần cứng và phần mềm dành cho xe hơi, bao phủ từ buồng lái số, kết nối, hỗ trợ lái đến xử lý AI trên xe. Theo Qualcomm, phiên bản mới sẽ có thông lượng CPU cao hơn 3 lần, sức mạnh GPU tăng 3 lần và hiệu năng NPU tăng tới 12 lần. NPU, hay Neural Processing Unit, là bộ xử lý chuyên cho tác vụ AI như nhận diện hình ảnh, giọng nói và chạy mô hình học máy với mức tiêu thụ điện thấp hơn CPU hoặc GPU trong nhiều tình huống.

Không nằm ngoài xu hướng chung của năm 2026, Qualcomm cho biết nền tảng mới cũng sẽ hỗ trợ “tác tử trong xe” cùng khả năng xử lý cho xe tự hành cấp độ 3 và cấp độ 4. Đây là các mốc trong thang phân loại tự lái, trong đó Level 3 cho phép xe tự xử lý phần lớn tình huống trong một số điều kiện nhất định nhưng tài xế vẫn phải sẵn sàng tiếp quản, còn Level 4 tiến gần hơn tới tự hành hoàn toàn trong phạm vi vận hành được xác định trước. Việc Qualcomm gắn AI tác tử với ô tô cho thấy hãng đang đặt cược rằng tương lai của AI không chỉ là chatbot trên màn hình, mà là các hệ thống có thể quan sát, suy luận và hành động trong thế giới thực.

Dù chip PC chỉ được nhắc đến thoáng qua, bức tranh tổng thể từ các phát biểu của Qualcomm là khá rõ ràng: hãng muốn tái định vị mình thành nhà cung cấp nền tảng điện toán AI trên nhiều mặt trận, từ hyperscale datacenter, smartphone AI, máy tính công nghiệp, panel pc ai tác tử cho tới xe thông minh. Nếu các sản phẩm được hé lộ trong tháng 6 thực sự đủ sức cạnh tranh, Qualcomm có thể bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, ít phụ thuộc hơn vào thị trường điện thoại vốn đã trưởng thành và biến động mạnh theo chu kỳ linh kiện.