Máy bay chở hàng mang thương hiệu Amazon gặp tai nạn chết người tại sân bay Miami

Một máy bay chở hàng mang nhận diện Prime Air của Amazon đã gặp tai nạn nghiêm trọng tại Sân bay Quốc tế Miami, khiến 5 người thiệt mạng và 3 người khác bị thương nặng. Theo thông tin ban đầu, chiếc máy bay đã hạ cánh xuống đường băng nhưng không thể dừng lại trước khi vượt quá điểm cuối của đường băng số 30, dài khoảng 2.850 mét. Sau đó, máy bay được cho là lao ra ngoài khu vực sân bay, băng qua một con đường và dừng lại ở khu vực giống như bãi đỗ xe.

Các hình ảnh và video xuất hiện sau vụ việc cho thấy thời điểm hạ cánh có mây dông dày đặc và mưa quanh khu vực sân bay. Những điều kiện này có thể tạo ra gió giật mạnh, tức các luồng gió thay đổi đột ngột về tốc độ hoặc hướng, khiến quá trình tiếp đất trở nên khó khăn hơn bình thường. Khi lao qua bãi cỏ phía ngoài đường băng, phần mũi máy bay chúi xuống đất, động cơ bên phải — còn gọi là động cơ mạn phải hoặc starboard engine trong thuật ngữ hàng không — bốc cháy, và thân máy bay chịu hư hại nặng.

Dù mang thương hiệu Prime Air, đây không nhất thiết là máy bay do Amazon trực tiếp vận hành. Prime Air là nhãn hiệu Amazon sử dụng cho mạng lưới vận chuyển hàng không của hãng, bao gồm cả dịch vụ vận tải hàng hóa và một số sáng kiến giao hàng bằng drone, tức thiết bị bay không người lái. Amazon xác nhận chiếc máy bay trong vụ việc do 21Air khai thác. 21Air là doanh nghiệp chuyên cung cấp dịch vụ thuê máy bay chở hàng kèm tổ lái cho khách hàng doanh nghiệp, một mô hình thường được gọi là thuê ướt trong ngành hàng không.

Người phát ngôn Amazon, bà Kelly Nantel, cho biết công ty “đau lòng” khi biết có 5 người thiệt mạng trong sự cố xảy ra tại Miami. Về phía 21Air, CEO Keith Winters nói doanh nghiệp “bàng hoàng” trước tai nạn liên quan đến một máy bay của hãng và ưu tiên trước mắt là hỗ trợ các nạn nhân, phối hợp với giới chức và cung cấp thông tin chính xác khi có thể.

Tính đến thời điểm thông tin được công bố, vụ tai nạn mới xảy ra hơn 12 giờ nên công tác điều tra vẫn ở giai đoạn đầu. Các nhà điều tra sẽ phải xác định liệu yếu tố thời tiết, tình trạng kỹ thuật, hiệu suất phanh, tốc độ tiếp đất hay các yếu tố vận hành khác có góp phần dẫn đến việc máy bay trượt quá đường băng hay không. Trong hàng không, các cuộc điều tra kiểu này thường cần thời gian để phân tích dữ liệu hộp đen, dấu vết trên đường băng và liên lạc giữa tổ lái với đài kiểm soát không lưu.

Hồ sơ liên bang cho thấy chiếc máy bay gặp nạn là Boeing 767 xuất xưởng năm 1994. Theo dữ liệu từ Planespotters, một cơ sở theo dõi lịch sử máy bay dân dụng, chiếc phi cơ này ban đầu thuộc sở hữu của hãng Sobelair của Bỉ, sau đó lần lượt được khai thác bởi các hãng tại Việt Nam, Tây Ban Nha, Kenya và Nga, trước khi được Atlas mua lại vào năm 2015. Sau đó, máy bay được chuyển đổi từ chở khách sang chở hàng, một quá trình cải tạo phổ biến nhằm kéo dài vòng đời khai thác của các mẫu bay thân rộng cũ.

Trong ngành logistics hàng không, việc sử dụng máy bay cũ là điều khá phổ biến. Các hãng bay chở khách thường bán lại phi đội cũ với giá thấp, giúp các hãng vận tải hàng hóa mua hoặc thuê với chi phí tài chính rẻ hơn. Khoản tiết kiệm này có thể bù đắp cho chi phí bảo dưỡng và vận hành cao hơn của máy bay lớn tuổi. Dù vậy, mọi máy bay thương mại vẫn phải đáp ứng các tiêu chuẩn đủ điều kiện bay rất nghiêm ngặt, còn gọi là airworthiness requirements, tức bộ quy định kỹ thuật và an toàn bắt buộc trước khi được phép khai thác.

Vụ việc tại Miami là tai nạn nghiêm trọng thứ hai liên quan đến một chiếc Boeing 767 được thuê để phục vụ mạng lưới của Amazon. Trước đó, vào năm 2019, một chiếc 767 khác cũng liên quan đến Amazon đã rơi sau khi bất ngờ chúi mũi xuống. Sự cố mới nhất vì thế nhiều khả năng sẽ làm dấy lên thêm câu hỏi về quy trình khai thác, lựa chọn đối tác vận hành và quản trị an toàn trong mạng lưới vận tải hàng không đang ngày càng quan trọng của Amazon.