iFixit: iPhone 18 Pro khó sửa hơn kỳ vọng, camera khẩu độ biến thiên trở thành điểm trừ lớn

Theo báo cáo tháo rời thiết bị từ iFixit, iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max tiếp tục khiến giới sửa chữa thất vọng về mức độ dễ sửa. iFixit là tổ chức nổi tiếng chuyên mổ xẻ thiết bị điện tử để đánh giá thiết kế bên trong, khả năng thay linh kiện và mức độ thân thiện với sửa chữa. Dù Apple đã có một số cải tiến, như cụm pin đặt trong khay kim loại bắt vít giúp việc thay pin thuận tiện hơn, nhóm phân tích cho rằng những thay đổi này chưa đủ để bù lại các điểm yếu mới xuất hiện ở hệ thống camera và cấu trúc màn hình.

Tâm điểm tranh cãi nằm ở camera chính mới của iPhone 18 Pro. Apple trang bị cơ chế khẩu độ biến thiên, tức bộ phận có thể thay đổi độ mở của ống kính để điều tiết lượng ánh sáng đi vào cảm biến. Về lý thuyết, công nghệ này có thể hỗ trợ kiểm soát độ sâu trường ảnh và cải thiện ảnh chụp trong một số tình huống. Tuy nhiên, iFixit cho biết cơ chế này sử dụng sáu lá khẩu cực nhỏ, mỗi lá mỏng gần bằng sợi tóc người, khiến toàn bộ hệ thống trở nên rất tinh vi và khó sửa. Trong nhiếp ảnh, “lá khẩu” là các cánh kim loại nhỏ đóng mở để thay đổi kích thước lỗ sáng; khi chúng được thu nhỏ đến mức cực hạn trong smartphone, chỉ một chi tiết kẹt hoặc lệch cũng có thể khiến cả cụm camera phải thay mới.

iFixit nhận định nếu camera chính trên iPhone 18 Pro bị hỏng, người dùng nhiều khả năng sẽ không thể sửa từng chi tiết riêng lẻ mà phải thay toàn bộ mô-đun camera. “Mô-đun” ở đây là một cụm linh kiện tích hợp sẵn gồm cảm biến, ống kính và các thành phần cơ khí, được thay như một khối duy nhất. Đây vốn không phải điều mới với iPhone, nhưng việc bổ sung cơ cấu khẩu độ biến thiên có thể khiến giá linh kiện tăng thêm. Apple chưa công bố giá phụ tùng cho dòng iPhone 18 Pro, song iFixit dẫn ví dụ cụm camera của iPhone 17 Pro đã có giá 249 USD, và phiên bản mới nhiều khả năng còn đắt hơn.

Không chỉ khó sửa, hệ thống khẩu độ mới còn bị cho là mang lại lợi ích hình ảnh khá hạn chế. iFixit cho rằng dù khẩu độ có thể mở rộng hơn, kích thước cảm biến trên smartphone vẫn nhỏ và tiêu cự ngắn khiến hiệu ứng xóa phông tự nhiên khó đạt được như trên máy ảnh chuyên dụng. “Tiêu cự” là khoảng cách quang học quyết định góc nhìn và mức độ nén hậu cảnh, còn “độ sâu trường ảnh” là vùng ảnh trông sắc nét trước và sau chủ thể. Với phần cứng nhỏ gọn của điện thoại, thay đổi khẩu độ chỉ tạo khác biệt khiêm tốn về độ mờ hậu cảnh. iFixit thậm chí nhắc lại rằng Samsung từng thử cơ chế tương tự rồi loại bỏ, với lý do lợi ích thực tế trên camera điện thoại không đủ lớn.

Một vấn đề khác nằm ở cách tiếp cận linh kiện bên trong máy. Dù pin được đánh giá là tương đối dễ thay, kỹ thuật viên vẫn phải tháo từ phía màn hình để tiếp cận. Theo iFixit, trong 3 trên 4 lần tháo thử nghiệm, phần khung nhựa giữ màn hình đã bị hư hại. Khung này có nhiệm vụ cố định màn hình vào thân máy, đồng thời hỗ trợ việc lắp lại và niêm kín thiết bị sau sửa chữa. Nếu khung bị nứt hoặc gãy, màn hình có thể khó đặt lại đúng vị trí, làm giảm độ kín và thậm chí buộc phải thay luôn cả cụm màn hình. Chất kết dính, hay còn gọi là keo adhesive, cũng phải được gia nhiệt để làm mềm trước khi tháo, nhưng iFixit nhấn mạnh rằng bản thân khung nhựa mới là điểm đáng lo hơn cả.

Tạm thời, iFixit chấm iPhone 18 Pro và 18 Pro Max 7/10 về khả năng sửa chữa, tương đương điểm số của iPhone 17 Pro năm trước. Tuy nhiên, tổ chức này lưu ý điểm số vẫn có thể thay đổi khi có thêm các đợt tháo máy khác để xác định liệu lỗi khung màn hình có phổ biến hay chỉ là trường hợp cá biệt. Nói cách khác, con số 7/10 chưa phản ánh hết sự lo ngại của nhóm đánh giá. Theo nhận xét từ iFixit, cảm giác chung là iPhone 18 Pro thực tế còn kém thân thiện với sửa chữa hơn thế hệ trước, đặc biệt khi xét đến nguy cơ hỏng khung màn hình và chi phí sửa camera cao.

Từ góc nhìn của iFixit, người đang dùng iPhone 17 Pro hoặc một mẫu iPhone cao cấp đời gần đây có lẽ không có nhiều lý do thuyết phục để lên đời iPhone 18 Pro. Chênh lệch chất lượng ảnh được cho là không đủ lớn để số đông nhận ra rõ rệt, trong khi thiết kế mới lại bổ sung thêm những “điểm lỗi tiềm năng” liên quan đến cơ cấu cơ khí của camera và quá trình tháo màn hình. iFixit cũng nhắc lại thông điệp quen thuộc của phong trào “quyền được sửa chữa” — right to repair, tức quan điểm cho rằng người dùng và các cửa hàng độc lập nên có quyền tiếp cận linh kiện, tài liệu và công cụ để sửa thiết bị. Theo tổ chức này, chiếc điện thoại bền vững nhất vẫn là chiếc đang nằm trong túi người dùng, thay vì một bản nâng cấp chỉ đem lại khác biệt nhỏ.