AWS đứng trước hợp đồng đám mây hơn 1 tỷ bảng Anh, giữa lo ngại nước Anh lệ thuộc công nghệ Mỹ

Bộ Nội vụ Anh đang chuẩn bị gia hạn dịch vụ đám mây công cộng với giá trị ước tính hơn 881,6 triệu bảng Anh, tương đương khoảng 1,18 tỷ USD. Nếu tính cả thuế giá trị gia tăng, tổng giá trị sẽ vượt 1 tỷ bảng Anh. Amazon Web Services (AWS), nhà cung cấp đang thực hiện hợp đồng hiện tại, được xem là ứng viên có triển vọng, nhưng kết quả lựa chọn nhà thầu chưa được công bố.

Thông báo kế hoạch mua sắm được đăng ngày 30/10/2026, nhằm đáp ứng nhu cầu lưu trữ và vận hành hệ thống hiện tại lẫn tương lai của bộ. Đám mây công cộng là mô hình thuê tài nguyên máy chủ, lưu trữ và các dịch vụ công nghệ từ hạ tầng do nhà cung cấp vận hành, thay vì tự xây dựng toàn bộ hệ thống.

AWS đã giành hợp đồng hiện hành vào năm 2023 với giá trị khoảng 450 triệu bảng Anh. Mức dự kiến mới gần gấp đôi con số đó, song nguyên nhân tăng chưa được làm rõ. The Register đã gửi câu hỏi tới Bộ Nội vụ Anh và chưa ghi nhận phản hồi giải thích tại thời điểm bài nguồn được công bố.

Sau khi được trao, hợp đồng dự kiến có hiệu lực từ tháng 12/2027 đến tháng 12/2029, kèm khả năng gia hạn đến tháng 12/2031, nâng tổng thời gian lên tối đa bốn năm.

Một sự kiện trao đổi với các nhà cung cấp thuộc khung mua sắm G-Cloud 15, nhóm Lot 1A, dự kiến diễn ra ngày 8/12. G-Cloud là cơ chế mua sắm giúp các cơ quan công quyền Anh tiếp cận dịch vụ đám mây từ những nhà cung cấp nằm trong danh sách của khung. Sự kiện này tạo cơ hội để các bên giới thiệu đề xuất, không đồng nghĩa hợp đồng đã thuộc về AWS.

Bộ Nội vụ không tiết lộ những doanh nghiệp khác đang được cân nhắc, với lý do không bình luận về quy trình mua sắm đang diễn ra.

Kế hoạch xuất hiện đúng lúc Anh và nhiều nước châu Âu ngày càng lo ngại về chủ quyền số — khả năng tự quyết và duy trì quyền kiểm soát đối với dữ liệu, hạ tầng cùng các dịch vụ công nghệ thiết yếu.

Một khảo sát được bài nguồn dẫn lại cho thấy khoảng ba phần tư doanh nghiệp tại Anh, Pháp và Đức lo Washington có thể đột ngột cắt quyền truy cập vào những nền tảng công nghệ Mỹ mà họ phụ thuộc. Đây là lo ngại của các doanh nghiệp được khảo sát, không phải bằng chứng cho thấy một lệnh cắt dịch vụ diện rộng đã xảy ra. Trước đó trong năm, tổ chức bảo vệ quyền kỹ thuật số Open Rights Group cũng cảnh báo giới hoạch định chính sách rằng Anh đang dựa quá nhiều vào các công ty công nghệ Mỹ để vận hành những hoạt động trọng yếu.

Vấn đề không chỉ nằm ở quốc tịch nhà cung cấp. Khi nhiều hệ thống quan trọng tập trung vào một số ít nền tảng, việc thay đổi đối tác có thể trở nên tốn kém và phức tạp, khiến bên mua khó thương lượng hơn.

Theo tài liệu nội bộ được The Register đưa tin năm 2024, Văn phòng Nội các Anh đã thừa nhận cách triển khai và quản lý đám mây giữa các bộ đang tạo ra tình trạng tập trung rủi ro và lệ thuộc nhà cung cấp. Hiện tượng này thường được gọi là “khóa chặt vào nhà cung cấp”: dữ liệu, ứng dụng hoặc quy trình gắn sâu với một nền tảng đến mức việc chuyển sang đối thủ gặp nhiều trở ngại về kỹ thuật và chi phí.

Tài liệu nhận định tình trạng đó làm suy yếu sức mặc cả của chính phủ với các hãng đám mây, đồng thời dự báo vị thế áp đảo của AWS và Microsoft Azure trong khu vực công Anh sẽ tiếp tục.

Một nguồn tin tại doanh nghiệp cung ứng cho khu vực công còn cáo buộc chính phủ chưa hỗ trợ đúng mức các nhà cung cấp Anh. Người này cho rằng một số công ty dịch vụ chuyên nghiệp tư vấn hồ sơ mời thầu theo hướng có lợi cho các hãng đám mây siêu quy mô — những doanh nghiệp vận hành hạ tầng khổng lồ như AWS và Azure — rồi nhận công việc chuyển đổi hoặc tích hợp hệ thống. Đây là cáo buộc từ nguồn tin, chưa được bài nguồn xác minh độc lập.

Trong kế hoạch hành động công bố tháng trước, chính phủ Anh cam kết dành thêm cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Từ tháng 8, các nhà cung cấp địa phương quy mô nhỏ hơn cũng đã được bổ sung vào G-Cloud 15. Tuy nhiên, có tên trong khung mua sắm không bảo đảm họ sẽ nhận được hợp đồng.

Dữ liệu từ nền tảng thông tin thị trường khu vực công BidSkim cho thấy mức độ tập trung đáng kể: AWS nắm khoảng 75% giá trị chi tiêu đám mây của chính phủ trong phạm vi thống kê của nền tảng, tương ứng khoảng 1,22 tỷ bảng Anh. Microsoft Azure có nhiều hợp đồng hơn nhưng quy mô từng hợp đồng nhỏ hơn, với tổng giá trị khoảng 355 triệu bảng. Google Cloud đạt khoảng 47 triệu bảng, còn Oracle Cloud khoảng 15 triệu bảng.

Gói mua sắm của Bộ Nội vụ vì vậy là phép thử đáng chú ý: liệu cam kết đa dạng hóa nhà cung cấp có chuyển thành đơn hàng thực tế, hay nhu cầu vận hành tiếp tục củng cố vị thế của các tập đoàn đám mây Mỹ? AWS đã được The Register đề nghị bình luận, nhưng bài nguồn chưa nêu phản hồi.