Cơn sốt lưu trữ AI giúp ổ cứng Seagate “hồi sinh”, công suất nearline gần như đã kín đến năm 2028

Seagate cho biết làn sóng đầu tư hạ tầng AI đang thúc đẩy mạnh nhu cầu lưu trữ dữ liệu quy mô lớn, tạo ra cú hích mới cho mảng ổ cứng dung lượng cao. Theo CEO Dave Mosley, nhu cầu từ trung tâm dữ liệu hiện chiếm khoảng 90% tổng số exabyte công ty xuất xưởng. Exabyte là đơn vị đo dữ liệu cực lớn, tương đương khoảng một tỷ gigabyte, thường được dùng khi nói về quy mô lưu trữ của các nhà cung cấp đám mây. Nói cách khác, phần lớn ổ cứng Seagate hiện đang chảy vào các datacenter thay vì thị trường tiêu dùng truyền thống.

Điểm đáng chú ý nhất là Seagate nói phần lớn sản lượng nearline của hãng đã được phân bổ đến hết năm 2028 thông qua các hợp đồng cung ứng dài hạn. Nearline là dòng ổ cứng dành cho trung tâm dữ liệu, tối ưu cho lưu trữ dung lượng lớn với chi phí thấp hơn SSD, phù hợp cho dữ liệu cần truy cập thường xuyên nhưng không đòi hỏi tốc độ cao nhất. Trước đó, từ tháng 2, Seagate đã cảnh báo công suất sản xuất ổ nearline cho năm nay đã kín và hãng đã bắt đầu nhận đơn cho năm 2027. Việc các khách hàng vẫn tiếp tục đặt chỗ nhiều năm trước cho thấy các hyperscaler — tức những tập đoàn vận hành hạ tầng đám mây siêu lớn như AWS, Microsoft hay Google — vẫn rất quyết liệt trong việc đảm bảo nguồn cung lưu trữ.

Theo Seagate, động lực mới không chỉ đến từ huấn luyện mô hình AI mà còn từ giai đoạn inference và các ứng dụng agentic AI. Inference là quá trình mô hình AI đưa ra câu trả lời hoặc dự đoán sau khi đã được huấn luyện, còn agentic AI là các hệ thống AI có thể tự động thực hiện chuỗi tác vụ với mức độ tự chủ nhất định. Những hệ thống này liên tục tạo ra dữ liệu mới và cần giữ lại ngữ cảnh lịch sử để phục vụ đối thoại, tuân thủ quy định và tái sử dụng trong tương lai. Điều đó khiến tổng lượng dữ liệu phải lưu trữ tăng nhanh hơn nhiều so với trước.

Seagate nhấn mạnh rằng các nhà vận hành đám mây đang giải bài toán hiệu năng, điện năng và chi phí bằng kiến trúc lưu trữ phân tầng, hay tiered storage. Đây là cách kết hợp nhiều lớp lưu trữ khác nhau: bộ nhớ RAM cho dữ liệu cần truy cập tức thì, SSD cho tốc độ cao, và ổ cứng HDD cho dữ liệu khối lượng lớn với chi phí tối ưu. Trong bối cảnh AI, mô hình này đặc biệt quan trọng vì không phải mọi dữ liệu đều cần nằm trên tầng lưu trữ đắt đỏ nhất. Việc phân bổ hợp lý giúp doanh nghiệp mở rộng hạ tầng với chi phí dễ kiểm soát hơn.

Một khái niệm kỹ thuật nổi bật trong lập luận của Seagate là key-value cache, thường gọi tắt là KV cache. Đây là cơ chế lưu lại các biểu diễn trung gian của ngữ cảnh hội thoại hoặc dữ liệu đã được mô hình xử lý, để AI không phải tính toán lại từ đầu ở mỗi lượt tương tác. Nếu KV cache được phân phối qua nhiều tầng gồm bộ nhớ, SSD và HDD, doanh nghiệp có thể giữ lại nhiều ngữ cảnh hơn mà không tiêu tốn quá nhiều tài nguyên cao cấp. Seagate cho rằng cách làm này vừa làm tăng nhu cầu ổ cứng, vừa giảm số chu kỳ tính toán lãng phí trên GPU — bộ xử lý đồ họa hiện là thành phần cực đắt đỏ trong các cụm AI.

Dù triển vọng nghe rất sáng, giới quan sát cũng có lý do để thận trọng. Seagate từ lâu được xem là doanh nghiệp phụ thuộc chủ yếu vào ổ cứng HDD, trong khi mảng SSD của hãng tương đối nhỏ. SSD là ổ lưu trữ thể rắn, nhanh hơn HDD nhưng thường có chi phí cao hơn trên mỗi terabyte. Điều đó có nghĩa Seagate có động lực rõ ràng để nhấn mạnh vai trò lâu dài của HDD trong kỷ nguyên AI. Tuy vậy, các con số tài chính vẫn cho thấy nhu cầu dung lượng đang thực sự giúp hãng tăng trưởng: doanh thu cả năm tăng 34%, từ 9,1 tỷ USD lên 12,2 tỷ USD. Riêng quý tài chính kết thúc ngày 3/7, doanh thu đạt 3,6 tỷ USD, tăng 50% so với cùng kỳ năm trước.

Giám đốc tài chính Gianluca Romano thừa nhận phần lớn tăng trưởng công suất của Seagate không đến từ số lượng ổ bán ra, mà đến từ việc mỗi ổ chứa nhiều đĩa từ và đầu đọc hơn. Nói cách khác, số đơn vị bán ra gần như đi ngang, nhưng dung lượng trên mỗi ổ tăng lên đáng kể. Đây là xu hướng quen thuộc của thị trường lưu trữ doanh nghiệp: khách hàng không nhất thiết mua nhiều ổ hơn, mà mua các ổ ngày càng lớn để tối ưu không gian rack, điện năng và chi phí vận hành.

Để đáp ứng nhu cầu đó, Seagate cho biết đang tăng tốc sản xuất nền tảng Mozaic 4 cho các nhà cung cấp đám mây lớn, hỗ trợ ổ cứng dung lượng tối đa 44 TB. Đây là bước tiến đáng kể trong cuộc đua mật độ lưu trữ. Công nghệ nền tảng phía sau là HAMR, viết tắt của Heat-Assisted Magnetic Recording, tức ghi từ có hỗ trợ nhiệt. Công nghệ này dùng nhiệt để giúp ghi dữ liệu dày đặc hơn lên bề mặt đĩa từ, từ đó nâng dung lượng ổ cứng lên mức rất cao mà vẫn giữ được kích thước vật lý quen thuộc. Seagate cũng cho biết thế hệ Mozaic 5 vẫn đi đúng lộ trình, dự kiến bắt đầu các lô hàng kiểm định vào cuối năm 2027 và hướng tới mức hơn 5 TB trên mỗi platter, tức mỗi phiến đĩa từ bên trong ổ cứng.

Bức tranh mà Seagate đưa ra cho thấy AI không chỉ tạo cơ hội cho chip tăng tốc hay bộ nhớ băng thông cao, mà còn mở ra vòng đời mới cho HDD trong trung tâm dữ liệu. Khi các mô hình AI, hệ thống suy luận và AI agent cần giữ lại ngày càng nhiều dữ liệu lịch sử, ổ cứng dung lượng lớn tiếp tục đóng vai trò lớp nền kinh tế cho toàn bộ kiến trúc. Dù SSD và bộ nhớ tốc độ cao vẫn là thành phần không thể thiếu, bài toán chi phí trên quy mô hyperscale đang giúp HDD giữ được vị trí chiến lược trong chuỗi hạ tầng AI toàn cầu.