Kiểm toán Anh cảnh báo lỗ hổng đo lường chi phí khí hậu trong khu vực công

Các cơ quan công quyền Anh dự báo biến đổi khí hậu và quá trình chuyển sang năng lượng ít carbon sẽ đẩy chi phí vận hành lên cao. Tuy nhiên, theo báo cáo mới của Cơ quan Kiểm toán Quốc gia Anh (NAO), nhiều đơn vị vẫn chưa thể lượng hóa tác động tài chính của những rủi ro đã nhận diện, ngay cả ở mức ước tính sơ bộ.

Khoảng trống này đặt ra bài toán lớn cho việc quản lý tài sản, đầu tư công nghệ và duy trì dịch vụ công. Các cơ quan có thể biết hạ tầng của mình dễ bị tổn thương, nhưng lại thiếu bức tranh chi phí đủ rõ để chuẩn bị ngân sách ứng phó.

NAO phân biệt hai nhóm rủi ro khí hậu. Rủi ro vật lý là thiệt hại trực tiếp từ thời tiết cực đoan hoặc những thay đổi kéo dài của khí hậu, chẳng hạn nhiệt độ tăng, mưa nhiều hơn, nguy cơ lũ lụt cao hơn, gió mạnh và hạn hán lâu hơn. Với khu vực công, hệ quả có thể là tài sản, công trình bị hư hỏng, kéo theo chi phí bảo trì, sửa chữa và nâng cấp.

Nhóm thứ hai là rủi ro chuyển đổi: những sức ép tài chính và vận hành phát sinh khi nền kinh tế giảm phụ thuộc vào các nguồn năng lượng phát thải nhiều carbon. Chúng bao gồm chi phí đổi nguồn cung năng lượng, đầu tư công nghệ mới, tuân thủ quy định mới và ứng phó với gián đoạn chuỗi cung ứng — mạng lưới cung cấp vật tư, thiết bị và dịch vụ phục vụ hoạt động.

Các đơn vị quản lý khối lượng lớn bất động sản hoặc hạ tầng đặc biệt lo ngại về chi phí giảm phát thải và thích ứng. Đây là hai nhiệm vụ khác nhau: giảm phát thải nhằm hạn chế tác nhân gây biến đổi khí hậu, còn thích ứng nhằm giúp tài sản và dịch vụ chịu được những tác động khí hậu.

Theo NAO, các cơ quan được rà soát mô tả rủi ro vật lý chi tiết hơn so với rủi ro chuyển đổi. Dù nhiều báo cáo đã liệt kê các thách thức của quá trình chuyển sang nền kinh tế ít carbon, phần giải thích cụ thể về tác động vẫn còn hạn chế.

Những yếu tố thường được nhắc đến gồm chi phí chuyển đổi và gián đoạn nguồn cung. Các cơ quan cũng dự báo biến động về giá cả hoặc khả năng tiếp cận vật liệu, nước, năng lượng và nhân lực có kỹ năng chuyên môn. Điều đó khiến bài toán đầu tư công nghệ không chỉ nằm ở giá mua thiết bị, mà còn ở điều kiện triển khai và chi phí duy trì hoạt động.

Bộ Tài chính Anh đã đặt ra yêu cầu công bố thông tin tài chính liên quan đến khí hậu trong báo cáo thường niên của các cơ quan lớn thuộc chính quyền trung ương. Năm tài chính 2025–2026 là kỳ báo cáo đầu tiên theo yêu cầu này, bên cạnh các quy định công bố khác đã có từ năm 2022.

Công bố thông tin tài chính khí hậu không chỉ là nêu mục tiêu môi trường. Mục đích là làm rõ khí hậu có thể ảnh hưởng ra sao đến tài sản, hoạt động và nguồn lực tài chính, cũng như cách cơ quan quản lý các rủi ro đó.

Người đứng đầu NAO, Gareth Davies, nhấn mạnh Quốc hội cần thông tin rõ ràng về khả năng chống chịu của hạ tầng, việc cung cấp dịch vụ và tình hình tài chính trước biến đổi khí hậu. Ông coi yêu cầu báo cáo từ năm tài chính 2025–2026 là bước khởi đầu quan trọng, đồng thời kỳ vọng chất lượng và tính hữu ích của thông tin sẽ được cải thiện theo thời gian.

Mối liên hệ giữa hạ tầng công nghệ và rủi ro khí hậu còn thể hiện ở nhu cầu sử dụng nước của các trung tâm dữ liệu — những cơ sở tập trung máy chủ cùng hệ thống lưu trữ, xử lý dữ liệu và thiết bị hỗ trợ vận hành.

Trong một báo cáo công bố trước đó trong năm, tổ chức từ thiện về khí hậu Global Action Plan cho biết 84% các dự án phát triển trung tâm dữ liệu được đề xuất nằm tại những khu vực đang căng thẳng về nguồn nước hoặc được dự báo sẽ rơi vào tình trạng này vào năm 2040. Căng thẳng nguồn nước là tình trạng nhu cầu sử dụng gây áp lực lên nguồn cung sẵn có.

Tổ chức này cảnh báo lượng nước tiêu thụ của trung tâm dữ liệu có thể làm gia tăng sức ép lên hệ thống nước của Anh, vốn đã chịu tác động từ biến đổi khí hậu. Đây là một ví dụ cụ thể về lý do các quyết định phát triển hạ tầng cần gắn với đánh giá tài nguyên và rủi ro dài hạn, thay vì chỉ tính đến chi phí xây dựng ban đầu.