Microsoft âm thầm làm mới Windows Search: bớt quảng cáo, ưu tiên kết quả trên máy và phản hồi chính xác hơn

Microsoft đang triển khai một loạt cải tiến cho Windows Search, công cụ tìm kiếm tích hợp trong Windows vốn từ lâu bị người dùng chê vì chậm, thiếu chính xác và giao diện lộn xộn. Theo thông tin mới, hãng đã bắt đầu thử nghiệm các thay đổi giúp trải nghiệm tìm kiếm bớt phiền toái hơn, đặc biệt bằng cách loại bỏ phần lớn nội dung mang tính quảng bá khỏi kết quả web và tăng khả năng tập trung vào dữ liệu cục bộ, tức các tệp, ứng dụng và nội dung nằm ngay trên máy tính của người dùng.

Những cập nhật này hiện mới xuất hiện với Windows Insiders, chương trình cho phép người dùng thử sớm các tính năng Windows trước khi phát hành rộng rãi. Cụ thể hơn, chúng đang được tung ra trong kênh Experimental, một nhánh thử nghiệm rất sớm, nơi Microsoft kiểm tra các ý tưởng và thay đổi có thể còn tiếp tục điều chỉnh trước khi tới bản chính thức. Điều đó đồng nghĩa trải nghiệm hiện tại chưa phải phiên bản cuối cùng, nhưng đã đủ để cho thấy hướng đi mới của Microsoft với công cụ tìm kiếm trên Windows.

Điểm thay đổi dễ nhận ra nhất là cách hiển thị kết quả. Microsoft cho biết kết quả tìm kiếm nay rõ ràng hơn, người dùng dễ nhìn ra một mục đến từ đâu, chẳng hạn từ web, từ Microsoft Store hay từ dữ liệu trên máy. Việc phân biệt nguồn là rất quan trọng vì trước đây Windows Search thường trộn nhiều loại kết quả lại với nhau, khiến người dùng mất thời gian xác định đâu mới là thứ mình thực sự cần.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc cắt giảm “promotional content”, tức nội dung quảng bá như sản phẩm liên quan, đề xuất mua sắm hoặc các mục ưu tiên mang tính tiếp thị trong kết quả web. Thay vì đẩy những nội dung này lên trước, Windows Search giờ sẽ cố gắng hiển thị câu trả lời phù hợp nhất với truy vấn. Đây là điều nhiều người dùng chờ đợi từ lâu, bởi công cụ tìm kiếm trong hệ điều hành lý tưởng nhất nên phục vụ nhu cầu tìm thông tin nhanh, thay vì chen thêm các yếu tố thương mại.

Microsoft cũng bổ sung các tùy chọn mới trong phần Search thuộc mục Privacy & Security của ứng dụng Settings. Tại đây, người dùng có thể quyết định có muốn kết quả từ web và Microsoft Store xuất hiện cùng với kết quả cục bộ hay không. Privacy & Security là khu vực cài đặt liên quan đến quyền riêng tư và bảo mật, còn Microsoft Store là kho ứng dụng chính thức của Windows. Việc đưa các công tắc này vào phần cài đặt giúp người dùng kiểm soát tốt hơn trải nghiệm tìm kiếm, thay vì phải chấp nhận một cách hiển thị cố định như trước.

Theo Microsoft, Windows Search giờ sẽ ưu tiên kết quả cục bộ khi chúng khớp với nhu cầu tìm kiếm tốt hơn. Nói cách khác, nếu tệp hoặc ứng dụng trên máy là đáp án hợp lý nhất, hệ thống sẽ đưa chúng lên trước thay vì đẩy người dùng sang web. Bên cạnh đó, khả năng chịu lỗi chính tả cũng được cải thiện. Microsoft lấy ví dụ người dùng gõ “utlook” vẫn có thể tìm ra Outlook. Đây là dạng cải tiến liên quan đến fuzzy matching, tức cơ chế đối sánh gần đúng giúp hệ thống hiểu truy vấn ngay cả khi bị sai ký tự hoặc thiếu chữ.

Một nâng cấp nhỏ nhưng hữu ích là Windows Search nay hỗ trợ tìm kiếm tệp với truy vấn chỉ gồm hai ký tự. Trước đây, các chuỗi quá ngắn thường cho kết quả kém hiệu quả hoặc không ổn định. Với những người thường làm việc với mã dự án, tài liệu viết tắt hoặc tên file ngắn, thay đổi này có thể tiết kiệm đáng kể thời gian.

Điểm đáng chú ý khác là đợt cập nhật mới không xoay quanh Copilot. Copilot là tên bộ tính năng AI của Microsoft, còn Copilot+ PC là dòng máy tính Windows được tối ưu cho các tác vụ AI nhờ phần cứng chuyên dụng, đặc biệt là NPU, viết tắt của Neural Processing Unit, tức bộ xử lý thần kinh chuyên tăng tốc các tác vụ trí tuệ nhân tạo ngay trên thiết bị. Trong năm 2025, Microsoft từng cải tiến Windows Search nhưng yêu cầu phải có Copilot+ PC mới dùng được. Lần này, bản cập nhật thử nghiệm được ghi nhận không còn gắn nhãn Copilot, điều có thể khiến nhiều người dùng Windows thông thường cảm thấy dễ tiếp cận hơn.

Windows Search từ lâu đã là đề tài bị chế giễu trong cộng đồng người dùng Windows. Công cụ này từng dính nhiều sự cố đáng nhớ, như tình trạng ngốn CPU cao vào năm 2019, tức chiếm quá nhiều tài nguyên bộ xử lý khiến máy chậm đi, hay lỗi hiển thị trang kết quả trống vào năm 2020. Microsoft cho biết họ cũng đã giảm khả năng dịch vụ bị crash, nghĩa là bị treo hoặc đóng đột ngột, dù hãng thừa nhận vẫn còn nhiều việc phải làm.

Theo đánh giá ban đầu từ môi trường thử nghiệm, sau khi bật một feature flag để truy cập tính năng mới, trải nghiệm Windows Search đã trở nên nhanh và gọn hơn đáng kể. Feature flag là cơ chế cho phép nhà phát triển bật hoặc tắt một tính năng đang thử nghiệm mà không cần phát hành lại toàn bộ phần mềm. Khi bớt đi các thành phần thừa và nội dung quảng bá, kết quả tìm kiếm trở nên dễ đọc hơn, còn cảm giác sử dụng nhìn chung cũng “snappy” hơn, tức phản hồi nhanh và mượt hơn.

Microsoft chưa công bố thời điểm phát hành rộng rãi các cải tiến này. Tuy nhiên, khả năng cao chúng sẽ xuất hiện cùng Windows 11 26H2, hoặc thậm chí sớm hơn. Trong cách đặt tên của Microsoft, 26H2 thường ám chỉ bản cập nhật nửa cuối năm 2026, với “H2” là half 2, tức nửa sau của năm. Nếu lộ trình này giữ nguyên, người dùng phổ thông có thể sớm thấy một Windows Search bớt gây bực mình hơn rất nhiều so với hình ảnh quen thuộc trước đây.