Samsung bắt tay Mousterian thúc đẩy trung tâm dữ liệu nổi tại Texas, nhưng nút thắt điện lưới vẫn còn đó

Samsung Heavy Industries và Mousterian Corporation vừa ký hợp đồng kỹ thuật cho dự án trung tâm dữ liệu nổi đầu tiên dự kiến triển khai tại Texas, đánh dấu bước tiến vượt xa các thỏa thuận mang tính ý định ban đầu. Mousterian, công ty có trụ sở tại Dallas và tự mô tả là nhà phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu “gần mặt nước”, cho biết đây sẽ là nền móng cho một loạt cơ sở nổi thiết kế theo yêu cầu riêng cho thị trường Mỹ. Mỗi cơ sở được nhắm tới mức công suất CNTT quan trọng 50 MW, tức 50 megawatt điện dành cho các hệ thống máy chủ, lưu trữ và mạng cốt lõi vận hành liên tục.

Theo thỏa thuận, Samsung và Mousterian sẽ cùng thực hiện thiết kế cơ sở, kỹ thuật chi tiết và thiết kế phục vụ sản xuất cho các trung tâm dữ liệu nổi. Đây là các bước then chốt trước khi tiến tới hợp đồng EPC, viết tắt của Engineering, Procurement and Construction, tức mô hình tổng thầu bao gồm thiết kế, mua sắm thiết bị và thi công hoàn chỉnh. Dự án cũng được kỳ vọng sẽ do ABS, tức American Bureau of Shipping, phân cấp và đánh giá tiêu chuẩn an toàn cho công trình hoạt động trên mặt nước. Trong ngành hàng hải, việc “phân cấp” này rất quan trọng vì nó xác nhận công trình đáp ứng các chuẩn kỹ thuật và vận hành cần thiết.

Mô hình trung tâm dữ liệu nổi được xem là một hướng đi mới để giảm áp lực thiếu quỹ đất phát triển, đặc biệt tại các khu vực nhu cầu hạ tầng AI tăng mạnh. Thay vì xây trên đất liền, các cơ sở này có thể neo đậu gần nguồn điện sẵn có, thậm chí di chuyển khi cần. Một lợi thế khác là tận dụng nước xung quanh để làm mát. Mousterian cho biết thiết kế của họ dùng hệ thống làm mát không bay hơi, nghĩa là không tiêu tốn nước sạch để bốc hơi như nhiều giải pháp truyền thống, đồng thời không xả nước thải nhiệt ra môi trường xung quanh. Công ty cũng nói việc loại bỏ các chiller làm mát bằng không khí, tức máy làm lạnh công nghiệp, cùng quạt công suất lớn sẽ giúp giảm tiếng ồn.

Samsung Heavy Industries mới đẩy mạnh mảng “nông trại máy chủ nổi” từ đầu năm nay, tận dụng kinh nghiệm nhiều thập kỷ trong đóng tàu và kỹ thuật ngoài khơi để tham gia làn sóng bùng nổ nhu cầu trung tâm dữ liệu. Trước đó, hãng đã hợp tác với Supermicro, nhà cung cấp máy chủ nổi tiếng trong lĩnh vực AI, để kiểm chứng khả năng vận hành của các hệ thống máy chủ AI trong môi trường sông và ngoài khơi. AI server, hay máy chủ AI, là loại máy chủ tối ưu cho các tác vụ huấn luyện và suy luận trí tuệ nhân tạo, thường tiêu thụ điện năng và tỏa nhiệt lớn hơn máy chủ thông thường. Samsung hiện đặt mục tiêu có cơ sở đầu tiên đi vào hoạt động vào năm 2028.

Dự án thí điểm với Mousterian được cho là sẽ đặt cạnh một nhà máy điện CCGT hiện hữu ở Houston. CCGT là viết tắt của Combined-Cycle Gas Turbine, tức nhà máy tua-bin khí chu trình hỗn hợp, loại nhà máy phát điện có hiệu suất cao nhờ tận dụng cả tua-bin khí và nhiệt thải để tạo thêm điện. Theo hai công ty, việc đặt trung tâm dữ liệu nổi cạnh nguồn điện hiện có có thể giúp đưa năng lực hyperscale và AI lên mạng nhanh hơn so với xây dựng truyền thống. Hyperscale là thuật ngữ chỉ các trung tâm dữ liệu cực lớn có thể mở rộng rất nhanh để phục vụ điện toán đám mây, AI và các dịch vụ internet quy mô khổng lồ. Mousterian nhấn mạnh rằng vì cơ sở được chế tạo trong xưởng đóng tàu, quá trình sản xuất có thể diễn ra song song với công tác chuẩn bị mặt bằng, thay vì phải chờ nhau như cách làm thông thường.

Dù ý tưởng trung tâm dữ liệu nổi đang tiến triển, dự án vẫn có nguy cơ vấp phải rào cản lớn từ chính sách năng lượng của bang Texas. Thống đốc Greg Abbott vừa tạm dừng phê duyệt các dự án trung tâm dữ liệu xin kết nối vào lưới điện ERCOT cho tới khi cơ quan quản lý hoàn tất việc rà soát. ERCOT, viết tắt của Electric Reliability Council of Texas, là đơn vị điều phối phần lớn lưới điện của bang Texas. Theo thống đốc, ERCOT đang xem xét các yêu cầu kết nối mới với tổng quy mô hơn 474 GW, tức gigawatt, cao gấp hơn 5 lần mức phụ tải điện đỉnh của bang, và khoảng 90 phần trăm trong số đó đến từ các trung tâm dữ liệu.

Dưới chỉ đạo mới, Ủy ban Tiện ích Công cộng Texas, gọi tắt là PUCT, cùng ERCOT đang yêu cầu các dự án cung cấp thêm thông tin như họ có tự phát điện hay phụ thuộc vào lưới, cũng như lượng nước dự kiến tiêu thụ. Những dự án không đáp ứng đầy đủ yêu cầu có thể bị từ chối kết nối. Điều này đặc biệt đáng chú ý với các trung tâm dữ liệu AI, vốn thường đòi hỏi công suất điện rất lớn và hệ thống làm mát ổn định. Với dự án của Samsung và Mousterian, lợi thế nằm ở khả năng đặt cơ sở nổi gần nhà máy điện và sử dụng mô hình làm mát ít tiêu hao nước, nhưng việc có được quyền đấu nối điện lưới hay không vẫn sẽ là yếu tố quyết định tốc độ triển khai thương mại.

Sự kết hợp giữa Samsung Heavy Industries và Mousterian cho thấy trung tâm dữ liệu nổi đang dần chuyển từ ý tưởng táo bạo sang mô hình hạ tầng có thể triển khai thực tế. Nếu thành công, đây có thể trở thành lời giải cho bài toán thiếu đất, chậm cấp phép và nhu cầu tăng tốc triển khai năng lực AI tại Mỹ. Tuy nhiên, ngoài các thách thức kỹ thuật và vận hành trên mặt nước, bài toán pháp lý, năng lượng và quy trình kết nối lưới điện tại Texas sẽ là phép thử lớn đối với tham vọng đưa các “kho máy chủ nổi” vào hoạt động quy mô lớn.