TfL gia hạn hợp đồng thu phí đường bộ với Capita thêm tối đa 912 triệu bảng, lùi gói thay thế đến năm 2029

Cơ quan Giao thông Vận tải London (Transport for London – TfL) đã quyết định gia hạn trực tiếp hai hợp đồng dịch vụ thu phí người tham gia giao thông đường bộ với Capita, với tổng giá trị tiềm năng lên tới 912 triệu bảng Anh, đã bao gồm VAT. Động thái này đồng nghĩa Capita sẽ tiếp tục vận hành các hệ thống thu phí quan trọng của thủ đô Anh trong khi TfL lùi kế hoạch thay thế nhà cung cấp bằng một hợp đồng hợp nhất mới sang giữa năm 2029.

Theo TfL, nguyên nhân chính của việc trì hoãn là quy mô và độ phức tạp rất lớn của hệ thống hiện tại. Cơ quan này cho biết quá trình mua sắm, xây dựng, tích hợp và triển khai an toàn một giải pháp thay thế sẽ cần ít nhất 5 năm. Trong lĩnh vực công nghệ, “tích hợp” là quá trình kết nối hệ thống mới với các nền tảng cũ, cơ sở dữ liệu, công cụ thanh toán và quy trình vận hành hiện có để mọi thứ hoạt động trơn tru mà không gây gián đoạn dịch vụ.

Các hợp đồng mà Capita đang đảm nhiệm bao phủ hàng loạt chương trình thu phí và cưỡng chế giao thông của London, bao gồm phí chống ùn tắc (congestion charge), khu vực phát thải thấp LEZ và khu vực phát thải siêu thấp ULEZ. LEZ là viết tắt của Low Emission Zone, khu vực áp dụng tiêu chuẩn khí thải để hạn chế xe gây ô nhiễm; còn ULEZ, hay Ultra Low Emission Zone, là phiên bản nghiêm ngặt hơn với yêu cầu môi trường cao hơn. Ngoài ra, hợp đồng còn liên quan đến phí qua hầm Blackwall và Silvertown, giấy phép an toàn cho xe tải hạng nặng (HGV safety permits) và xử lý các khoản phạt giao thông.

Một phần quan trọng của công việc là xử lý dữ liệu từ hàng nghìn camera ANPR. Đây là viết tắt của Automatic Number Plate Recognition, tức công nghệ nhận dạng biển số xe tự động bằng camera và phần mềm phân tích hình ảnh. Hệ thống này giúp xác định phương tiện đi vào khu vực thu phí, hỗ trợ đối soát thanh toán, phát hiện vi phạm và tự động hóa quy trình lập hóa đơn. Bên cạnh đó, Capita còn phụ trách quản lý tài khoản khách hàng, thanh toán và xuất hóa đơn.

Trước đó, vào tháng 5/2025, TfL cho biết họ muốn thay thế hai hợp đồng hiện tại cho mảng vận hành nghiệp vụ (Business Operations – BOps) và vận hành cưỡng chế (Enforcement Operations – EOps) bằng một hợp đồng duy nhất. BOps thường bao gồm các quy trình nghiệp vụ như quản lý hồ sơ, thanh toán và chăm sóc khách hàng, trong khi EOps tập trung vào xử lý vi phạm và thực thi quy định. Kế hoạch ban đầu là công bố thông báo mời thầu đầy đủ vào cuối tháng 3/2026 và khởi động hợp đồng mới từ cuối tháng 9/2027. Tuy nhiên, trong bản cập nhật hồi tháng 2 năm nay, mốc mời thầu đã bị dời sang ngày 15/4/2027 và ngày bắt đầu hợp đồng lùi sang 2/10/2028.

Trong các thông báo mua sắm công mới nhất, TfL cho biết họ dự kiến trao hợp đồng hợp nhất mới vào giữa năm 2029. Trong thời gian chờ đợi, hợp đồng BOps được gia hạn với giá trị tối đa 510 triệu bảng, còn hợp đồng EOps được gia hạn tối đa 402 triệu bảng. Cả hai đều có thời hạn 5 năm và có tùy chọn kéo dài lên tổng cộng 7 năm. Dù vậy, TfL cũng nhấn mạnh họ giữ quyền chấm dứt sớm các hợp đồng gia hạn nếu việc chuyển đổi sang nhà cung cấp mới trở nên khả thi về mặt kỹ thuật và an toàn trong vận hành.

TfL ước tính hợp đồng hợp nhất trong tương lai sẽ có giá trị hơn 2 tỷ bảng trong vòng 20 năm. Con số này cho thấy các nền tảng thu phí giao thông hiện không còn là những hệ thống hành chính đơn thuần, mà đã trở thành hạ tầng số quy mô lớn, kết hợp dữ liệu thời gian thực, camera, thanh toán điện tử, phân tích vi phạm và dịch vụ khách hàng. Việc thay đổi nhà cung cấp trong một môi trường như vậy đòi hỏi quá trình “chuyển đổi” rất thận trọng để tránh rủi ro gián đoạn doanh thu hoặc sai sót trong thực thi pháp luật.

Không chỉ riêng mảng thu phí đường bộ, tháng trước TfL cũng tiết lộ rằng hợp đồng Dịch vụ Thu doanh thu (Revenue Collection Services) trao cho tập đoàn công nghệ và quốc phòng Tây Ban Nha Indra Sistemas hồi tháng 1 có thể đạt giá trị tối đa 1,964 tỷ bảng nếu kích hoạt toàn bộ các tùy chọn gia hạn và điều chỉnh. Hợp đồng này bao phủ gần như toàn bộ hệ thống bán vé giao thông công cộng tại London, cho thấy TfL đang tiếp tục đầu tư mạnh vào các nền tảng công nghệ cốt lõi phục vụ vận hành đô thị.