ZTE bắt tay trung tâm nghiên cứu lâm sàng quốc gia Trung Quốc, thúc đẩy mô hình y học can thiệp thông minh bằng AI

ZTE, tập đoàn công nghệ thông tin và truyền thông lớn của Trung Quốc, vừa ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với Trung tâm Nghiên cứu Lâm sàng Quốc gia về Y học Can thiệp của Trung Quốc. Mục tiêu của liên minh này là triển khai chiến lược “Vision AI + Mini PC + Y tế”, tức đưa trí tuệ nhân tạo vào toàn bộ chuỗi chăm sóc sức khỏe, đặc biệt trong lĩnh vực y học can thiệp — chuyên ngành sử dụng các thủ thuật ít xâm lấn như đặt stent, luồn ống thông hay can thiệp mạch máu để điều trị bệnh. Hai bên muốn xây dựng một mô hình điều trị và quản lý thông minh bao phủ toàn bộ quá trình từ sàng lọc, chẩn đoán, điều trị đến phục hồi, thay vì chỉ dùng AI cho từng tác vụ rời rạc.

Theo ZTE, nhiều ứng dụng AI trong y tế hiện nay mới dừng ở mức “hỗ trợ điểm”, chẳng hạn đọc ảnh chẩn đoán hoặc phát hiện bất thường trên phim chụp. Hợp tác lần này hướng đến bước tiến lớn hơn: tạo ra một hệ thống thông minh xuyên suốt quy trình “phòng ngừa, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị và phục hồi”. Điều này đồng nghĩa AI không chỉ giúp bác sĩ tiết kiệm thời gian ở một khâu riêng lẻ, mà còn tham gia tái định hình cách ra quyết định lâm sàng và cách bệnh viện tổ chức quy trình điều trị.

Trọng tâm của dự án là CardioMind, được giới thiệu là mô hình AI đa phương thức chuyên biệt đầu tiên trên thế giới cho tim mạch. “Đa phương thức” nghĩa là mô hình có thể xử lý và kết hợp nhiều loại dữ liệu khác nhau cùng lúc, như hình ảnh y khoa, máy quét mã vạch AI, điện tâm đồ, kết quả giải phẫu bệnh và hồ sơ bệnh án điện tử. Đây là điểm quan trọng vì dữ liệu y tế thường phân mảnh, đến từ nhiều hệ thống khác nhau, nên việc AI hiểu được toàn cảnh hồ sơ bệnh nhân sẽ giúp nâng chất lượng hỗ trợ lâm sàng. CardioMind được phát triển dưới sự dẫn dắt của trung tâm nghiên cứu lâm sàng quốc gia và đã được huấn luyện bằng hơn 1,8 triệu ca bệnh thực tế cùng 300 TB dữ liệu đa phương thức — quy mô rất lớn trong lĩnh vực y tế.

Sau khi được triển khai tại Bệnh viện Trung Sơn thuộc Đại học Phúc Đán, CardioMind đã hỗ trợ xử lý hơn 10.000 ca bệnh với độ chính xác vượt 96%, theo thông tin từ các bên công bố. Mô hình này còn giúp rút ngắn thời gian viết hồ sơ bệnh án từ 5–10 phút xuống dưới 2 phút, đồng thời giảm 70% thời gian chuẩn bị cho các buổi hội chẩn đa chuyên khoa. Hội chẩn đa chuyên khoa là hình thức nhiều bác sĩ ở các chuyên ngành khác nhau cùng đánh giá một ca bệnh phức tạp để đưa ra hướng điều trị tối ưu. Những con số này cho thấy CardioMind không còn là một bản thử nghiệm trong phòng lab, mà đã tiến gần hơn tới vai trò công cụ vận hành thực tế trong môi trường bệnh viện.

Vai trò của ZTE không nằm ở chuyên môn điều trị, mà ở hạ tầng công nghệ. Công ty cho biết họ đang xây dựng nền tảng “kết nối + tính toán thông minh”, bao gồm chip, máy chủ, kết nối tốc độ cao, điều phối cụm máy tính và các thiết bị AI tích hợp. “Điều phối cụm” ở đây có thể hiểu là hệ thống phân bổ tài nguyên tính toán giữa nhiều máy chủ để mô hình AI vận hành ổn định và hiệu quả hơn. Trong y tế, điều này đặc biệt quan trọng vì các ứng dụng lâm sàng đòi hỏi độ tin cậy cao, xử lý dữ liệu lớn và phản hồi nhanh. ZTE sẽ phụ trách phần thích nghi kỹ thuật, hoàn thiện sản phẩm và triển khai quy mô lớn để CardioMind có thể được chuẩn hóa và đưa vào sử dụng tại nhiều bệnh viện hơn.

Hai bên dự kiến mở rộng CardioMind ra toàn bộ quy trình y học can thiệp. Trước phẫu thuật, AI có thể hỗ trợ lập kế hoạch điều trị và rút ngắn thời gian ra quyết định. Trong phẫu thuật, hệ thống có thể cung cấp dẫn đường thời gian thực và hỗ trợ từ xa, tức bác sĩ ở trung tâm lớn có thể tham gia hướng dẫn ca can thiệp tại địa phương thông qua nền tảng số. Sau phẫu thuật, AI sẽ hỗ trợ theo dõi và quản lý tái khám tự động. Nếu triển khai hiệu quả, mô hình này không chỉ giảm thời gian thao tác và chi phí nhân lực, mà còn giúp đội ngũ chuyên gia tập trung vào những quyết định phức tạp hơn thay vì các tác vụ lặp lại.

Một trong những động lực lớn của dự án là bài toán công bằng y tế. Tại Trung Quốc, nguồn lực y tế chất lượng cao vẫn tập trung nhiều ở các đô thị hạng nhất như Bắc Kinh, Thượng Hải hay Giang Tô. Theo số liệu được nêu trong thông báo, 15,1% bệnh nhân tim mạch phải đi khám chữa bệnh liên tỉnh, và riêng ba khu vực kể trên tiếp nhận tới 71,5% số ca như vậy trên toàn quốc. Điều này phản ánh sự chênh lệch rõ rệt về năng lực điều trị giữa các địa phương. Bằng cách dùng AI để nâng độ chính xác chẩn đoán tại tuyến cơ sở và hỗ trợ chuyên môn từ xa, liên minh ZTE – NCRCIM kỳ vọng sẽ giảm số ca phải di chuyển xa chỉ vì chẩn đoán sai hoặc thiếu chuyên gia.

Khác với nhiều dự án AI y tế chỉ dừng ở thử nghiệm, hợp tác lần này nhấn mạnh khả năng nhân rộng. Hai bên đưa ra cách tiếp cận ba trụ cột gồm xây dựng tiêu chuẩn, lập trung tâm trình diễn và đào tạo nhân lực. Trung tâm trình diễn số cho y học can thiệp sẽ đóng vai trò nền tảng để kiểm chứng lâm sàng, giới thiệu kết quả và thúc đẩy ứng dụng công nghệ, liệu pháp và sản phẩm mới. Song song, các chương trình đào tạo về công nghệ số trong y học can thiệp, trao đổi học thuật và xây dựng hướng dẫn lâm sàng sẽ được triển khai. Việc này rất quan trọng vì AI trong y tế không thể mở rộng chỉ bằng phần mềm; nó cần quy trình chuẩn, tài liệu đào tạo và khung thực hành thống nhất để bệnh viện ở nhiều cấp độ có thể áp dụng an toàn.

Hai bên cũng muốn thử nghiệm mô hình triển khai lấy trung tâm trình diễn làm hạt nhân, sau đó lan tỏa ra các liên minh y tế khu vực. “Liên minh y tế” có thể hiểu là mạng lưới các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh phối hợp với nhau trong cùng một vùng để chia sẻ chuyên môn, quy trình và nguồn lực. Với cách tiếp cận này, các giải pháp chẩn đoán và điều trị can thiệp đã được chuẩn hóa có thể được sao chép có hệ thống tới các đơn vị thành viên, thay vì triển khai riêng lẻ từng nơi. Đây là cách mà ZTE và đối tác kỳ vọng sẽ đẩy nhanh việc đưa kỹ thuật điều trị chất lượng cao xuống tuyến dưới.

Nhờ mạng lưới triển khai tại hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ, ZTE cho biết họ muốn đưa các đổi mới trong y học can thiệp số ra thị trường quốc tế, đặc biệt là các nền kinh tế mới nổi. Hai bên cũng sẽ tìm kiếm mô hình hợp tác lâm sàng với nhiều trung tâm nghiên cứu ở các quốc gia khác nhau. Nếu thành công, đây có thể trở thành ví dụ đáng chú ý về cách một công ty hạ tầng ICT — tức công nghệ thông tin và truyền thông — kết hợp với một tổ chức y khoa để xuất khẩu không chỉ thiết bị hay phần mềm, mà cả mô hình vận hành y tế số.

Xét rộng hơn, thỏa thuận giữa ZTE và Trung tâm Nghiên cứu Lâm sàng Quốc gia về Y học Can thiệp cho thấy tham vọng của Trung Quốc trong việc đưa AI từ công cụ hỗ trợ cục bộ thành nền tảng hạ tầng cho chăm sóc sức khỏe. Sự kết hợp giữa năng lực “kết nối + tính toán” của ZTE và chuyên môn lâm sàng của đối tác y tế có thể tạo ra một mô hình mới cho bệnh viện thông minh: vừa có tính thương mại, vừa có khả năng mở rộng, đồng thời hướng tới mục tiêu công bằng y tế. Trong giai đoạn tới, hai bên cho biết sẽ tiếp tục cải tiến mô hình lớn, tối ưu hệ thống và mở rộng hệ sinh thái để đưa thành quả này tới nhiều cơ sở y tế hơn trên toàn cầu.