Microsoft cắt gần 4.800 việc làm, tái cấu trúc mạnh mảng thương mại và Xbox giữa làn sóng AI

Microsoft vừa công bố đợt cắt giảm khoảng 4.800 vị trí trên toàn cầu, tương đương khoảng 2,1% tổng nhân sự, trong bối cảnh tập đoàn cho rằng ngành công nghệ đang thay đổi nhanh hơn bao giờ hết. Trong thông điệp gửi nhân viên, lãnh đạo nhân sự Amy Coleman nhấn mạnh cách công nghệ được xây dựng, triển khai và sử dụng đang biến chuyển quá nhanh, buộc hãng phải điều chỉnh nguồn lực, vai trò và mô hình vận hành. Nói cách khác, Microsoft muốn trở nên gọn hơn và linh hoạt hơn thay vì tiếp tục mang dáng dấp của một bộ máy lớn, chậm xoay chuyển.

Microsoft khẳng định các vị trí bị cắt không phải để thay thế trực tiếp bằng AI, tức trí tuệ nhân tạo – công nghệ cho phép phần mềm thực hiện các tác vụ vốn cần đến khả năng phân tích, học hỏi hoặc ra quyết định của con người. Tuy nhiên, công ty cũng thừa nhận AI đang thay đổi cách công việc được thực hiện. Nhiều tác vụ lặp lại hằng ngày hiện có thể được tự động hóa, nghĩa là doanh nghiệp cần ít người hơn cho một số quy trình nhất định, đồng thời đòi hỏi nhân viên phải liên tục học kỹ năng mới để thích nghi với môi trường làm việc có mức tự động hóa cao hơn.

Hai khu vực bị tác động lớn nhất trong đợt tái cấu trúc này là Microsoft Commercial Business, thường được viết tắt là MCB, và bộ phận Xbox. MCB là khối phụ trách bán hàng, tiếp thị và vận hành cho khách hàng doanh nghiệp, đóng vai trò then chốt trong việc thương mại hóa sản phẩm và dịch vụ của Microsoft. Theo công ty, các thay đổi ở MCB nối tiếp kế hoạch thành lập một đơn vị mới mang tên Microsoft Frontier Company. Đây được xem là công ty con hoặc mô hình vận hành mới nhằm hỗ trợ khách hàng triển khai AI hiệu quả hơn và sớm thu được lợi nhuận từ các khoản đầu tư vốn đang rất tốn kém.

Đáng chú ý hơn cả là thông điệp thẳng thắn từ lãnh đạo mảng Xbox, Asha Sharma, khi bà thừa nhận hoạt động kinh doanh của Xbox hiện “không khỏe mạnh”. Theo kế hoạch, bộ phận này sẽ cắt tổng cộng 3.200 nhân sự trong năm tài chính 2027 của Microsoft, bắt đầu từ ngày 1/7, trong đó riêng đợt hiện tại đã có 1.600 người bị ảnh hưởng. Tuyên bố này cho thấy Microsoft không còn xem Xbox là khu vực có thể tăng trưởng bằng quán tính, mà phải tái cấu trúc sâu để bảo vệ hiệu quả kinh doanh.

Một thay đổi chiến lược lớn khác là Microsoft đang rút khỏi cách tiếp cận mua lại hàng loạt studio game độc lập. Theo lãnh đạo Xbox, việc thâu tóm mọi studio tiềm năng không còn “khả thi” cũng như “không còn đáng mong muốn”. Vì vậy, công ty sẽ tách một số studio khỏi hệ sinh thái của mình. Compulsion Games và Double Fine Productions sẽ trở lại trạng thái độc lập hoàn toàn, trong khi Ninja Theory và Undead Labs được cho là đang đàm phán để về tay chủ sở hữu mới. Đáng chú ý, toàn bộ IP – viết tắt của Intellectual Property, tức tài sản trí tuệ như thương hiệu, nhân vật, thế giới game và quyền khai thác các tựa game tương lai – cũng sẽ đi theo các studio này.

Không chỉ các studio bị tách ra, nhiều tên tuổi lớn vẫn thuộc Microsoft như Activision, Bethesda/ZeniMax, Blizzard, King, Mojang và cả đội ngũ phát triển game nội bộ của Xbox cũng đang cắt giảm nhân sự và điều chỉnh định hướng sang các dự án ưu tiên cao hơn. Đây là dấu hiệu cho thấy Microsoft muốn tập trung nguồn lực vào những sản phẩm có khả năng tạo doanh thu hoặc tác động chiến lược rõ ràng, thay vì duy trì danh mục đầu tư quá dàn trải.

Bên cạnh cắt giảm nhân sự, Microsoft cũng đang giảm bớt các tầng quản lý trong mảng Xbox. Việc giảm tầng quản lý nghĩa là doanh nghiệp loại bỏ bớt các cấp trung gian để ra quyết định nhanh hơn, tiết kiệm chi phí và tăng trách nhiệm trực tiếp cho từng nhóm. Đáng chú ý, Xbox hiện lần đầu tiên có vị trí giám đốc vận hành, hay COO – Chief Operating Officer, người chịu trách nhiệm điều phối hoạt động hàng ngày và đảm bảo chiến lược được triển khai hiệu quả.

Trong thông điệp gửi nhân viên, lãnh đạo Xbox nhấn mạnh lịch sử đã chứng minh nhiều công ty nhầm lẫn giữa tuổi đời lâu năm và tính tất yếu của thành công. Đây là lời cảnh báo rõ ràng rằng Microsoft, dù vẫn là một trong những tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới, không còn muốn dựa vào quy mô hay di sản để bảo đảm tương lai. Khi thị trường phần mềm, game và AI thay đổi nhanh, ngay cả những tên tuổi lớn cũng phải chấp nhận cắt bỏ những phần kém hiệu quả để tái định vị.

Dù Microsoft không nhấn mạnh yếu tố thị trường trong thông báo nội bộ, bối cảnh tài chính rõ ràng đang tạo thêm sức ép cho tập đoàn. Cổ phiếu công ty đã giảm gần một phần tư trong 12 tháng qua, trong khi các khoản đầu tư vào AI, hạ tầng điện toán và hệ sinh thái game đều đòi hỏi chi phí rất lớn. Điều này khiến chiến lược “tinh gọn để tăng tốc” trở nên dễ hiểu hơn: Microsoft cần chứng minh với nhà đầu tư rằng họ có thể vừa theo đuổi AI, vừa kiểm soát chi phí, vừa tập trung vào những mảng có khả năng sinh lời bền vững.