AMD chiếm hơn 1/3 thị phần CPU máy chủ x86 khi nhu cầu trung tâm dữ liệu AI bùng nổ

Theo số liệu mới từ Mercury Research, tổng lượng chip xử lý x86 xuất xưởng trong quý I/2026 đã giảm hơn 6% so với quý trước. x86 là kiến trúc bộ xử lý phổ biến nhất trong PC và máy chủ hiện nay, chủ yếu do Intel và AMD thống trị. Mức giảm theo quý vốn là hiện tượng mang tính mùa vụ, nhưng năm nay diễn biến tiêu cực hơn thông thường. Dù vậy, phân khúc CPU máy chủ lại trở thành điểm sáng hiếm hoi khi số lượng xuất xưởng tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh làn sóng đầu tư mạnh vào máy chủ AI trong các trung tâm dữ liệu.

Điểm nhấn lớn nhất trong báo cáo là AMD đã nâng thị phần CPU máy chủ lên 33,2% trong quý, tăng 6 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là kết quả cho thấy dòng Epyc của hãng đang tiếp tục mở rộng chỗ đứng trong hạ tầng doanh nghiệp. Epyc là thương hiệu CPU máy chủ của AMD, được thiết kế cho khối lượng xử lý lớn như điện toán đám mây, cơ sở dữ liệu và AI. Dù vậy, Intel vẫn nắm khoảng 2/3 thị trường này, cho thấy hãng chưa mất vị thế dẫn đầu, chỉ là khoảng cách đang bị thu hẹp dần.

Mercury Research cho biết lượng CPU máy chủ của Intel gần như đi ngang cả theo quý lẫn theo năm. Trước đó, thị trường đã chứng kiến quý IV yếu hơn bình thường, một phần do hạn chế nguồn cung từ Intel. Nguyên nhân được cho là công ty đã điều chỉnh công suất sản xuất để ưu tiên chip máy chủ. Công suất sản xuất ở đây có thể hiểu là khả năng của các nhà máy bán dẫn trong việc tạo ra số lượng chip nhất định trong một khoảng thời gian. Khi năng lực này bị dồn cho một dòng sản phẩm, các mảng khác như CPU PC có thể bị ảnh hưởng.

Nếu xét toàn bộ thị trường bộ xử lý x86, AMD cũng đã nắm gần 1/3 lượng xuất xưởng. Mercury cho rằng một phần nguyên nhân đến từ việc mảng SoC máy chơi game của AMD giảm ít hơn dự báo. SoC, viết tắt của System-on-Chip, là loại chip tích hợp nhiều thành phần như CPU, GPU và bộ điều khiển vào cùng một đế bán dẫn, thường được dùng trong console, điện thoại và nhiều thiết bị tối ưu hiệu năng trên điện năng tiêu thụ.

Ở phía máy khách, tức nhóm thiết bị người dùng cuối như desktop và laptop, CPU cho máy tính để bàn ghi nhận mức sụt giảm rất mạnh. Lượng xuất xưởng desktop giảm gần 20% so với cùng kỳ năm trước, tệ hơn mức giảm mùa vụ thông thường. Đáng chú ý, AMD lại có kết quả yếu hơn Intel trong phân khúc này, đảo ngược xu hướng gần đây. Nhờ đó, Intel nâng thị phần desktop theo lượng xuất xưởng lên 66,8%, dù con số này vẫn thấp hơn mức của một năm trước. AMD giữ 33,2%.

Phân khúc di động có diễn biến tích cực hơn desktop. Mercury mô tả mức giảm của thị trường laptop là gần như không đáng kể so với quy luật mùa vụ, chỉ giảm ở mức một chữ số thấp. Tuy nhiên, phần sụt giảm này chủ yếu rơi vào Intel, trong khi AMD lại hiếm hoi ghi nhận tăng trưởng lượng xuất xưởng trong quý I. Kết quả là thị phần CPU di động của AMD tăng lên 28,3%, so với 22,5% cùng kỳ năm ngoái. Theo Mercury, nguyên nhân nhiều khả năng vẫn liên quan đến tình trạng hạn chế nguồn cung CPU laptop của Intel.

Cả Intel lẫn AMD đều phát tín hiệu lạc quan về triển vọng chip cho trung tâm dữ liệu trong phần còn lại của năm. Trung tâm dữ liệu, hay datacenter, là các cơ sở hạ tầng chứa máy chủ, hệ thống lưu trữ và mạng phục vụ dịch vụ đám mây, AI, phân tích dữ liệu và ứng dụng doanh nghiệp. Tuy nhiên, AMD cũng lưu ý trong báo cáo tài chính quý I rằng lượng CPU xuất xưởng có thể giảm trong nửa cuối năm do khủng hoảng nguồn cung bộ nhớ. Điều này cho thấy ngay cả khi nhu cầu AI còn mạnh, chuỗi cung ứng phần cứng vẫn là biến số lớn.

Ngoài thế giới x86, Mercury cũng theo dõi CPU dựa trên kiến trúc Arm, dù thừa nhận các ước tính ở mảng này có độ bất định nhất định. Arm là kiến trúc xử lý nổi tiếng nhờ hiệu quả điện năng cao, rất phổ biến trên smartphone và ngày càng hiện diện nhiều hơn trong laptop và máy chủ. Ở thị trường máy khách, các thiết bị dùng Arm, bao gồm Chromebook và máy Mac chạy chip dòng M của Apple, được ước tính đã chiếm 14,4% tổng thị trường trong quý I/2026, tăng từ 13,9% của quý IV/2025.

Trong mảng máy chủ, CPU Arm hiện được Mercury ước tính chiếm 13,2% tổng lượng xuất xưởng, tăng từ 12,5% ở quý trước. Đáng chú ý, lượng CPU máy chủ Arm gần như đã tăng gấp đôi so với một năm trước. Động lực chính đến từ Grace CPU của Nvidia, loại bộ xử lý Arm dành cho máy chủ hiệu năng cao, đang được triển khai trong nền tảng rack AI Blackwell NVL72 tăng trưởng nhanh. Rack AI có thể hiểu là một cụm máy chủ được đóng trong tủ tiêu chuẩn trung tâm dữ liệu để huấn luyện và vận hành mô hình trí tuệ nhân tạo ở quy mô lớn.

Bức tranh quý I/2026 cho thấy Intel vẫn là thế lực lớn nhất trong CPU máy chủ, nhưng AMD đang tăng tốc rõ rệt nhờ đà đi lên của nhu cầu AI và khả năng giành thêm khách hàng doanh nghiệp. Đồng thời, Arm cũng không còn là cái tên bên lề khi dần mở rộng hiện diện ở cả PC lẫn hạ tầng máy chủ. Trong ngắn hạn, cuộc đua có thể còn bị chi phối bởi nguồn cung bộ nhớ, năng lực sản xuất bán dẫn và tốc độ triển khai các hệ thống AI mới. Nhưng về dài hạn, thị trường dường như đang bước vào giai đoạn cạnh tranh đa cực hơn, nơi Intel không còn là người duy nhất quyết định nhịp điệu.