AMD chốt thỏa thuận chip AI 6 GW với Meta, lặp lại công thức “chip đổi quyền mua cổ phiếu” từng dùng với OpenAI

AMD vừa ký một thỏa thuận hạ tầng AI quy mô rất lớn với Meta, trong đó công ty mẹ Facebook cam kết mua 6 gigawatt (GW) năng lực tính toán dựa trên GPU Instinct tùy biến của AMD. Trong ngữ cảnh trung tâm dữ liệu, GW không phải là số lượng chip, mà là cách đo tổng điện năng và quy mô triển khai của cả cụm máy chủ AI. Đợt giao hàng đầu tiên trị giá 1 GW dự kiến diễn ra vào nửa cuối năm nay, sử dụng các GPU tùy chỉnh dựa trên kiến trúc MI450. GPU, viết tắt của Graphics Processing Unit, vốn là bộ xử lý đồ họa nhưng nay trở thành nền tảng chủ lực để huấn luyện và vận hành mô hình AI nhờ khả năng xử lý song song khổng lồ. Theo AMD, đây cũng là lần đầu tiên hãng triển khai GPU AI tùy biến cho khách hàng ở quy mô thực tế.

Thỏa thuận không dừng ở bộ tăng tốc AI. Meta cũng sẽ trở thành “lead customer”, tức khách hàng chủ lực định hình sản phẩm đầu tiên, cho dòng CPU EPYC thế hệ thứ sáu của AMD, cụ thể là các chip Venice và Verano. CPU là bộ xử lý trung tâm, đảm nhiệm điều phối hệ thống, còn GPU tăng tốc các tác vụ AI nặng. Việc Meta tham gia sớm cho thấy AMD đang cố gắng bán trọn bộ nền tảng tính toán cho trung tâm dữ liệu AI, thay vì chỉ cạnh tranh ở mảng GPU. Meta cho biết thương vụ nằm trong sáng kiến Meta Compute, chương trình nhằm đẩy nhanh việc xây dựng đội tàu trung tâm dữ liệu AI trong tương lai bằng cách hợp tác với nhiều nhà cung cấp phần cứng theo cách tiếp cận “danh mục”, tức không phụ thuộc hoàn toàn vào một đối tác duy nhất.

Phần đáng chú ý nhất của thương vụ nằm ở cấu trúc tài chính. AMD đã cấp cho Meta một warrant, tức chứng quyền cho phép mua cổ phiếu trong tương lai theo điều kiện định sẵn, với quy mô lên tới 160 triệu cổ phiếu phổ thông. Con số này tương đương khoảng 10% tổng lượng cổ phiếu AMD đang lưu hành. Mức giá thực hiện chỉ là 0,01 USD mỗi cổ phiếu, thấp hơn rất sâu so với giá thị trường. Tuy nhiên, Meta không được nhận toàn bộ ngay lập tức. Các đợt quyền mua này chỉ “vest”, tức chỉ có hiệu lực dần, khi Meta đạt các mốc mua thêm năng lực tính toán từ AMD. Đợt đầu tiên được kích hoạt sau khi Meta hoàn tất 1 GW chip đầu tiên. Đợt cuối cùng chỉ mở khóa nếu giá cổ phiếu AMD chạm 600 USD, trong khi tại thời điểm thông tin được công bố, cổ phiếu AMD mới quanh mức 211 USD.

Trước câu hỏi về tính “vòng tròn tài chính” của mô hình này, AMD giải thích rằng cấu trúc trên được thiết kế để khuyến khích Meta gắn bó sâu hơn mà vẫn hạn chế rủi ro cho cổ đông hiện hữu. Nói cách khác, Meta càng mua nhiều hạ tầng AI từ AMD thì càng có thêm lợi ích tài chính, nhưng phần thưởng đó chỉ thực sự có giá trị nếu AMD tăng trưởng mạnh và giá cổ phiếu đi lên. Đây là kiểu thỏa thuận ngày càng phổ biến trong làn sóng AI hiện nay, khi các hãng chip và các công ty xây dựng mô hình AI cùng tìm cách khóa chặt nguồn cung, chia sẻ động lực tăng trưởng và giảm bớt áp lực tiền mặt ban đầu.

Điều đáng nói là thỏa thuận với Meta gần như giống hệt hợp đồng AMD đã ký với OpenAI vào mùa thu năm ngoái. Khi đó, OpenAI cũng cam kết mua 6 GW GPU và cũng nhận cấu trúc warrant lên tới 160 triệu cổ phiếu AMD, được giải ngân theo các mốc hiệu suất và mua hàng. Việc AMD lặp lại gần như nguyên mẫu cho thấy hãng đã chuẩn hóa một công thức thương mại mới để lôi kéo những khách hàng AI lớn nhất thế giới. Đây là nhóm khách hàng có nhu cầu điện toán khổng lồ, sẵn sàng đặt mua trước nhiều năm để đảm bảo nguồn cung chip trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt với Nvidia.

Cả Meta và OpenAI trước đó đều đã ký các thỏa thuận chip quy mô lớn với Nvidia, công ty hiện thống trị thị trường bộ tăng tốc AI. Vì vậy, việc AMD chốt được hai hợp đồng tổng cộng 12 GW GPU là tín hiệu cho thấy hãng đang tăng tốc tấn công vào sân chơi mà Nvidia dẫn đầu. Với thị trường này, “thị phần” không chỉ là số chip bán ra, mà còn là mức độ hiện diện trong các cụm máy chủ AI, phần mềm tối ưu đi kèm, và khả năng trở thành nền tảng mặc định cho các mô hình ngôn ngữ lớn. Mô hình ngôn ngữ lớn, hay large language model, là loại AI được huấn luyện trên lượng dữ liệu văn bản khổng lồ để hiểu và tạo ra ngôn ngữ tự nhiên.

Dù AMD và Meta không công bố giá trị chính thức của giao dịch, AMD cho biết hãng kỳ vọng tạo ra doanh thu “hàng chục tỷ USD cho mỗi gigawatt” trong suốt vòng đời thỏa thuận 6 GW. Nếu ước tính này thành hiện thực, đây sẽ là một trong những hợp đồng hạ tầng AI lớn nhất ngành bán dẫn. Tuy nhiên, quy mô quá lớn cũng kéo theo rủi ro. Nếu nhu cầu AI chững lại hoặc cái gọi là “bong bóng AI” xì hơi, tức thị trường đã định giá quá cao kỳ vọng tăng trưởng và sau đó điều chỉnh mạnh, AMD có thể đối mặt với áp lực lớn về sản xuất, đầu tư và kỳ vọng doanh thu. Nói cách khác, thương vụ với Meta vừa là cú hích chiến lược cho AMD, vừa là phép thử xem cơn sốt AI hiện nay có đủ sức duy trì trong nhiều năm tới hay không.