AMD tăng tốc ở CPU desktop và máy chủ, trong khi Intel chật vật vì thiếu nguồn cung

Dữ liệu quý 4/2025 từ Mercury Research cho thấy cuộc đua CPU đang nghiêng thêm về phía AMD, đặc biệt ở mảng máy tính để bàn. Theo hãng nghiên cứu này, AMD hiện chiếm khoảng 36% số bộ xử lý xuất xưởng vào các hệ thống desktop, tăng mạnh so với mức chưa tới 27% cùng kỳ năm trước. Ở phân khúc laptop, đà tăng của AMD khiêm tốn hơn: hãng đạt 26% thị phần chip di động, so với 23,8% một năm trước. Dù vậy, Intel vẫn giữ ưu thế lớn trên máy tính xách tay với khoảng 74%. CPU, hay bộ xử lý trung tâm, là “bộ não” của thiết bị, còn desktop và mobile ở đây lần lượt chỉ máy bàn và laptop.

Một trong những nguyên nhân chính khiến Intel hụt hơi ở PC là tình trạng hạn chế nguồn cung chip khách hàng, tức các bộ xử lý dành cho máy tính cá nhân. Theo báo cáo, Intel đã quyết định phân bổ lại công suất sản xuất trong năm để ưu tiên làm nhiều chip máy chủ hơn. Công suất sản xuất ở đây có thể hiểu là năng lực của các nhà máy bán dẫn trong việc tạo ra số lượng chip nhất định trong một khoảng thời gian. Khi năng lực này được chuyển sang dòng Xeon cho trung tâm dữ liệu, lượng chip dành cho PC bị ảnh hưởng, kéo theo khả năng giao hàng và bán ra suy giảm. Hệ quả là tổng lượng CPU kiến trúc x86 xuất xưởng trong quý cuối năm 2025 lại giảm, một diễn biến được xem là bất thường vì quý 4 thường là mùa cao điểm của thị trường. x86 là tập lệnh xử lý phổ biến trong PC và máy chủ, hiện chủ yếu do Intel và AMD thống trị.

Dù giành thêm thị phần CPU truyền thống, AMD không hoàn toàn có một quý chỉ toàn tin vui. Lượng xuất xưởng SoC chơi game của hãng đã giảm đúng như dự đoán. SoC, viết tắt của System-on-Chip, là loại chip tích hợp nhiều thành phần như CPU, GPU và bộ điều khiển vào cùng một đế bán dẫn, thường được dùng trong console. Sự sụt giảm này được cho là xuất phát từ việc thị trường đang tiến gần cuối chu kỳ console hiện tại, khi nhu cầu thường chững lại để chờ thế hệ máy mới. Nói cách khác, mảng chip cho máy chơi game của AMD đang chịu tác động nhiều hơn từ chu kỳ sản phẩm so với cạnh tranh trực diện.

Ở hạ tầng đám mây và trung tâm dữ liệu, nơi CPU máy chủ đóng vai trò xử lý khối lượng công việc lớn cho doanh nghiệp, cả Intel lẫn AMD đều tăng trưởng mạnh trong quý 4. Mercury Research cho biết lượng CPU máy chủ của Intel tăng gần gấp đôi mức trung bình theo mùa, nhưng AMD còn tăng nhanh hơn, vượt hơn ba lần mức trung bình này. Đáng chú ý, dòng Epyc thế hệ 5 của AMD lần đầu tiên đóng góp hơn 50% doanh thu máy chủ của hãng trong một quý. Epyc là thương hiệu CPU máy chủ của AMD, cạnh tranh trực tiếp với Xeon của Intel. Phía Intel cũng có tín hiệu tích cực khi dòng Emerald Rapids thế hệ 5 được cho là đã vượt Sapphire Rapids thế hệ 4 để trở thành nhóm chip máy chủ bán chạy nhất của hãng. Những tên gọi như Emerald Rapids hay Sapphire Rapids thực chất là tên mã cho các thế hệ CPU máy chủ khác nhau, phản ánh các đợt nâng cấp về hiệu năng, số nhân xử lý và khả năng vận hành trong datacenter.

Xét riêng thị phần máy chủ, Intel vẫn nắm phần lớn thị trường với hơn 71%. Tuy nhiên, AMD đã nâng tỷ lệ của mình lên 28,8%, tiến sát mốc một phần ba thị trường và tăng 3,1 điểm phần trăm so với mức 25,7% của một năm trước. Khoảng cách vẫn còn đáng kể, nhưng xu hướng lại đang có lợi cho AMD. Điều này đặc biệt quan trọng vì CPU máy chủ thường có giá bán và biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với chip PC phổ thông, nên chỉ cần dịch chuyển vài điểm phần trăm thị phần cũng có thể tạo tác động lớn đến doanh thu và lợi nhuận.

Dù chịu sức ép từ số liệu thị phần, Intel vẫn phát đi thông điệp lạc quan. Hãng cho biết đang tập trung vào một lộ trình sản phẩm đơn giản hơn và được đẩy nhanh hơn, đồng thời dựa vào nhu cầu mạnh ở mảng máy chủ cùng các bản cập nhật lớn cho danh mục chip khách hàng để ổn định và củng cố thị phần trong năm 2026. Trong ngữ cảnh bán dẫn, “lộ trình sản phẩm” là kế hoạch phát triển và tung ra các thế hệ chip mới theo từng mốc thời gian. Một lộ trình rõ ràng và đúng tiến độ rất quan trọng vì khách hàng doanh nghiệp thường xây dựng kế hoạch mua sắm hạ tầng trong nhiều năm.

Ngoài cuộc đối đầu giữa Intel và AMD trong thế giới x86, Mercury Research cũng lưu ý rằng số liệu về CPU nền tảng Arm trên thị trường PC quý này có mức độ bất định cao hơn bình thường. Arm là một kiến trúc xử lý khác với x86, nổi bật nhờ hiệu quả điện năng và ngày càng được dùng nhiều trong laptop mỏng nhẹ cũng như máy chủ tiết kiệm điện. Theo ước tính, tỷ lệ hệ thống PC dùng chip Arm đã giảm từ 13,7% trong quý trước xuống còn 13,3% ở quý 4/2025. Tuy nhiên, nếu tính cả máy chủ Arm so với toàn bộ lượng chip x86, thị phần tổng hợp của Arm lại tăng lên khoảng 12%, từ 11,7% trước đó. Điều này cho thấy Arm chưa tạo cú bứt phá rõ rệt trên PC trong ngắn hạn, nhưng vẫn âm thầm mở rộng ảnh hưởng trong hạ tầng điện toán rộng lớn hơn.

Nhìn tổng thể, số liệu mới cho thấy thị trường CPU đang bước vào giai đoạn chuyển dịch đáng chú ý. AMD tiếp tục tận dụng cơ hội để mở rộng hiện diện ở desktop và máy chủ, trong khi Intel phải giải bài toán cân bằng giữa nhu cầu datacenter và nguồn cung cho PC. Cùng lúc đó, Arm vẫn là biến số đáng theo dõi khi dần chen chân vào cả máy tính cá nhân lẫn máy chủ. Với người dùng phổ thông, những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến giá bán, độ sẵn hàng và tốc độ ra mắt sản phẩm mới. Còn với ngành công nghệ, đây là dấu hiệu cho thấy cuộc cạnh tranh bán dẫn không chỉ là câu chuyện hiệu năng, mà còn là bài toán sản xuất, chuỗi cung ứng và chiến lược sản phẩm.