Apple đặt cược sống còn vào AI tại WWDC 2026: Siri AI lột xác, nhưng niềm tin thị trường vẫn phụ thuộc vào chữ “nếu”

Tại WWDC 2026, Apple dồn gần như toàn bộ tâm điểm cho trí tuệ nhân tạo, tức AI (Artificial Intelligence – công nghệ cho phép máy tính mô phỏng khả năng suy luận và phản hồi của con người), cùng phiên bản Siri được làm mới mạnh tay. Thông điệp rất rõ ràng: đây không còn là một màn thử nghiệm, mà là canh bạc mang tính sống còn với Apple. Sau cú vấp của Apple Intelligence trong hai năm qua, công ty cần chứng minh rằng họ không chỉ chạy theo làn sóng AI, mà thực sự có thể biến công nghệ này thành trải nghiệm hữu ích trên iPhone, iPad và Mac.

Apple Intelligence là tên gọi cho bộ tính năng AI mà Apple giới thiệu từ năm 2024, nhưng dự án này từng bị đánh giá là mờ nhạt và thậm chí kéo theo kiện tụng. Một vụ kiện cáo buộc Apple đã thổi phồng năng lực của Siri và dùng lời hứa về AI để thúc đẩy người dùng mua thiết bị mới. Điều đó khiến WWDC năm nay trở thành một bài kiểm tra uy tín thực sự: Apple không chỉ cần ra mắt tính năng mới, mà còn phải chứng minh rằng những gì hãng công bố lần này có thể hoạt động trong thực tế.

Một chi tiết đáng chú ý là Apple được cho là đã ký thỏa thuận lớn với Google để sử dụng Gemini như nền tảng cho các foundation model mới. Foundation model, hay mô hình nền tảng, là loại mô hình AI cỡ lớn được huấn luyện trên lượng dữ liệu khổng lồ để làm cơ sở cho nhiều tác vụ như tóm tắt văn bản, nhận diện hình ảnh, hội thoại hay viết mã. Dù Apple vẫn gọi đây là các mô hình của riêng mình trong hệ sinh thái Apple Intelligence, việc Gemini đóng vai trò lõi cho thấy hãng đang chọn cách tận dụng công nghệ đã trưởng thành thay vì tự xây mọi thứ từ đầu.

Siri giờ đây được tái định vị thành “Siri AI”, có ứng dụng độc lập tương tự cách Google triển khai Gemini trên Android. Điểm mới lớn nhất là Siri AI có thể duy trì hội thoại qua lại tự nhiên hơn, hiểu ngữ cảnh từ giọng nói, văn bản và hình ảnh, đồng thời đồng bộ lịch sử yêu cầu qua iCloud để người dùng tiếp tục tác vụ trên nhiều thiết bị. Ngữ cảnh ở đây có nghĩa là hệ thống không chỉ hiểu từng câu lệnh riêng lẻ, mà còn ghi nhớ nội dung liên quan trước đó để phản hồi hợp lý hơn. Apple cũng mang AI vào các quy trình như tạo Shortcut bằng ngôn ngữ tự nhiên; Shortcut là hệ thống tự động hóa tác vụ trên thiết bị Apple, cho phép người dùng ghép nhiều thao tác thành một lệnh duy nhất.

Nhìn tổng thể, nhiều tính năng AI mới của Apple được giới quan sát nhận định là đưa iPhone tiến gần hơn tới mức “feature parity”, tức ngang bằng tính năng với các thiết bị Android cao cấp, thay vì tạo ra bước nhảy công nghệ mới. Những khả năng như hiểu nội dung đa phương thức – còn gọi là multimodal AI, nghĩa là AI xử lý đồng thời văn bản, giọng nói và hình ảnh – vốn đã xuất hiện trên nhiều thiết bị Android tích hợp Gemini. Vì vậy, WWDC 2026 không gây sốc về mặt đột phá, nhưng lại quan trọng ở chỗ Apple cuối cùng cũng cho thấy họ nghiêm túc vá khoảng trống mà mình đã để lộ suốt thời gian qua.

Lần này, Apple nhấn mạnh rằng nhiều tính năng Apple Intelligence và nâng cấp Siri sẽ đến với các thiết bị đang bán ra, thay vì buộc người dùng phải mua máy mới ngay lập tức. Tuy nhiên, các tính năng AI xử lý trực tiếp trên thiết bị – gọi là on-device AI, tức mô hình chạy cục bộ trên máy thay vì gửi dữ liệu lên máy chủ – vẫn yêu cầu phần cứng mạnh hơn. Theo Apple, một số tính năng cao cấp chỉ hỗ trợ iPhone 17, iPhone Air, iPad M4 trở lên và Mac M3 trở lên, với iPad và Mac cần tối thiểu 12 GB RAM. Dù vậy, nhiều tính năng khác vẫn hoạt động trên iPhone 16, iPhone 15 Pro, iPad mini A17 Pro và các mẫu iPad, Mac dùng chip M1 trở lên. Đây là nỗ lực rõ ràng nhằm tránh lặp lại chỉ trích trước đây rằng Apple dùng AI như cái cớ để thúc đẩy nâng cấp thiết bị.

Dù được giới thiệu rầm rộ, Siri AI chưa xuất hiện ngay trong bản iOS 27 developer beta phát hành cho nhà phát triển. Beta là phiên bản thử nghiệm, cho phép lập trình viên và người dùng sớm trải nghiệm tính năng mới trước khi phát hành chính thức. Apple cho biết người dùng muốn thử Siri AI sẽ phải tham gia danh sách chờ. Tình hình tại châu Âu còn chậm hơn: Apple nói Siri AI chưa thể ra mắt ở Liên minh châu Âu do vướng Digital Markets Act, hay DMA – bộ luật của EU nhằm hạn chế hành vi độc quyền của các nền tảng công nghệ lớn và buộc họ mở cửa hơn cho đối thủ. Theo Apple, Brussels chưa chấp nhận các phương án mà hãng đề xuất để triển khai Siri AI trong khi vẫn hỗ trợ an toàn cho các trợ lý ảo khác.

Áp lực lần này càng lớn hơn khi Apple đã thực hiện nhiều thay đổi nhân sự cấp cao sau thất bại AI trước đó. John Giannandrea, người từng dẫn dắt mảng AI của Apple, đã được thay bằng Amar Subramanya, cựu lãnh đạo Gemini của Google. Trong khi đó, định hướng AI tổng thể được chuyển cho Craig Federighi, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần mềm. Không chỉ vậy, WWDC 2026 cũng là lần cuối Tim Cook xuất hiện trong vai trò CEO tại sự kiện này trước khi John Ternus tiếp quản vào mùa thu. Điều đó biến màn ra mắt Siri AI không chỉ thành phép thử công nghệ, mà còn là cột mốc chuyển giao quyền lực tại Apple.

Các nhà phân tích nhìn chung đánh giá tích cực hơn về hướng đi mới của Apple, song chưa ai sẵn sàng đặt cược tuyệt đối. Francisco Jeronimo của IDC gọi WWDC 2026 là bài kiểm tra độ tin cậy của Apple AI. Theo ông, Apple không cần thắng cuộc đua bằng mô hình lớn nhất hay màn trình diễn ồn ào nhất, mà phải khiến AI trở nên đáng tin, hữu ích và gần như vô hình trong toàn bộ hệ sinh thái. Đây là cách tiếp cận khác với cuộc đua khoe sức mạnh mô hình đang diễn ra trên thị trường. Apple cũng nhấn mạnh đến private cloud – hạ tầng đám mây riêng được thiết kế để xử lý dữ liệu nhạy cảm với mức kiểm soát cao hơn – và on-device AI như hai yếu tố giúp tăng niềm tin về quyền riêng tư.

Một điểm được nhắc tới nhiều là Apple không công bố mạnh về agentic AI. Đây là khái niệm chỉ các hệ thống AI có thể tự lập kế hoạch, chủ động thực hiện chuỗi hành động thay người dùng, thay vì chỉ phản hồi câu lệnh đơn lẻ. Việc thiếu vắng agentic AI cho thấy Apple vẫn thận trọng, tập trung vào các tính năng thiết thực hơn cho số đông như giao tiếp tự nhiên với Siri, tự động hóa tác vụ và tích hợp AI xuyên suốt các hệ điều hành. Với Apple, mục tiêu dường như không phải tạo ra một AI gây choáng ngợp, mà là làm cho AI trở thành phần nền của trải nghiệm số hằng ngày.

Dù nhận được lời khen, phản ứng chung của thị trường vẫn gắn với chữ “nếu”. Nếu Siri AI hoạt động ổn định, nếu Apple Intelligence thực sự hữu ích, nếu hãng giữ được cam kết về quyền riêng tư và khả năng chạy trên thiết bị hiện có, Apple có thể lấy lại vị thế trong cuộc đua AI tiêu dùng. Nhưng nếu lần tái khởi động này tiếp tục hụt hơi, hậu quả sẽ không chỉ là vài đánh giá thất vọng sau WWDC, mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín sản phẩm, chiến lược thiết bị và giai đoạn chuyển giao lãnh đạo sắp tới. Với các bản beta của iOS, iPadOS và macOS đã lên tay nhà phát triển, vài tuần kế tiếp sẽ là phép thử đầu tiên cho tham vọng AI mới của Apple.