Intel thừa nhận phải tăng tốc để vượt AMD và Arm, đặt cược lớn vào AI biên và robot

Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II, CEO Intel Lip-Bu Tan thẳng thắn cho biết hãng cần bắt kịp, thậm chí “nhảy cóc” đối thủ như AMD và Arm trong cuộc đua vi xử lý. “Nhảy cóc” ở đây được hiểu là bỏ qua một vài bước phát triển trung gian để tiến thẳng lên thế hệ công nghệ cạnh tranh hơn. Tuyên bố này cho thấy Intel không còn né tránh thực tế rằng vị thế dẫn đầu truyền thống của hãng trong ngành bán dẫn đang chịu sức ép ngày càng lớn.

Intel ghi nhận doanh thu quý II đạt 16,1 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Ban lãnh đạo cho biết doanh thu, biên lợi nhuận gộp và lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đều vượt dự báo nội bộ. Tuy vậy, hãng vẫn báo lỗ theo chuẩn GAAP tới 11 tỷ USD. GAAP là bộ nguyên tắc kế toán được chấp nhận rộng rãi tại Mỹ, phản ánh kết quả tài chính theo chuẩn mực chính thức. Nếu loại trừ một số khoản mục đặc biệt theo cách tính non-GAAP, Intel vẫn lỗ 2,2 tỷ USD, cho thấy bức tranh phục hồi của hãng còn khá phức tạp.

Lip-Bu Tan cho rằng làn sóng AI đang kéo nhu cầu đi lên đối với nhiều dòng sản phẩm của Intel, bao gồm cả mảng đúc chip theo hợp đồng, hay còn gọi là foundry. Ông nhấn mạnh dòng CPU máy chủ Xeon 6 đang tăng trưởng rất nhanh. CPU là bộ xử lý trung tâm, thành phần cốt lõi quyết định khả năng tính toán của máy chủ. Tuy nhiên, thách thức với Intel là các khách hàng hyperscale — tức những nhà vận hành trung tâm dữ liệu khổng lồ như các hãng đám mây lớn — ngày càng tự thiết kế chip riêng dựa trên kiến trúc Arm. Arm là kiến trúc xử lý nổi tiếng nhờ hiệu quả điện năng, khác với hệ x86 vốn là sân nhà lâu năm của Intel và AMD.

Theo dữ liệu được nhắc tới trong cuộc thảo luận, máy chủ không dùng x86 hiện đã chiếm gần một nửa doanh số thị trường. x86 là kiến trúc lệnh xử lý từng thống trị máy tính cá nhân và máy chủ suốt nhiều thập kỷ. Trong khi đó, AMD đã nâng thị phần lên khoảng một phần ba ở mảng máy chủ x86, trở thành đối thủ trực diện đáng gờm nhất của Intel. Khi được hỏi về kế hoạch giành lại thị phần, Lip-Bu Tan dẫn ra các bộ xử lý sắp ra mắt như Clearwater Forest, Diamond Rapids và Coral Rapids như bằng chứng rằng Intel vẫn đang chuẩn bị những sản phẩm đủ sức cạnh tranh ở nhóm hiệu năng cao.

Một trọng tâm khác trong chiến lược phục hồi của Intel là công nghệ sản xuất chip. Hãng cho biết tiến trình 18A hiện đang được sản xuất hàng loạt cho nhiều sản phẩm thương mại và tiêu dùng. Trong ngành bán dẫn, các tên gọi như 18A hay 14A thường dùng để chỉ thế hệ công nghệ chế tạo mới, với mục tiêu tăng hiệu năng và giảm điện năng tiêu thụ, dù con số này không còn phản ánh trực tiếp kích thước vật lý như trước. Intel nói sản lượng wafer — tức các tấm bán dẫn nền dùng để cắt ra thành chip — tại các nút sản xuất chủ lực đang vượt kỳ vọng, còn tỷ lệ thành phẩm của 18A cũng tốt hơn mục tiêu đề ra. Đây là tín hiệu quan trọng nếu Intel muốn thuyết phục khách hàng bên ngoài sử dụng dịch vụ Intel Foundry để cạnh tranh với TSMC.

Không dừng ở 18A, Intel cho biết tiến trình 14A vẫn đúng lộ trình sản xuất rủi ro vào nửa cuối năm 2027 và sẽ tăng tốc lên sản lượng lớn trong năm 2028. “Sản xuất rủi ro” là giai đoạn đầu khi công nghệ mới bắt đầu được đưa vào chế tạo thực tế với số lượng hạn chế để kiểm chứng thiết kế, quy trình và tỷ lệ lỗi trước khi mở rộng quy mô. Nếu 14A đạt mục tiêu, Intel có thể cải thiện đáng kể vị thế trong cuộc cạnh tranh với TSMC, nhà gia công chip lớn nhất thế giới hiện nay.

Dù lạc quan về công nghệ, ban lãnh đạo Intel cảnh báo chuỗi cung ứng bán dẫn vẫn đang rất căng thẳng. Theo Lip-Bu Tan, tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đang diễn ra ở wafer logic tiên tiến, bộ nhớ và cả substrate — lớp đế kết nối chip với bảng mạch và hệ thống đóng gói. Đây đều là mắt xích quan trọng trong quá trình sản xuất bán dẫn hiện đại. Intel cho rằng áp lực nguồn cung sẽ còn kéo dài trong tương lai gần, đặc biệt ở mảng máy chủ, nơi tăng trưởng nguồn hàng được dự báo sẽ dồn nhiều hơn vào cuối quý III và sang quý IV.

Một thay đổi đáng chú ý là Intel đã đổi tên bộ phận kinh doanh PC thành Client Computing and Physical AI Group, viết tắt là CCPG. “Physical AI” có thể hiểu là AI gắn với thế giới vật lý, chẳng hạn robot, thiết bị tự động hoặc hệ thống thông minh hoạt động ngoài đời thực thay vì chỉ chạy trong trung tâm dữ liệu. Cùng với đó, “edge AI” hay AI biên đề cập đến việc xử lý AI ngay trên thiết bị hoặc gần nơi dữ liệu được tạo ra, thay vì gửi toàn bộ về đám mây. Cách làm này giúp giảm độ trễ, tiết kiệm băng thông và phù hợp với robot, camera thông minh hay máy móc công nghiệp.

Theo Giám đốc tài chính David Zinsner, Intel tin rằng cơ hội trong AI biên và AI vật lý theo thời gian có thể đạt quy mô ít nhất tương đương thị trường PC truyền thống mà hãng đang phục vụ. Trong tài chính doanh nghiệp, TAM, hay total addressable market, là quy mô thị trường tối đa mà một công ty có thể nhắm tới nếu khai thác hết nhu cầu tiềm năng. Riêng trong quý này, CCPG mang về 8,9 tỷ USD doanh thu, trong đó khoảng 10% đến từ sản phẩm edge. Nếu giả định này tiếp tục mở rộng, Intel đang nhìn thấy khả năng hình thành một mảng kinh doanh nhiều tỷ USD mới bên cạnh PC.

Doanh thu của CCPG tăng 13% so với cùng kỳ, mức tăng mà Intel thừa nhận là tích cực hơn dự kiến. Tuy nhiên, hãng cũng cảnh báo thị trường PC đang “mềm” đi, một phần do biến động của thị trường bộ nhớ, và hiệu quả kinh doanh quý III có thể suy giảm. Điều đó cho thấy Intel hiện đứng giữa hai trạng thái: một bên là tín hiệu phục hồi nhờ AI, tiến trình sản xuất mới và tham vọng ở robot; bên còn lại là áp lực cạnh tranh từ AMD, Arm, nguồn cung thiếu ổn định và thị trường PC chưa thực sự vững chắc. Với phát biểu mới của Lip-Bu Tan, có thể thấy Intel đã chọn cách đối diện trực diện với thách thức thay vì chỉ dựa vào hào quang quá khứ.