Microsoft đối mặt áp lực kép: bị kiện vì tuyên bố về Copilot, GitHub lại phải tính chuyện dùng thêm AWS để gỡ nút thắt hạ tầng AI

Microsoft đang đối mặt một đợt sóng gió mới liên quan đến trí tuệ nhân tạo khi bị khởi kiện theo hình thức kiện tập thể, tức một vụ kiện đại diện cho nhiều nhà đầu tư có cùng khiếu nại. Đơn kiện được nộp tại tòa án liên bang ở Seattle bởi hệ thống hưu trí của cảnh sát và cứu hỏa thành phố St. Clair Shores, cáo buộc ban lãnh đạo Microsoft, bao gồm CEO Satya Nadella, đã đưa ra những phát biểu “sai lệch hoặc gây hiểu nhầm nghiêm trọng” về mức độ tiếp nhận công nghệ Copilot. Copilot là bộ công cụ AI hỗ trợ người dùng trong các sản phẩm như Microsoft 365, có thể soạn thảo văn bản, tóm tắt nội dung hoặc hỗ trợ lập trình.

Theo nội dung khiếu nại, tình hình thực tế của Copilot không sáng sủa như những gì Microsoft từng thể hiện với thị trường. Bên nguyên cho rằng mô hình AI chủ lực do Microsoft tự phát triển có kết quả thấp hơn nhiều đối thủ trong các bài benchmark, tức các bộ kiểm tra chuẩn dùng để đo năng lực mô hình AI ở nhiều tác vụ khác nhau. Đơn kiện cũng nói rằng Microsoft không chuyển đổi được một tỷ lệ đủ lớn người dùng Microsoft 365 sang gói Copilot trả phí, đồng thời sản phẩm này còn mất dần thị phần vào tay đối thủ. Nói cách khác, vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn ở khả năng thương mại hóa AI trong môi trường doanh nghiệp.

Một phần quan trọng của vụ kiện liên quan đến các tài liệu Microsoft nộp cho SEC, tức Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ, cơ quan giám sát thị trường vốn tại Hoa Kỳ. Bên kiện cho rằng các hồ sơ này đã không trình bày rõ những khó khăn trong quá trình phát triển Copilot, cũng như mức độ chấp nhận thực tế từ khách hàng. Sức ép tăng mạnh hơn sau khi Microsoft công bố kết quả kinh doanh quý tài chính thứ hai vào ngày 28/1, trong đó thừa nhận tăng trưởng Azure chậm lại. Azure là nền tảng điện toán đám mây của Microsoft, cung cấp máy chủ, lưu trữ và năng lực tính toán cho doanh nghiệp. Công ty cũng cho biết số ghế trả phí Microsoft 365 có Copilot mới đạt 15 triệu trên tổng 450 triệu người dùng Microsoft 365. Sau thông tin này, cổ phiếu Microsoft được cho là đã giảm hơn 48 USD mỗi cổ phiếu, tương đương khoảng 10% giá trị tại thời điểm đó.

Phản hồi trước vụ việc, Microsoft cho biết họ đã nắm được nội dung đơn kiện và tin rằng các cáo buộc là không có cơ sở. Công ty nhấn mạnh sẽ bảo vệ tính chính trực trong các tuyên bố công khai của mình tại tòa. Tuy nhiên, ngay cả khi vụ kiện chưa đi đến kết luận, sự kiện này vẫn phản ánh một vấn đề lớn hơn trong ngành công nghệ: thị trường đang ngày càng đòi hỏi các hãng phải chứng minh rõ hiệu quả thực tế của AI, thay vì chỉ dựa vào thông điệp tăng trưởng. Trong bối cảnh doanh nghiệp đổ vốn mạnh vào AI tạo sinh, hay generative AI, nhà đầu tư muốn thấy tỷ lệ chuyển đổi khách hàng, doanh thu thực và lợi thế cạnh tranh bền vững.

Rắc rối của Microsoft không dừng ở mặt pháp lý. GitHub, nền tảng lưu trữ mã nguồn và cộng tác phát triển phần mềm thuộc sở hữu Microsoft từ năm 2018, cũng đang bị đặt dưới áp lực lớn về độ ổn định và khả năng mở rộng. Theo các báo cáo, GitHub có thể phải tận dụng thêm hạ tầng từ AWS, tức Amazon Web Services, nền tảng đám mây lớn nhất thế giới hiện nay, để xử lý tình trạng quá tải. Vấn đề xuất hiện khi số lượng quy trình làm việc có AI hỗ trợ tăng vọt, đặc biệt là các mô hình phát triển kiểu agentic. Agentic development có thể hiểu là cách phát triển phần mềm trong đó các tác nhân AI, hay AI agents, không chỉ gợi ý mà còn chủ động thực hiện chuỗi tác vụ như viết mã, kiểm tra lỗi, tạo pull request hoặc tự động hóa quy trình.

GitHub trước đó đã cố gắng chuyển thêm khối lượng công việc sang Azure, nhưng nhiều người dùng vẫn ghi nhận tình trạng dịch vụ thiếu ổn định. Điều đáng chú ý là Azure bản thân cũng từng đối mặt các vấn đề về dung lượng hạ tầng gần đây. Trong bối cảnh đó, lựa chọn mô hình multi-cloud, tức vận hành trên nhiều nhà cung cấp đám mây cùng lúc, đang trở nên hợp lý hơn. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp tránh phụ thuộc hoàn toàn vào một nhà cung cấp duy nhất, đồng thời tăng khả năng dự phòng khi nhu cầu tính toán bùng nổ. GitHub cho biết cộng đồng của họ đang tăng trưởng với tốc độ chưa từng có, và làn sóng phát triển agentic từ cuối năm ngoái đã đẩy hạ tầng đến giới hạn. Công ty nói đang vừa tăng tốc dịch chuyển sang Azure, vừa tiếp tục thăm dò chiến lược đa đám mây để bảo đảm capacity, tức dung lượng tài nguyên sẵn có; compute elasticity, nghĩa là khả năng co giãn năng lực xử lý theo nhu cầu; và horizontal scale, tức mở rộng bằng cách bổ sung thêm nhiều máy chủ hoặc nút xử lý song song.

Điều khiến câu chuyện trở nên đặc biệt là GitHub có thể phải nhờ đến hạ tầng của đối thủ AWS trong khi công ty mẹ Microsoft lại sở hữu chính Azure. Đây là một tình huống phần nào gây bối rối về hình ảnh, nhưng cũng cho thấy thực tế khắc nghiệt của cuộc đua AI: khi nhu cầu tăng quá nhanh, ngay cả các ông lớn công nghệ cũng không dễ tự mình đáp ứng toàn bộ tải hệ thống. Từ vụ kiện liên quan đến Copilot cho đến áp lực mở rộng hạ tầng của GitHub, Microsoft đang phải chứng minh rằng họ không chỉ biết kể một câu chuyện hấp dẫn về AI, mà còn có thể biến nó thành sản phẩm đáng tin cậy, tăng trưởng thật và vận hành đủ bền vững ở quy mô toàn cầu.