Nscale chiếm phần lớn vốn đầu tư hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Anh giữa làn sóng AI tăng nhiệt

Theo báo cáo mới từ công ty nghiên cứu thị trường Tracxn, Nscale đang chiếm gần hai phần ba tổng vốn đầu tư cổ phần đổ vào các doanh nghiệp hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Anh. Cụ thể, công ty này đã huy động được 3,7 tỷ USD trong tổng số 5,7 tỷ USD của toàn ngành. Tracxn cũng xác định Nscale là “unicorn” duy nhất trong lĩnh vực này tại Anh — thuật ngữ dùng để chỉ startup tư nhân được định giá trên 1 tỷ USD. Nscale được biết đến như một nhà cung cấp hạ tầng AI theo mô hình “rent-a-GPU”, tức cho thuê năng lực xử lý từ GPU, loại chip đồ họa hiện đóng vai trò cốt lõi trong huấn luyện và vận hành các mô hình trí tuệ nhân tạo.

Ngoài Nscale, báo cáo còn nêu bật một số cái tên đáng chú ý như GreenScale với 1,3 tỷ USD vốn huy động, Kao Data với 177 triệu USD, Verne với 125 triệu USD, Iceotope với 107 triệu USD và Six Degrees Group với 106 triệu USD. Trong số này, Iceotope không trực tiếp vận hành trung tâm dữ liệu mà phát triển công nghệ làm mát bằng chất lỏng. Đây là giải pháp đưa chất lỏng tiếp xúc gián tiếp hoặc trực tiếp với linh kiện để tản nhiệt hiệu quả hơn so với làm mát bằng không khí, đặc biệt phù hợp với các hệ thống AI mật độ cao vốn tiêu thụ điện lớn và sinh nhiệt mạnh.

Tracxn cho biết họ theo dõi 154 công ty trong lĩnh vực hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Anh, nhưng mới chỉ có 24 doanh nghiệp gọi được vốn cổ phần. Vốn cổ phần, hay equity funding, là hình thức nhà đầu tư rót tiền để đổi lấy cổ phần sở hữu trong doanh nghiệp. Theo báo cáo, đầu tư đã tăng mạnh trong vài năm gần đây nhờ nhu cầu bùng nổ đối với hạ tầng AI — bao gồm máy chủ, hệ thống mạng, lưu trữ, điện năng và làm mát để vận hành các cụm tính toán quy mô lớn. Báo cáo này tập trung vào các công ty vận hành trung tâm dữ liệu hoặc cung cấp hạ tầng CNTT hỗ trợ, nhưng không tính các doanh nghiệp thiên về xây dựng hoặc bất động sản trung tâm dữ liệu.

Một điểm đáng chú ý là các doanh nghiệp đặt trụ sở tại London đã hút tới 93% tổng số vốn mà Tracxn ghi nhận. Điều này cho thấy mức độ tập trung địa lý rất cao của ngành hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Anh, khi phần lớn dòng tiền vẫn đổ về thủ đô thay vì phân bổ rộng hơn tới các khu vực khác. Với ngành đòi hỏi vốn lớn, kết nối mạng mạnh và khả năng tiếp cận khách hàng doanh nghiệp, lợi thế của London tiếp tục được củng cố trong cuộc đua AI.

Tracxn cũng cho biết lĩnh vực này tại Anh đã ghi nhận 36 thương vụ mua bán và sáp nhập, thường được gọi là M&A, nhưng chỉ có 2 đợt IPO. IPO là quá trình doanh nghiệp lần đầu chào bán cổ phiếu ra công chúng để niêm yết trên sàn chứng khoán. Thương vụ lớn nhất được nhắc tới là TelecityGroup, công ty đã được tập đoàn Mỹ Equinix mua lại với giá 3,8 tỷ USD. Dữ liệu này cho thấy con đường thoái vốn phổ biến trong ngành hiện vẫn là bán lại cho các tập đoàn lớn thay vì lên sàn.

Nếu mở rộng góc nhìn sang thị trường xây dựng trung tâm dữ liệu, quy mô đầu tư tại Anh còn lớn hơn đáng kể. Công ty chuyên về hạ tầng Onnec, dẫn số liệu từ Barbour ABI, cho biết hiện có gần 100 dự án trung tâm dữ liệu tại Anh đang trong kế hoạch triển khai, với tổng giá trị vượt 36 tỷ bảng Anh, tương đương khoảng 49 tỷ USD. Con số này bao gồm cả đầu tư từ các nhà vận hành nước ngoài — nhóm không nằm trong phạm vi thống kê của Tracxn. Nhiều tập đoàn có trụ sở tại Mỹ như Digital Realty, Vantage Data Centers, CyrusOne và Equinix đã hiện diện mạnh tại Anh, bên cạnh các ông lớn đám mây như Amazon Web Services, Microsoft và Google.

Dù dòng tiền vào phần cứng AI đang tăng mạnh, Onnec cảnh báo rằng hạ tầng phụ trợ có nguy cơ không bắt kịp tốc độ đầu tư. Khảo sát mới nhất của hãng cho thấy 43% nhà vận hành từng phải nâng cấp hạ tầng hoặc thực hiện các biện pháp khắc phục sau khi cơ sở đã đi vào hoạt động. Điều này phản ánh một thách thức quan trọng: triển khai máy chủ AI không chỉ là mua GPU, mà còn cần chuẩn bị đầy đủ về điện, làm mát, kết nối mạng và thiết kế tổng thể của trung tâm dữ liệu. Nếu các yếu tố nền tảng này bị đánh giá thấp, chi phí sửa chữa sau vận hành có thể rất lớn. Khảo sát của Onnec được thực hiện với 300 nhà ra quyết định tại Anh, Ireland và khu vực Bắc Âu, cho thấy đây không chỉ là vấn đề riêng của thị trường Anh mà là áp lực chung của làn sóng hạ tầng AI tại châu Âu.