Sáu năm sau lệnh sao lưu, quản lý mới phát hiện thiết kế chip chưa từng được lưu

Một bản sao lưu tưởng đã hoàn tất bỗng trở thành vấn đề sau sáu năm, khi khách hàng muốn mua lại thiết kế chip cũ để phát triển phiên bản dùng trên vệ tinh. Người quản lý lúc đó mới phát hiện dữ liệu cần giữ lại chưa từng được sao lưu theo yêu cầu.

Câu chuyện được một độc giả mang tên giả Gordon kể trong chuyên mục chia sẻ sự cố nghề nghiệp của The Register. Ông từng làm kỹ sư rồi trở thành quản lý một nhóm phát triển bộ chipset máy tính cá nhân tại một tập đoàn bán dẫn lớn. Chipset là tập hợp các mạch tích hợp đảm nhiệm những chức năng nền tảng, như điều phối việc trao đổi dữ liệu giữa các thành phần trong máy tính.

Trong nhóm có một nhân viên mà Gordon đánh giá là dễ mến nhưng năng lực kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu. Ông được giao thông báo cho người này rằng họ phải cải thiện hiệu suất nếu muốn giữ việc. Thế nhưng không lâu sau cuộc nói chuyện ấy, Gordon lại giao chính nhân viên đó nhiệm vụ tạo bản sao lưu quan trọng cho thiết kế chipset. Ông thừa nhận mình quá tải và đã không cân nhắc kỹ quyết định này.

Nhiệm vụ không phải là sao lưu dữ liệu thường lệ mỗi đêm. Nhóm cần lưu trọn vẹn cơ sở dữ liệu thiết kế đã được dọn dẹp của một phiên bản chip đưa vào sản xuất, tạo mốc khôi phục để có thể nhanh chóng phát triển biến thể tiếp theo khi cần.

Trong ngành bán dẫn, mỗi lần sửa đổi thiết kế như vậy thường được gọi là một “stepping”, gần giống một bản cập nhật nhỏ của phần mềm, nhưng áp dụng cho thiết kế chip. Việc giữ đúng dữ liệu của từng phiên bản giúp nhóm kỹ sư có thể quay lại một trạng thái thiết kế xác định, thay vì phải chắp nối từ những tệp còn sót lại.

Tuy nhiên, nhân viên được giao việc tự quyết định rằng chưa cần sao lưu cho đến khi nhóm hoàn thành phiên bản sửa đổi tiếp theo. Người này không thông báo quyết định đó cho ai. Trước khi phiên bản tiếp theo hoàn tất, nhân viên bị cho thôi việc vì những vấn đề công việc trước đó. Bản sao lưu theo yêu cầu vì thế không được tạo, còn thiếu sót này bị bỏ quên suốt nhiều năm.

Sáu năm sau, một khách hàng ngỏ ý mua thiết kế chipset cũ để chế tạo phiên bản chịu bức xạ dùng trên vệ tinh. Chip chịu bức xạ được thiết kế hoặc gia cố để giảm nguy cơ lỗi và hư hại do bức xạ trong môi trường không gian, nơi linh kiện điện tử phải đối mặt với những điều kiện khác xa trên mặt đất.

Tập đoàn bán dẫn quan tâm đến đề nghị này và yêu cầu Gordon tìm lại bản sao lưu. Chỉ đến lúc đó, ông cùng một đồng nghiệp mới lần ra chuyện đã xảy ra: bản dữ liệu hoàn chỉnh mà họ cần không hề tồn tại như dự kiến.

Thay vì báo cáo thiếu sót, hai người âm thầm tìm trong những băng từ sao lưu hằng đêm cũ. Băng từ là phương tiện lưu trữ dữ liệu thường được dùng cho sao lưu và lưu trữ dài hạn. Họ thu thập các phần dữ liệu còn tìm được từ những phiên bản thiết kế khác nhau, gom vào một chỗ rồi bàn giao cho khách hàng.

Theo lời Gordon, gói dữ liệu được chuyển đi chứa những phần lấy từ hai cơ sở dữ liệu thiết kế hơi khác nhau. Đó không phải bản chụp nhất quán của một phiên bản duy nhất như nhiệm vụ sao lưu ban đầu đặt ra.

Đến nay, ông vẫn không biết khách hàng có tạo được một con chip hữu ích từ số dữ liệu ấy hay không. Ông cũng không rõ họ có nhận ra sự pha trộn giữa các phiên bản, có coi đó là vấn đề, hay dự án đã bị hủy trước khi ai đó phát hiện. Câu chuyện vì vậy không xác nhận có chip lỗi được sản xuất hoặc đưa lên vệ tinh.

Sau sự cố, Gordon cho biết ông thận trọng hơn khi chọn người phụ trách tạo bản sao lưu phục hồi cho từng dự án thiết kế. Ông cũng lưu lại thư điện tử giao nhiệm vụ và xác nhận công việc đã hoàn tất.

Câu chuyện cho thấy rủi ro của việc coi một yêu cầu sao lưu là công việc đã xong ngay khi được giao. Sao lưu định kỳ có thể giữ lại nhiều dữ liệu, nhưng không mặc nhiên thay thế được một bản lưu đầy đủ, nhất quán của đúng phiên bản cần bảo tồn. Và khi thiếu sót chỉ lộ ra nhiều năm sau, việc nhặt lại từng mảnh dữ liệu có thể giúp tạo ra một gói bàn giao — nhưng chưa đủ để biết thiết kế ban đầu đã thực sự được khôi phục hay chưa.