Toàn cảnh công nghệ châu Á: Samsung né đình công bằng quỹ thưởng khủng, Huawei tuyên bố vượt “Định luật Moore”, nhà mạng Trung Quốc bán kèm token AI

Samsung Electronics vừa tránh được một cuộc đình công đáng chú ý sau khi đạt thỏa thuận với công đoàn National Samsung Electronics Union (NSEU). Bối cảnh là lợi nhuận của hãng tăng vọt nhờ giá bộ nhớ và thiết bị lưu trữ thể rắn SSD (Solid-State Drive, tức ổ lưu trữ dùng chip nhớ flash thay cho đĩa quay truyền thống) leo thang mạnh trong thời gian gần đây. Trước áp lực phải chia sẻ thành quả kinh doanh, Samsung đồng ý lập một quỹ phân bổ lợi nhuận cho người lao động. Theo các báo cáo được trích dẫn, một số nhân viên có thể nhận khoản chi trả lên tới 340.000 USD, trong khi phương án rộng hơn có thể mang lại khoảng 17.000 USD cho toàn bộ nhân sự. Tuy nhiên, nội bộ người lao động vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều và công đoàn hiện đang tổ chức bỏ phiếu để thông qua kế hoạch này.

Tại hội nghị IEEE International Symposium on Circuits and Systems 2026, Huawei gây chú ý khi đề xuất “Định luật tỷ lệ τ” hay Tau Scaling Law. IEEE là tổ chức kỹ sư điện – điện tử lớn trên thế giới, còn “scaling law” có thể hiểu là nguyên tắc định hướng cách công nghệ tiếp tục thu nhỏ và tăng hiệu năng theo thời gian. Trong nhiều thập kỷ, ngành bán dẫn bám theo “Định luật Moore” – nhận định nổi tiếng cho rằng số lượng transistor trên một vi mạch thường tăng gấp đôi sau khoảng hai năm, kéo theo hiệu năng tăng và chi phí trên mỗi transistor giảm. Huawei cho rằng thời kỳ chỉ dựa vào thu nhỏ hình học đã dần chạm ngưỡng, nên hãng muốn chuyển sang cách tiếp cận lấy yếu tố thời gian xử lý, ký hiệu là τ, làm trung tâm.

Đề xuất mới của Huawei gắn chặt với kiến trúc mang tên LogicFolding. Theo mô tả của hãng, đây là một phương pháp thiết kế chip khác với cách bố trí truyền thống, nhằm rút ngắn “critical path wiring” – tức các đường tín hiệu quan trọng nhất quyết định tốc độ xử lý của mạch. Khi các đường truyền này ngắn hơn, tải điện trở và điện dung cũng giảm xuống; nói đơn giản, tín hiệu di chuyển nhanh và ít hao tổn hơn. Huawei cho rằng hiệu ứng này có thể giúp tăng mật độ transistor, tức số linh kiện bán dẫn nhồi vào cùng một diện tích chip, đồng thời cải thiện hiệu năng mạch. Hãng dự kiến tung ra các chip LogicFolding ngay trong năm nay và tuyên bố đến năm 2031 có thể đạt mật độ transistor tương đương tiến trình 1,4 nm. Trong ngành bán dẫn, “nm” hay nanomet thường được dùng như cách gọi thế hệ công nghệ sản xuất chip, dù ngày nay con số này không còn phản ánh trực tiếp một kích thước vật lý duy nhất như trước.

Mốc tương đương 1,4 nm là tuyên bố rất tham vọng. Nó hàm ý rằng Huawei có thể tiến gần trình độ của những nhà sản xuất chip tiên tiến nhất như TSMC hay Intel trong vài năm tới. TSMC là hãng gia công bán dẫn lớn nhất thế giới, chuyên sản xuất chip cho nhiều thương hiệu công nghệ toàn cầu, còn Intel vừa thiết kế vừa sản xuất chip. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng bán dẫn đang bị chi phối bởi cạnh tranh địa chính trị và các lệnh hạn chế công nghệ, bất kỳ bước nhảy vọt nào từ Huawei cũng sẽ được theo dõi sát sao. Tuy nhiên, từ tuyên bố kỹ thuật đến sản phẩm thương mại sản xuất quy mô lớn vẫn là khoảng cách rất lớn, nên giới quan sát nhiều khả năng sẽ chờ các bằng chứng thực tế trước khi coi đây là bước ngoặt của ngành.

Một xu hướng mới đang xuất hiện tại Trung Quốc: gói thuê bao di động không chỉ bao gồm phút gọi và dữ liệu, mà còn tặng thêm hạn mức token để dùng dịch vụ AI. Trong lĩnh vực AI tạo sinh, “token” là đơn vị cơ bản mà mô hình dùng để xử lý ngôn ngữ, có thể hiểu gần giống các mảnh nhỏ của từ hoặc ký tự; số token càng nhiều, người dùng càng có thể gửi nhiều câu hỏi hoặc tạo nhiều nội dung hơn. Trong vòng chưa đầy hai tuần, China Telecom và Shanghai Telecom đã tung ra các gói cước kiểu này. Truyền thông nhà nước Trung Quốc xem đây là bước chuyển từ bán kết nối thuần túy sang bán “năng lực tính toán” và quyền truy cập mô hình AI như một loại tiện ích, tương tự cách dữ liệu di động từng được đóng gói thành các gói cước hàng tháng.

Động thái của các nhà mạng Trung Quốc phản ánh một bài toán lớn hơn của ngành viễn thông toàn cầu. Trong làn sóng smartphone, phần lớn lợi nhuận đã chảy về tay các nền tảng và hệ sinh thái như Google, Apple hay Meta, còn nhà mạng chủ yếu vận hành hạ tầng kết nối với biên lợi nhuận thấp. Nay với AI tạo sinh, các nhà mạng muốn tránh lặp lại kịch bản cũ bằng cách thương mại hóa trực tiếp quyền truy cập mô hình, tài nguyên điện toán và dịch vụ suy luận AI. “Suy luận AI” là giai đoạn mô hình đã được huấn luyện và bắt đầu trả lời câu hỏi, tạo văn bản hay xử lý yêu cầu thực tế của người dùng. Nếu mô hình kinh doanh này hiệu quả, nhà mạng có thể trở thành bên trung gian cung cấp AI đại trà, thay vì chỉ là đường ống truyền dữ liệu.

Theo CBRE, tổng đầu tư vào trung tâm dữ liệu tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương đã đạt mức kỷ lục 11,6 tỷ USD trong năm 2025. CBRE là tập đoàn dịch vụ bất động sản thương mại lớn, thường theo dõi sát xu hướng hạ tầng số. Đáng chú ý, một phần lớn dòng tiền đang đổ vào các “neocloud” – cách gọi những nhà cung cấp đám mây thế hệ mới, thường tập trung mạnh vào hạ tầng phục vụ AI thay vì chỉ cung cấp máy chủ ảo truyền thống. Báo cáo cho thấy yếu tố điện năng đang trở nên quan trọng hơn cả vị trí địa lý quen thuộc, bởi các cụm trung tâm dữ liệu mật độ cao cho AI tiêu thụ lượng điện rất lớn. Điều này khiến nhu cầu dịch chuyển sang các thị trường có khả năng cấp điện tốt và còn dư địa mở rộng.

Bang Johor của Malaysia ghi nhận công suất trung tâm dữ liệu đang hoạt động tăng 53% so với cùng kỳ năm trước, vượt mức tăng 37% của thành phố Melbourne tại Australia. “Công suất đang hoạt động” ở đây có thể hiểu là lượng hạ tầng đã thực sự được triển khai và đưa vào sử dụng, thường đo bằng điện năng cấp cho thiết bị CNTT. Xu hướng này cho thấy đà mở rộng đang dịch ra ngoài các thị trường trưởng thành như Singapore hay Hong Kong. Dù vậy, quy mô 11,6 tỷ USD của cả khu vực vẫn khá khiêm tốn nếu so với mức chi tiêu khổng lồ của các tập đoàn công nghệ lớn toàn cầu cho trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI. Trong một diễn biến liên quan, IBM Cloud cũng vừa khai trương một vùng đám mây mới tại Mumbai, Ấn Độ; “region” trong điện toán đám mây là một cụm trung tâm dữ liệu tại một khu vực địa lý cụ thể, giúp doanh nghiệp đặt ứng dụng gần người dùng hơn và đáp ứng yêu cầu lưu trữ dữ liệu theo địa phương.

Singtel cho biết họ sẵn sàng xem xét bán một phần đáng kể cổ phần tại Optus, nhà mạng Australia mà tập đoàn Singapore đang sở hữu. Theo hồ sơ công bố, Singtel muốn tìm một đối tác nội địa dài hạn, nắm giữ tỷ lệ thiểu số nhưng đủ lớn để đồng hành chiến lược. Động thái này diễn ra sau giai đoạn khó khăn của Optus, khi nhà mạng này vướng hàng loạt sự cố nghiêm trọng: từ gián đoạn dịch vụ, vụ rò rỉ dữ liệu lớn cho tới các vấn đề liên quan hệ thống gọi khẩn cấp. Với ngành viễn thông, những dịch vụ như gọi khẩn cấp được xem là “critical service” – hạ tầng thiết yếu mà xã hội phụ thuộc trực tiếp. Vì thế, mọi thay đổi về cấu trúc sở hữu của Optus sẽ không chỉ là câu chuyện kinh doanh, mà còn liên quan tới niềm tin thị trường và an ninh hạ tầng số của Australia.