Vivaldi 8 làm mới giao diện trình duyệt, chọn đặt người dùng lên trước thay vì phủ đầy AI

Vivaldi vừa phát hành phiên bản 8 của trình duyệt cùng một thay đổi lớn về giao diện người dùng. Điểm nhấn của bản cập nhật là thiết kế mới có tên Unified, được hãng mô tả như cách suy nghĩ lại toàn bộ hệ thống giao diện. Thay vì để các thành phần cốt lõi như tab, thanh công cụ, panel và vùng hiển thị nội dung hoạt động như nhiều lớp riêng biệt, Vivaldi nay hợp nhất chúng thành một bề mặt liền mạch. Cách tiếp cận này giúp giao diện trông gọn gàng, đồng nhất và dễ quan sát hơn. Với những người chưa quen, giao diện người dùng, hay UI (User Interface), là phần trực quan mà người dùng tương tác trực tiếp khi dùng phần mềm.

Theo mô tả từ hãng, diện mạo mới của Vivaldi 8 dễ nhìn hơn nhưng vẫn giữ được tinh thần tùy biến vốn là đặc sản của trình duyệt này. Người dùng có thể quay lại thiết kế cũ nếu muốn, đồng thời lựa chọn nhiều chủ đề mặc định hoặc truy cập thư viện giao diện do cộng đồng tạo ra. Vivaldi cũng cung cấp các kiểu bố cục khác nhau ngay từ bước thiết lập ban đầu hoặc trong phần cài đặt, từ phong cách tối giản đến những bố cục dày đặc công cụ dành cho người dùng thích kiểm soát sâu. Trong ngữ cảnh trình duyệt, bố cục là cách sắp xếp các thành phần như thanh tab, thanh địa chỉ, nút chức năng và khu vực nội dung trên màn hình.

Khác với nhiều bản nâng cấp thường đi kèm danh sách dài tính năng mới, Vivaldi 8 chủ yếu làm nổi bật kho công cụ mà hãng đã tích lũy trong nhiều năm. Một ví dụ là tính năng tự động ẩn giao diện, cho phép các thành phần phụ của trình duyệt tạm biến mất để nhường chỗ cho nội dung trang web. Đây là kiểu tinh chỉnh nhỏ nhưng thực tế, đặc biệt hữu ích trên màn hình nhỏ hoặc với người dùng muốn tập trung đọc, làm việc và giảm bớt sự xao nhãng.

Điểm đáng chú ý nhất trong lần ra mắt này không chỉ là thiết kế mới mà còn là lập trường tiếp tục giữ khoảng cách với làn sóng AI đang tràn vào thị trường trình duyệt. Vivaldi cho rằng nhiều công ty công nghệ đang cố chèn trợ lý trí tuệ nhân tạo vào giữa người dùng và web, trong khi hãng muốn cung cấp công cụ để người dùng tự khám phá Internet theo cách của riêng mình. AI, viết tắt của Artificial Intelligence hay trí tuệ nhân tạo, là công nghệ cho phép phần mềm thực hiện các tác vụ như phân tích, tóm tắt, dịch thuật hoặc trả lời câu hỏi theo cách giống con người.

Dù thể hiện thái độ hoài nghi với việc tích hợp AI tràn lan, Vivaldi không phải là trình duyệt hoàn toàn vắng bóng công nghệ này. Hãng vẫn sử dụng AI cho một số tác vụ cụ thể như dịch thuật. Điều đó cho thấy chiến lược của công ty không phải loại bỏ tuyệt đối AI, mà là giới hạn nó trong những tình huống có giá trị rõ ràng. Đây là khác biệt quan trọng so với xu hướng hiện nay, nơi nhiều nhà phát triển đang đẩy AI thành lớp tương tác mặc định trong sản phẩm.

Sự đối lập trở nên rõ hơn khi đặt Vivaldi cạnh Microsoft Edge, một trình duyệt cũng được xây dựng trên Chromium. Chromium là dự án mã nguồn mở làm nền tảng cho nhiều trình duyệt hiện đại, bao gồm Chrome, Edge và Vivaldi. Gần đây, Edge đã thay đổi cách triển khai Copilot, trợ lý AI của Microsoft, bằng cách loại bỏ Copilot Mode để thay bằng các tính năng Copilot được nhúng sâu hơn vào trình duyệt. Theo mô tả, trợ lý này có thể xem xét nhiều tab cùng lúc, rút ra các chi tiết quan trọng và suy luận dựa trên lịch sử duyệt web cũng như các cuộc trò chuyện trước đó.

Đại diện Vivaldi cho rằng việc Microsoft bỏ Copilot Mode không phải bước lùi mà là sự leo thang trong cách AI được cài cắm vào trình duyệt. Theo quan điểm của hãng, vấn đề không nằm ở việc có AI hay không, mà ở mức độ hiện diện của nó và khả năng người dùng có thể tắt đi. Vivaldi lập luận rằng khi một tác nhân nhân tạo bắt đầu đảm nhiệm vai trò khám phá web thay cho con người, trải nghiệm duyệt web sẽ thay đổi về bản chất. Nói cách khác, người dùng không còn chủ động lướt web mà đang để hệ thống dẫn dắt, chọn lọc và diễn giải thông tin hộ mình.

Nhìn tổng thể, Vivaldi 8 không phải bản phát hành gây chú ý nhờ hàng loạt tính năng mới, mà là một bước đi mang tính định vị. Hãng dùng cuộc làm mới giao diện để nhấn mạnh triết lý phát triển: ưu tiên quyền kiểm soát của người dùng, giữ khả năng tùy biến cao và tránh để AI trở thành lớp phủ mặc định lên mọi thao tác. Trong bối cảnh các đối thủ ngày càng biến trình duyệt thành cổng vào cho trợ lý số, Vivaldi đang cố giữ hình ảnh một công cụ duyệt web truyền thống hơn, nơi người dùng vẫn là người cầm lái.