Băng từ chưa hết thời: Fujifilm tăng gấp 5 công suất sản xuất giữa làn sóng AI

Giữa lúc trí tuệ nhân tạo (AI) khiến lượng dữ liệu tăng nhanh, Fujifilm đang mở rộng sản xuất một công nghệ tưởng như thuộc về quá khứ: băng từ. Ngày 29/10, hãng Nhật Bản công bố kế hoạch đầu tư 10 tỷ yen, tương đương khoảng 64 triệu USD, trong hai năm tới để mở rộng nhà máy tại thành phố Odawara, hướng tới tăng gấp 5 công suất sản xuất các sản phẩm băng từ LTO.

LTO, viết tắt của Linear Tape-Open, là định dạng băng từ không độc quyền duy nhất còn tồn tại, được duy trì thông qua chương trình LTO do HPE, IBM và Quantum dẫn dắt. Khác với hình ảnh băng từ đã lỗi thời, công nghệ này vẫn có chỗ đứng trong các hệ thống lưu trữ dữ liệu quy mô lớn, nơi tốc độ truy cập tức thì không phải ưu tiên hàng đầu.

Theo Fujifilm, sự phổ biến nhanh chóng của AI tạo sinh — loại AI có thể tạo văn bản, hình ảnh hoặc nội dung mới — cùng các dịch vụ điện toán đám mây đang thúc đẩy lượng dữ liệu toàn cầu tăng theo cấp số nhân.

Áp lực lưu trữ không chỉ đến từ dữ liệu dùng để huấn luyện mô hình. Hoạt động suy luận, tức quá trình mô hình AI đã được huấn luyện xử lý yêu cầu và đưa ra kết quả, cũng góp phần tạo thêm dữ liệu. Cùng với quá trình số hóa hoạt động kinh doanh, xu hướng này làm tăng nhu cầu về những môi trường có thể lưu giữ và khai thác khối dữ liệu lớn một cách an toàn, hiệu quả. Đây là cơ sở để Fujifilm tiếp tục rót vốn vào băng từ.

Quyết định mở rộng diễn ra sau một năm thị trường LTO đi xuống. Tổng dung lượng các hộp băng LTO xuất xưởng trong năm 2025 đạt 160,3 exabyte, thấp hơn mức kỷ lục 176,5 exabyte của năm 2024. Một exabyte tương đương khoảng một triệu terabyte, cho thấy quy mô dữ liệu rất lớn mà loại phương tiện này đang đảm nhiệm.

Chương trình LTO cho rằng điều kiện kinh tế vĩ mô khó khăn là nguyên nhân dẫn đến kết quả năm 2025, đồng thời cho biết doanh số đã phục hồi mạnh trong nửa cuối năm. Tổ chức này dự báo năm 2026 sẽ lập kỷ lục mới. Khoản đầu tư của Fujifilm cho thấy hãng cũng đặt niềm tin vào triển vọng đó.

Nguồn vốn mới sẽ phục vụ việc tăng sản lượng băng LTO thế hệ thứ 10. Các biến thể LTO-10 có dung lượng gốc 30 TB hoặc 40 TB mỗi hộp băng và tốc độ truyền dữ liệu 400 MB/giây. Dung lượng gốc là lượng dữ liệu có thể lưu khi chưa sử dụng kỹ thuật nén.

Nhiều người dùng áp dụng nén dữ liệu để nâng dung lượng lưu trữ hiệu dụng lên hơn gấp đôi, dù kết quả còn tùy thuộc loại dữ liệu. Đổi lại, việc giải nén cần thời gian và lấy dữ liệu từ băng từ vốn không phải thao tác tức thì.

Bởi vậy, băng từ thường được dùng cho kho lưu trữ ngoại tuyến hoặc cận tuyến: dữ liệu được giữ ngoài hệ thống truy cập thường xuyên, hoặc vẫn có thể đưa vào sử dụng nhưng cần thêm thời gian chuẩn bị. Đây là lựa chọn cho dữ liệu cần lưu giữ lâu dài hơn là các tác vụ đòi hỏi phản hồi ngay.

Chương trình LTO đã xác định thêm bốn thế hệ tiếp theo, với nhịp cập nhật khoảng bốn năm một lần. Theo lộ trình, LTO-11 dự kiến xuất hiện vào khoảng năm 2029 với dung lượng 70 TB mỗi hộp băng. Các thế hệ LTO-12, LTO-13 và LTO-14 lần lượt hướng tới 120 TB, 210 TB và 365 TB.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng cần chú ý đến khả năng tương thích ngược, tức khả năng thiết bị mới đọc được vật mang dữ liệu thuộc thế hệ cũ. Từ LTO-10, ổ băng chỉ đọc được băng cùng thế hệ, thay vì tiếp tục hỗ trợ băng đời trước. Điều này khiến kế hoạch nâng cấp thiết bị và chuyển dữ liệu giữa các thế hệ trở thành yếu tố cần cân nhắc khi xây dựng kho lưu trữ dài hạn.

Băng từ có thể không trở lại ở vị trí lưu trữ nhanh nhất, nhưng khoản đầu tư của Fujifilm cho thấy công nghệ này vẫn còn vai trò đáng kể trong hạ tầng dữ liệu thời AI.