Ấn Độ và Trung Quốc chỉ mua 13,1 triệu PC trong quý I/2026, giữa lúc AI, vệ tinh và tham vọng công nghệ châu Á tăng tốc

Dù chiếm khoảng 2,9 tỷ người, tương đương 36% dân số toàn cầu, Ấn Độ và Trung Quốc cộng lại chỉ mua 13,1 triệu máy tính cá nhân (PC) trong quý I/2026, theo dữ liệu từ Omdia, một hãng phân tích thị trường công nghệ. Con số này chỉ tương đương khoảng 20% tổng lượng PC xuất xưởng toàn cầu trong cùng kỳ, đạt 68,44 triệu máy. Tại Ấn Độ, doanh số đạt 4,4 triệu PC, trong đó 3,5 triệu là laptop, tăng mạnh 32% so với cùng kỳ năm trước. Omdia cho rằng các hãng và kênh phân phối đã chủ động tích trữ hàng sớm để giữ mức giá trước nguy cơ chi phí tăng, qua đó kích thích người dùng mua sắm sớm, đặc biệt trong phân khúc máy hiệu năng cao.

Trái với đà tăng ở Ấn Độ, Trung Quốc ghi nhận 8,9 triệu PC xuất xưởng trong quý I, giảm 2% so với cùng kỳ. Theo nhà phân tích Emma Xu của Omdia, một nguyên nhân quan trọng là việc kết thúc các gói trợ cấp tiêu dùng của chính phủ Trung Quốc, vốn từng giúp duy trì sức mua. Omdia dự báo cả năm 2026, thị trường PC Trung Quốc có thể giảm tới 14%, trong khi Ấn Độ cũng có thể lùi 5,3%. Áp lực chính đến từ chi phí linh kiện tăng. Linh kiện là các bộ phận cấu thành thiết bị như chip xử lý, bộ nhớ và màn hình; khi giá các thành phần này tăng, giá bán cuối cùng của PC cũng bị đẩy lên, khiến sản phẩm khó tiếp cận hơn với người mua phổ thông.

Samsung Electronics đã quyết định triển khai ChatGPT Enterprise và Codex của OpenAI cho toàn bộ nhân viên tại Hàn Quốc và toàn bộ lực lượng Device eXperience, hay DX, trên phạm vi toàn cầu. ChatGPT Enterprise là phiên bản doanh nghiệp của chatbot AI, được thiết kế cho môi trường công việc với khả năng bảo mật, quản trị và hỗ trợ vận hành ở quy mô lớn. Trong khi đó, Codex là công cụ AI hỗ trợ lập trình, có thể giúp viết mã, gợi ý sửa lỗi và tăng tốc phát triển phần mềm. OpenAI cho biết Samsung sẽ ứng dụng các công cụ này trong cả công việc kỹ thuật lẫn phi kỹ thuật, từ phát triển phần mềm, marketing, phát triển sản phẩm đến sản xuất, nhằm nâng cao năng suất và khả năng giải quyết vấn đề. Đây được xem là một trong những thỏa thuận lớn nhất của OpenAI cho tới nay.

OpenAI nhấn mạnh rằng hai bên vốn đã hợp tác trong lĩnh vực chip nhớ, tức loại linh kiện dùng để lưu trữ dữ liệu tạm thời hoặc lâu dài trong thiết bị điện tử. Việc Samsung mở rộng sử dụng ChatGPT Enterprise cho thấy quan hệ giữa hai công ty đang dịch chuyển từ hợp tác hạ tầng AI sang chuyển đổi lực lượng lao động bằng AI trên quy mô rộng. Khái niệm ‘AI adoption’ hay phổ cập AI trong doanh nghiệp ở đây không chỉ đơn giản là dùng chatbot, mà là tích hợp trí tuệ nhân tạo vào quy trình làm việc hằng ngày để hỗ trợ ra quyết định, tự động hóa tác vụ và tăng hiệu quả vận hành.

Tại Ấn Độ, tập đoàn viễn thông Jio đang xem xét phát triển một chòm sao vệ tinh băng rộng quỹ đạo thấp của riêng mình. Chòm sao vệ tinh, hay satellite constellation, là mạng lưới gồm nhiều vệ tinh hoạt động phối hợp để phủ sóng liên tục trên diện rộng. Mô hình quỹ đạo thấp LEO, viết tắt của Low Earth Orbit, đặt vệ tinh ở độ cao thấp hơn vệ tinh truyền thống nên có thể giảm độ trễ, tức thời gian tín hiệu đi từ người dùng tới hệ thống và quay trở lại. Đây là yếu tố rất quan trọng với dịch vụ Internet băng rộng vệ tinh, đặc biệt tại những khu vực khó kéo cáp quang hoặc hạ tầng mặt đất còn hạn chế.

Chủ tịch Mukesh Ambani cho biết Jio không chỉ cân nhắc tự phát triển năng lực vệ tinh mà còn đang hợp tác với các nhà cung cấp chòm sao vệ tinh hàng đầu thế giới bằng cách thuê dung lượng vệ tinh để sớm tung dịch vụ ra thị trường. Song song, công ty cũng xây dựng hệ thống trạm mặt đất tại Ấn Độ. Trạm mặt đất là cơ sở hạ tầng dưới mặt đất dùng để gửi, nhận và điều phối tín hiệu với vệ tinh. Khi kết hợp vệ tinh trên quỹ đạo với trạm mặt đất, Jio hướng tới một hệ sinh thái Internet vệ tinh khép kín từ không gian đến mặt đất. Động thái này cho thấy Ấn Độ ngày càng coi hạ tầng số là vấn đề chiến lược và gắn với năng lực công nghệ tự chủ.

Ngoài kế hoạch vệ tinh, Jio cũng xác nhận ý định thực hiện IPO, tức phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Đây là bước đi thường được các doanh nghiệp lớn sử dụng để huy động vốn từ thị trường chứng khoán, đồng thời mở rộng quy mô và tăng tính minh bạch. Bên cạnh đó, Jio cho biết họ đang phát triển AI bản địa hóa cho các ngôn ngữ Ấn Độ, thay vì xây dựng bằng tiếng Anh rồi mới dịch sang ngôn ngữ khác. Cách tiếp cận này giúp mô hình AI hiểu ngữ cảnh, văn hóa và cách diễn đạt bản địa tốt hơn, từ đó cải thiện chất lượng phản hồi cho người dùng như nông dân nói tiếng Marathi hay học sinh dùng tiếng Tamil.

Trong một định hướng đáng chú ý của khu vực, Việt Nam đã công bố mục tiêu thúc đẩy hình thành 10 doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn trong nước, mỗi doanh nghiệp đạt doanh thu 1 tỷ USD vào năm 2030. Đây không chỉ là mục tiêu về quy mô kinh doanh, mà còn là một kế hoạch phát triển năng lực công nghệ chiến lược. Theo định hướng này, các doanh nghiệp sẽ tham gia triển khai thêm nhiều tuyến cáp quang biển quốc tế tốc độ cao, mở rộng phủ sóng 5G tới 99% dân số, phát triển các nền tảng số và cơ sở dữ liệu dùng chung cho cơ quan nhà nước trên toàn quốc.

Trong số các mục tiêu cụ thể, Việt Nam muốn có ít nhất 5 trung tâm dữ liệu quy mô lớn đạt chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn xanh. Trung tâm dữ liệu, hay data center, là nơi đặt máy chủ, thiết bị lưu trữ và hệ thống mạng để vận hành dịch vụ số, điện toán đám mây và AI. Tiêu chuẩn xanh ở đây thường liên quan đến hiệu quả năng lượng, giảm phát thải và tối ưu vận hành bền vững. Cùng với đó, cáp quang biển đóng vai trò là xương sống kết nối Internet quốc tế, còn 5G là thế hệ mạng di động mới với tốc độ cao hơn, độ trễ thấp hơn và khả năng kết nối số lượng lớn thiết bị. Việc đầu tư đồng thời vào ba lớp hạ tầng này cho thấy tham vọng đưa Việt Nam thành trung tâm dữ liệu và công nghệ của khu vực.

Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh tham vọng tài chính số khi thông báo 26 tổ chức tài chính đã đăng ký giao dịch bằng Nhân dân tệ số, đồng tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành, còn gọi là CBDC. Khác với tiền mã hóa phi tập trung, CBDC là tiền số do nhà nước kiểm soát và bảo chứng. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, các tổ chức tham gia bao gồm Standard Chartered China cùng nhiều chi nhánh ngân hàng Trung Quốc tại Thái Lan, Singapore, Lào và Qatar. Mục tiêu là dùng Nhân dân tệ số cho thanh toán xuyên biên giới nhanh hơn.

Trung Quốc cho rằng các hệ thống thanh toán xuyên biên giới truyền thống thường đi qua nhiều bên trung gian và có thể mất vài ngày để hoàn tất giao dịch. Với Nhân dân tệ số, thời gian quyết toán có thể rút xuống chỉ còn vài giờ. Điều này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh SWIFT, mạng lưới nhắn tin tài chính toàn cầu đang thống trị thanh toán quốc tế, vẫn là hạ tầng trung tâm của hệ thống dựa trên đồng USD. Việc có thêm 26 tổ chức tham gia cho thấy Bắc Kinh tiếp tục tìm cách xây dựng vị thế riêng trong hệ sinh thái thanh toán quốc tế, nơi tốc độ, chi phí và quyền kiểm soát dữ liệu giao dịch ngày càng trở thành yếu tố cạnh tranh chiến lược.

Ở một diễn biến khác, công ty công nghệ logistics WiseTech Global của Australia tiếp tục đối mặt với khủng hoảng quản trị. Sau khi CEO Richard White rời vị trí vì các cáo buộc hành vi không phù hợp và sau đó bị xem xét về hoạt động giao dịch cổ phiếu trong thời gian blackout period, vụ việc nay tiếp tục leo thang. Blackout period là khoảng thời gian lãnh đạo hoặc người nội bộ doanh nghiệp bị hạn chế giao dịch cổ phiếu, thường để tránh lợi dụng thông tin chưa công bố ra thị trường. Truyền thông Australia gần đây còn đưa tin White bị điều tra liên quan đến cáo buộc buôn người gắn với một cựu nhân viên cần thị thực để ở lại Australia. White đã bác bỏ dứt khoát mọi liên quan, còn WiseTech nhấn mạnh đây là vấn đề cá nhân của ông.