Anthropic hứa gánh phần điện tăng do trung tâm dữ liệu AI, nhưng bài toán lớn vẫn nằm ở công suất thuê từ Big Tech

Anthropic, công ty phát triển mô hình AI và cung cấp phần mềm dạng dịch vụ (SaaS, tức phần mềm được dùng qua internet theo hình thức thuê bao), tuyên bố sẽ chi trả phần chi phí điện tăng thêm mà người tiêu dùng có thể phải gánh do các trung tâm dữ liệu của hãng gây ra. Theo CEO Dario Amodei, việc xây dựng AI có trách nhiệm không chỉ dừng ở mô hình hay phần mềm, mà còn phải tính đến hạ tầng phía sau – đặc biệt là điện năng, yếu tố sống còn với các hệ thống AI hiện đại.

Để thực hiện lời hứa này, Anthropic cho biết họ sẽ bù toàn bộ chi phí nâng cấp lưới điện cần thiết để kết nối các trung tâm dữ liệu của mình, thông qua việc trả mức chi phí năng lượng cao hơn cho phần điện tiêu thụ. Về bản chất, khi một datacenter mới đi vào hoạt động, nhà vận hành điện lực thường phải đầu tư thêm vào đường truyền tải, trạm biến áp và các hạng mục kết nối lưới điện. Đây là những tài sản hạ tầng đắt đỏ, có khấu hao theo thời gian, và thường là một phần nguyên nhân khiến giá điện tăng.

Anthropic cũng đang nghiên cứu các hệ thống “curtailment” – có thể hiểu là cơ chế chủ động giảm mức tiêu thụ điện trong những khung giờ nhu cầu toàn hệ thống lên đỉnh. Đây là một biện pháp giúp giảm áp lực lên lưới điện vào giờ cao điểm. Ngoài ra, công ty nói sẽ áp dụng công nghệ làm mát bằng chất lỏng (liquid cooling), phương pháp đưa nhiệt ra khỏi máy chủ hiệu quả hơn làm mát bằng không khí truyền thống, từ đó giảm điện tiêu thụ cho vận hành datacenter.

Dù được xem là tín hiệu tích cực, cam kết này hiện chỉ áp dụng cho các trung tâm dữ liệu do Anthropic trực tiếp phát triển. Đây lại chỉ là một phần nhỏ trong tổng quy mô hạ tầng số khổng lồ đang phục vụ AI tại Mỹ. Nhiều nghiên cứu và dấu hiệu thị trường gần đây cho thấy làn sóng xây mới datacenter đang góp phần đẩy giá điện đi lên tại nhiều khu vực, không chỉ vì nhu cầu tiêu thụ lớn mà còn do chi phí mở rộng hạ tầng điện đi kèm.

Trước đó, vào tháng 11/2025, Anthropic công bố kế hoạch đầu tư 50 tỷ USD vào kiến trúc tính toán tại Mỹ cùng đối tác FluidStack, một đơn vị chuyên xây dựng hạ tầng datacenter. Theo đại diện công ty, các cam kết hiện tại áp dụng cho những cơ sở đặt tại hạt Mitchell, bang Texas; hạt Niagara, bang New York; cùng một trung tâm dữ liệu khác ở khu vực đông nam Louisiana. “Kiến trúc tính toán” ở đây có thể hiểu là toàn bộ nền tảng phần cứng và hạ tầng xử lý dùng để huấn luyện, vận hành và mở rộng các mô hình AI quy mô lớn.

Điểm đáng chú ý là cam kết của Anthropic không áp dụng cho phần năng lực tính toán đi thuê. Trong ngành AI, “leased capacity” hay công suất thuê là việc doanh nghiệp không tự xây toàn bộ trung tâm dữ liệu mà thuê máy chủ, chip tăng tốc AI và hạ tầng từ các nhà cung cấp đám mây lớn. Anthropic hiện thuê rất nhiều năng lực như vậy từ Google và Microsoft, đồng thời từng ký các thỏa thuận để tiếp cận số lượng lớn bộ gia tốc AI (AI accelerators) – loại chip chuyên dụng như GPU hoặc TPU, được thiết kế để tăng tốc huấn luyện và suy luận AI. Riêng thỏa thuận với Microsoft còn được cho là sẽ hỗ trợ việc bổ sung thêm 1 gigawatt công suất datacenter, con số tương đương quy mô tiêu thụ điện cực lớn.

Anthropic thừa nhận hành động ở cấp doanh nghiệp là chưa đủ. Công ty kêu gọi chính phủ liên bang Mỹ thúc đẩy các chính sách mang tính hệ thống, như cải cách quy trình cấp phép, đẩy nhanh phát triển đường truyền tải điện và rút ngắn thời gian kết nối vào lưới điện. Những nút thắt này đặc biệt quan trọng vì ngay cả khi có nguồn điện mới, việc đưa điện đến datacenter hoặc khu dân cư vẫn phụ thuộc vào hạ tầng truyền tải và thủ tục pháp lý vốn thường kéo dài nhiều năm.

Lời kêu gọi của Anthropic xuất hiện trong bối cảnh ngày càng có nhiều phản đối đối với việc mở rộng datacenter tại Mỹ. Chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là đang gây sức ép lên các nhà vận hành siêu quy mô (hyperscalers, tức những tập đoàn đám mây sở hữu hạ tầng cực lớn như Amazon, Microsoft, Google) để họ có biện pháp ngăn hoạt động của mình làm tăng hóa đơn điện hoặc nước của cư dân địa phương. Trước Anthropic, Microsoft cũng đã đưa ra cam kết rằng các trung tâm dữ liệu của họ sẽ không đẩy chi phí tiện ích của người tiêu dùng phổ thông tăng cao.

Diễn biến mới cho thấy cuộc đua AI không còn chỉ xoay quanh mô hình ngôn ngữ lớn hay số lượng chip. Trọng tâm đang dịch chuyển sang điện năng, hệ thống làm mát, truyền tải và khả năng kết nối lưới. Nói cách khác, hạ tầng vật lý đang trở thành giới hạn thực sự của AI. Cam kết của Anthropic có thể giúp xoa dịu lo ngại ở một số cộng đồng địa phương, nhưng nếu phần lớn tải tính toán vẫn đến từ công suất thuê tại các ông lớn đám mây, câu hỏi then chốt vẫn còn nguyên: ai sẽ là người trả phần hóa đơn hạ tầng của cơn sốt AI?