Bộ Nội vụ Anh chi thêm 28 triệu bảng để giữ vận hành hệ thống nhập cư Atlas sau khi đấu thầu đổ vỡ

Bộ Nội vụ Anh đã cấp các hợp đồng gia hạn tổng trị giá 28 triệu bảng cho hai đối tác công nghệ hiện tại là PA Consulting và Mastek nhằm duy trì hoạt động của Atlas, hệ thống CNTT phục vụ quản lý nhập cư và tị nạn. Cụ thể, PA Consulting nhận gói gia hạn 5 tháng trị giá 13,5 triệu bảng, còn Mastek được gia hạn 4 tháng với giá trị 15 triệu bảng. Cả hai hợp đồng đều được trao theo hình thức không qua cạnh tranh, tức chỉ định trực tiếp để tránh gián đoạn dịch vụ.

Theo thông tin được công bố, Bộ Nội vụ Anh từng khởi động một quy trình đấu thầu mở từ mùa hè năm 2025 để tìm nhà cung cấp mới. Tuy nhiên, tiến trình này bị chệch hướng sau khi Mastek khởi kiện vào tháng 10/2025, thời điểm doanh nghiệp này bị loại ở vòng hai của gói thầu Atlas trị giá 138 triệu bảng. Mastek cáo buộc quá trình chấm điểm có ‘sai sót rõ ràng’ và cho rằng các đối thủ đã được tiếp cận những thông tin mà họ không có. Công ty yêu cầu bồi thường khoảng 47 triệu bảng lợi nhuận bị mất cùng gần 158.000 bảng chi phí dự thầu. Vụ việc được dàn xếp vào tháng 5/2026 và toàn bộ đợt mua sắm sau đó bị rút lại.

Atlas là phần mềm quản lý hồ sơ nhập cư của Anh, hỗ trợ xử lý các quy trình liên quan đến tị nạn và nhập cư. Đây là một hệ thống quản lý hồ sơ, hay case management software, tức nền tảng giúp nhân viên theo dõi, cập nhật và xử lý từng vụ việc theo quy trình nghiệp vụ. Bộ Nội vụ Anh cho biết hệ thống này phải hoạt động 24/7, nghĩa là liên tục 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần, do nó liên quan trực tiếp tới các ưu tiên quốc gia về biên giới, an ninh và nhập cư.

Theo thông báo tiếp cận thị trường sớm được công bố vào tháng 6/2026, Atlas được mô tả là một ứng dụng Java mã nguồn mở, được ‘đóng gói theo container’ và triển khai trên AWS. Container là cách đóng gói phần mềm cùng mọi thành phần cần thiết để chạy ổn định ở nhiều môi trường khác nhau. AWS, viết tắt của Amazon Web Services, là nền tảng điện toán đám mây của Amazon, cho phép các cơ quan và doanh nghiệp vận hành hệ thống mà không cần tự xây dựng toàn bộ hạ tầng máy chủ. Atlas cũng sử dụng kiến trúc microservices, tức chia ứng dụng thành nhiều dịch vụ nhỏ, mỗi dịch vụ phụ trách một chức năng riêng để dễ nâng cấp và mở rộng. Hệ thống còn điều phối quy trình công việc dựa trên business process management, hay quản trị quy trình nghiệp vụ, và kích hoạt xử lý theo các sự kiện phát sinh trong hệ thống. Ngoài ra, mô hình agile release trains được nhắc tới như một cách tổ chức phát hành phần mềm theo nhịp cố định, giúp gom nhiều microservice vào các đợt cập nhật có kế hoạch.

Bộ Nội vụ Anh hiện đang chuẩn bị cho một hợp đồng lớn hơn nhiều, có tổng giá trị 336 triệu bảng đã bao gồm thuế, dự kiến kéo dài từ tháng 6/2027 đến tháng 5/2031 và có thể gia hạn tới tháng 5/2033. Đáng chú ý, gói thầu mới nhiều khả năng sẽ được tách riêng giữa hệ thống phục vụ hồ sơ tị nạn và hệ thống nhập cư không liên quan đến tị nạn. Cơ quan này cũng cho biết họ muốn định hình lại mô hình vận hành xử lý hồ sơ nhập cư, trong đó nhấn mạnh hơn vào trách nhiệm của nhà cung cấp, khả năng phối hợp và quan hệ đối tác chiến lược.

Năm 2025, Bộ Nội vụ Anh từng tuyên bố Atlas đã sẵn sàng thay thế CID, hệ thống cũ thuộc nhóm legacy system, tức nền tảng công nghệ lâu năm vẫn đang vận hành dù đã lạc hậu và khó bảo trì. CID bắt đầu được phát triển từ năm 2000. Atlas được xây dựng bởi Accenture, Mastek và PA Consulting, và ban đầu được kỳ vọng triển khai đầy đủ vào năm 2021. Tuy nhiên, mốc này đã bị bỏ lỡ, sau đó là thêm một hạn chót khác cho việc bàn giao hoàn toàn và ngừng vận hành CID.

Đến tháng 12/2025, nhân sự Bộ Nội vụ Anh dường như vẫn phải dùng hệ thống cũ cho một số loại thông tin. Báo cáo của Ủy ban Tài khoản Công, công bố vào tháng 6/2026, xác nhận cơ quan này không còn sử dụng CID nữa. Dù vậy, báo cáo cũng chỉ ra rằng nhân viên vẫn phải duy trì các bảng tính riêng song song với hệ thống quản lý hồ sơ. Điều này thường cho thấy phần mềm trung tâm chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế, buộc người dùng phải tạo quy trình thủ công để bù đắp.

Không chỉ vướng tiến độ và mua sắm, Atlas còn đối mặt với các chỉ trích về hiệu quả sử dụng. Một báo cáo trong tháng 6 từ Cơ quan Thanh tra Độc lập về Biên giới và Nhập cư cho rằng hệ thống này không hỗ trợ tốt cho cán bộ xử lý hồ sơ trong việc rút kinh nghiệm từ kết quả các vụ kháng cáo pháp lý. Nói cách khác, dù Atlas được xây dựng trên nền công nghệ hiện đại, bài toán quan trọng nhất vẫn là khả năng giúp nhân viên ra quyết định tốt hơn và xử lý hồ sơ hiệu quả hơn, điều mà hệ thống hiện vẫn chưa chứng minh được một cách thuyết phục.