IBM hé lộ mainframe z17 dạng rack và khung đơn, khép kín dòng sản phẩm z17

IBM vừa đăng thông báo úp mở về việc ra mắt thêm các phiên bản mainframe z17 mới, gồm mẫu IBM z17 ME2 dạng khung đơn và IBM z17 MER dạng lắp rack. Mainframe là dòng máy tính cỡ lớn chuyên xử lý các tác vụ doanh nghiệp trọng yếu như giao dịch ngân hàng, bảo hiểm và hệ thống vận hành quy mô rất lớn. Trước đó, tài liệu của IBM về z17 mới chỉ đề cập mẫu ME1 có thể mở rộng từ một rack đến bốn rack. Với sự xuất hiện của ME2 và MER, IBM cho biết bộ đôi này sẽ “hoàn thiện” gia đình sản phẩm z17.

Trong đó, “rack-mounted” là kiểu thiết kế cho phép máy được lắp vào tủ rack tiêu chuẩn trong trung tâm dữ liệu, giúp doanh nghiệp dễ tích hợp với hạ tầng sẵn có. Còn “single-frame” có thể hiểu là hệ thống gói gọn trong một khung máy duy nhất, phù hợp với những khách hàng cần triển khai đơn giản hơn hoặc không cần cấu hình quá lớn. IBM chưa công bố thông số kỹ thuật chi tiết cho hai mẫu mới, nhưng việc mở rộng kiểu đóng gói sản phẩm cho thấy hãng đang muốn đưa z17 tiếp cận thêm nhiều kịch bản triển khai ngoài mô hình mainframe truyền thống.

Điểm IBM đặc biệt nhấn mạnh là khả năng xử lý AI ngay trên mainframe. Theo hãng, một cấu hình z17 ME2 với một bộ tăng tốc AI tích hợp có thể đạt mức thông lượng suy luận tương đương một máy chủ x86 từ xa dùng 21 lõi xử lý khi chạy trên mạng OLTP. AI accelerator, hay bộ tăng tốc AI, là phần cứng chuyên dụng giúp tăng tốc các tác vụ trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là suy luận. Suy luận AI, còn gọi là inferencing, là giai đoạn mô hình đã được huấn luyện đưa ra dự đoán hoặc quyết định trên dữ liệu thực tế. Trong khi đó, OLTP, viết tắt của Online Transaction Processing, là kiểu hệ thống xử lý giao dịch trực tuyến dùng trong ngân hàng, bán lẻ hoặc thanh toán, nơi tốc độ phản hồi và độ ổn định là yếu tố sống còn.

IBM còn tuyên bố z17 ME2 có thể xử lý tới 2,5 triệu tác vụ suy luận mỗi giây với độ trễ phản hồi 1 mili giây khi chạy mô hình học sâu phát hiện gian lận thẻ tín dụng. Học sâu, hay deep learning, là một nhánh của AI sử dụng mạng nơ-ron nhiều lớp để nhận diện mẫu dữ liệu phức tạp. Với các doanh nghiệp tài chính, khả năng phát hiện gian lận gần như theo thời gian thực là một lợi thế lớn, vì hệ thống có thể phân tích giao dịch ngay khi chúng phát sinh thay vì chuyển dữ liệu sang một máy chủ khác để xử lý.

Theo IBM, các hệ thống mới cùng nhiều cải tiến đi kèm được thiết kế để giúp khách hàng đơn giản hóa việc triển khai và mở rộng AI, tăng cường bảo mật, hỗ trợ tuân thủ và hiện đại hóa vận hành cho các khối lượng công việc doanh nghiệp tối quan trọng. Trong ngữ cảnh này, “compliance” hay tuân thủ là việc đáp ứng các quy định pháp lý và tiêu chuẩn ngành, đặc biệt quan trọng với ngân hàng, y tế và khu vực công. “Mission-critical workloads” là những tác vụ mà nếu ngừng hoạt động sẽ gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp, chẳng hạn hệ thống thanh toán lõi hoặc xử lý giao dịch chứng khoán.

IBM sẽ bắt đầu nhận đơn đặt hàng cho các hệ thống mới từ ngày 12/8. Trước đó trong năm nay, CEO Arvind Krishna nói với giới đầu tư rằng z17 là dòng mainframe bán chạy nhất của IBM trong 20 năm qua. Ông cho rằng sức mua mạnh đến từ thực tế “big iron” — cách gọi quen thuộc dành cho các hệ thống máy tính doanh nghiệp cỡ lớn, mạnh và cực kỳ bền bỉ — có chi phí vận hành thấp hơn các nền tảng thay thế, đặc biệt trong các ứng dụng AI. Đây là lập luận đáng chú ý trong bối cảnh máy chủ x86 thường rẻ hơn để mua ban đầu, nhưng IBM đang cố chứng minh rằng tổng chi phí sở hữu lâu dài vẫn có thể nghiêng về mainframe trong một số môi trường đặc thù.

Hãng phân tích Gartner gần đây cũng nói rằng việc chuyển sang mainframe đôi khi còn rẻ hơn tiếp tục bám vào VMware, nền tảng ảo hóa phổ biến cho phép chạy nhiều máy ảo trên cùng một hạ tầng vật lý. Gartner cũng cảnh báo hơn 70% dự án thay thế mainframe bằng cách dùng AI tạo sinh để viết lại mã COBOL có khả năng thất bại. AI tạo sinh, hay generative AI, là loại AI có thể tạo ra nội dung mới như văn bản, mã lập trình hoặc hình ảnh. COBOL là ngôn ngữ lập trình lâu đời nhưng vẫn hiện diện sâu trong ngân hàng, bảo hiểm và chính phủ nhờ độ ổn định cao. Theo Gartner, đến năm 2030, 75% nhà cung cấp đang hoạt động trong thị trường “mainframe exit” — tức dịch vụ giúp doanh nghiệp rời bỏ mainframe — sẽ phải xoay trục mô hình kinh doanh hoặc biến mất.

Không chỉ hé lộ phần cứng mới, IBM trong cùng ngày còn công bố các cải tiến tối ưu hóa COBOL và bản cập nhật cho z/VM. Đây là hypervisor của IBM, tức lớp phần mềm dùng để tạo và quản lý máy ảo trên phần cứng mainframe. Những cập nhật này cho thấy IBM không chỉ bán máy mà còn tiếp tục đầu tư vào toàn bộ hệ sinh thái phần mềm xoay quanh z17. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vẫn ưu tiên sự ổn định, bảo mật và khả năng xử lý giao dịch khổng lồ, thông điệp từ IBM là rất rõ ràng: mainframe chưa hề lỗi thời, và z17 đang được định vị như trung tâm mới cho cả giao dịch lẫn AI trong doanh nghiệp.