Khi Pac-Man của Google khiến người dùng Firefox giật mình vì tiếng động bí ẩn

Máy tính bỗng phát ra tiếng “waka-waka” dù người dùng không hề mở trò chơi: đó là tình huống kỳ lạ mà một số người dùng Firefox gặp phải khi Google đưa Pac-Man lên trang chủ năm 2010. Marcin Wichary, người xây dựng phiên bản này, vừa kể lại cách một ý tưởng vui vẻ bất ngờ biến thành cuộc sửa lỗi khẩn cấp trên một trong những trang web quan trọng nhất lúc bấy giờ.

Wichary, nhà thiết kế từng giữ các vị trí cấp cao tại Google, Medium và Figma, được giao biến logo Google thành trò chơi nhân dịp Pac-Man tròn 30 tuổi. Đây là một Google Doodle — phiên bản logo đặc biệt mà hãng dùng để đánh dấu các sự kiện, nhân vật hoặc ngày kỷ niệm. Nhưng thay vì chỉ để ngắm, người truy cập lần này có thể trực tiếp điều khiển Pac-Man trong mê cung bao quanh các chữ cái GOOGLE.

Với Wichary, nhiệm vụ ấy không hề nhẹ nhàng. Trang chủ Google khi đó có sức ảnh hưởng rất lớn, trong khi chuyên môn của ông chỉ gần với kỹ sư phần mềm chứ không hoàn toàn thuộc vai trò này. Ông bắt đầu nghiên cứu Pac-Man và dựng lại trò chơi bằng HTML và CSS, hai công nghệ nền tảng dùng để tổ chức nội dung và định dạng giao diện trang web.

Google muốn trải nghiệm phải có cả âm thanh: nhạc mở đầu, tiếng Pac-Man ăn những chấm nhỏ và giai điệu khi nhân vật mất mạng. Wichary thậm chí đã bắt tay làm trước khi Google xin phép Namco, đơn vị sở hữu Pac-Man, bởi hãng muốn thuyết phục đối tác bằng một bản Doodle gần hoàn chỉnh. Namco sau đó đồng ý tham gia.

Khi dự án tiến triển thuận lợi, lãnh đạo Google quyết định bổ sung chế độ tự chạy: nếu khách truy cập không thao tác trong 10 giây, trò chơi sẽ tự khởi động. Wichary cũng ủng hộ. Theo suy nghĩ lúc đó của ông, ít ai vào trang chủ tìm kiếm rồi ngồi yên đủ lâu để bị âm thanh làm phiền.

Điều nhóm phát triển không tính đến là có những người ở trên trang chủ Google mà chính họ cũng không biết. Nguyên nhân nằm ở CoolPreviews, một tiện ích mở rộng của Firefox — thành phần cài thêm để bổ sung chức năng cho trình duyệt. Tiện ích này cho phép người dùng đưa con trỏ lên một liên kết để xem trước nội dung trang đích.

Theo lời Wichary, ngay khi Firefox khởi động, CoolPreviews cũng âm thầm hoạt động và mở một trang web ở chế độ nền, không hiển thị cho người dùng. Trang được mở chính là trang chủ Google.

Khi Doodle Pac-Man xuất hiện, chuỗi hành vi đó tạo ra một kết quả khó đoán: trang Google vô hình chờ đủ 10 giây, trò chơi tự chạy rồi phát âm thanh. Người dùng nghe thấy tiếng động nhưng không nhìn thấy trò chơi để hiểu nó đến từ đâu. Bên cạnh những lời khen dành cho Doodle, Google nhanh chóng nhận được phản ánh về những chiếc máy tính bất ngờ phát tiếng lạ.

Wichary cho biết ông đã đưa bản vá lên trong vòng vài giờ. Thay đổi gồm một nút tắt tiếng và yêu cầu người dùng phải nhấp chuột vào một thành phần trên trang trước khi trò chơi cùng âm thanh bắt đầu. CoolPreviews không thực hiện được thao tác đó, nên những tiếng Pac-Man bí ẩn cũng biến mất.

Điều trớ trêu là Wichary không nhớ nhóm từng nhận được phản ánh từ người truy cập thông thường về việc chế độ tự chạy gây phiền. Phỏng đoán ban đầu của ông dường như vẫn đúng: rất ít người chủ động mở trang chủ Google rồi không làm gì suốt 10 giây. Sự cố lại xuất hiện từ cách một tiện ích bên thứ ba âm thầm sử dụng trang web.

Nhìn lại, Wichary cho rằng việc sửa trực tiếp trang chủ Google đang phục vụ người dùng mới có lẽ là phần đáng sợ nhất trong ngày hôm đó, dù lúc thiếu ngủ ông chưa kịp cảm nhận hết. Câu chuyện để lại một bài học rõ ràng về thiết kế trải nghiệm: một tính năng tưởng vô hại vẫn có thể gây rắc rối khi gặp phần mềm khác trong hoàn cảnh không ai dự liệu. Còn với Wichary, màn ra mắt ồn ào ấy mang về một lời giới thiệu hài hước: nhà thiết kế trải nghiệm người dùng, “Michael Bay của các Doodle”.