Micron chốt giá bộ nhớ ở mức cao kỷ lục trong 5 năm, báo hiệu áp lực chi phí công nghệ còn kéo dài

Micron, một trong những nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, cho biết họ đã ký 16 “thỏa thuận khách hàng chiến lược” với các đối tác lớn, phần lớn có thời hạn từ 2026 đến 2030. Theo mô hình này, khách hàng cam kết mua một lượng sản phẩm nhất định trong một khung giá có cả mức sàn và mức trần. Giá sàn là mức tối thiểu bên mua phải trả, giúp Micron đảm bảo biên lợi nhuận gộp rất cao; còn giá trần giúp khách hàng tránh bị ảnh hưởng nếu thị trường bộ nhớ tiếp tục tăng nóng hơn nữa. Nói cách khác, Micron đã tìm được cách khóa chặt doanh thu và lợi nhuận trong nhiều năm tới, trong bối cảnh nguồn cung chip nhớ vẫn eo hẹp.

Theo CEO Sanjay Mehrotra, các khách hàng lớn đang nhìn thấy một thực tế khó thay đổi trong ngắn hạn: tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và thiết bị lưu trữ sẽ còn kéo dài. Dù ngành bán dẫn đang đầu tư mạnh vào các fab, tức nhà máy chế tạo chip, việc xây mới không còn đơn giản như trước do công nghệ ngày càng phức tạp. Đặc biệt, các dòng bộ nhớ mới như HBM, viết tắt của High Bandwidth Memory hay bộ nhớ băng thông cao, đang trở thành linh kiện quan trọng cho máy chủ AI vì có thể truyền dữ liệu rất nhanh giữa bộ nhớ và bộ xử lý. Tuy nhiên, chính độ phức tạp này khiến thời gian mở rộng công suất lâu hơn, và ngay cả khi nhà máy mới đi vào hoạt động, ngành vẫn khó đáp ứng đồng thời nhu cầu HBM cho AI cùng các dòng nhớ NAND và DRAM truyền thống.

Micron nhận định nguồn cung bộ nhớ đang bị hạn chế mang tính cấu trúc, tức là không chỉ thiếu tạm thời mà bị bó hẹp bởi năng lực sản xuất, công nghệ và tốc độ mở rộng chuỗi cung ứng. DRAM, loại bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động thường dùng làm RAM hệ thống trong máy chủ, PC và smartphone, vẫn là mặt hàng then chốt. Trong khi đó, NAND là dạng bộ nhớ flash dùng để lưu trữ dữ liệu trong SSD, điện thoại và nhiều thiết bị điện tử khác. Cả hai đều đang chịu áp lực cầu tăng mạnh, nhất là từ trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI. Micron cho biết họ vẫn chưa thể xác định rõ khi nào nguồn cung bộ nhớ mới thực sự bắt kịp nhu cầu đang leo thang.

Dù các thỏa thuận chiến lược nghe có vẻ mang lại sự ổn định cho khách hàng, Micron tiết lộ chúng chỉ chiếm khoảng 40% doanh thu. Điều đó đồng nghĩa phần lớn lượng hàng của hãng vẫn được giữ lại để bán theo điều kiện thị trường, nơi giá có thể tiếp tục được thương lượng ở mức cao nếu khan hiếm kéo dài. Một điểm đáng chú ý khác là khách hàng trong các thỏa thuận này còn phải thanh toán trước, giúp Micron có thêm dòng tiền để mở rộng năng lực sản xuất. Đây là cách hãng vừa bảo vệ lợi nhuận, vừa lấy vốn từ chính khách hàng để tài trợ cho các dự án fab mới.

Quý 3 của Micron cho thấy tác động rõ rệt của chiến lược giá. Doanh thu đạt 41,5 tỷ USD, đánh dấu quý thứ năm liên tiếp lập kỷ lục mới và tăng 346% so với cùng kỳ năm trước. Riêng DRAM mang về 31,3 tỷ USD, tăng 343%, còn NAND đạt 9,9 tỷ USD, tăng 361%. Lợi nhuận ròng lên tới 28,9 tỷ USD, trong khi biên lợi nhuận gộp hợp nhất đạt 84,9%. Biên lợi nhuận gộp là chỉ số phản ánh phần doanh thu còn lại sau khi trừ chi phí trực tiếp để sản xuất hàng hóa, và mức gần 85% là con số cực kỳ hiếm trong ngành phần cứng. Micron thậm chí còn dự báo quý 4 tốt hơn nữa, với doanh thu khoảng 50 tỷ USD và biên lợi nhuận gộp xấp xỉ 86%.

Một trong những động lực lớn nhất phía sau làn sóng tăng giá là AI. Các hệ thống trí tuệ nhân tạo hiện đại cần lượng bộ nhớ khổng lồ để huấn luyện và vận hành mô hình, đặc biệt trong máy chủ tăng tốc bằng GPU hoặc chip chuyên dụng. Khi nhu cầu AI tăng nhanh, các nhà sản xuất phải ưu tiên những dòng bộ nhớ hiệu năng cao, làm nguồn lực cho các sản phẩm khác trở nên căng thẳng hơn. Micron cũng nhấn mạnh rằng thế hệ bộ nhớ tương lai sẽ còn phức tạp hơn, kéo theo chi phí sản xuất cao hơn và giá bán khó giảm sâu như các chu kỳ trước.

Trong khi Micron hưởng lợi lớn, các đội ngũ vận hành hạ tầng CNTT có thể đối mặt với bài toán khó hơn. Công ty dự báo doanh số máy chủ truyền thống trong năm 2026 vẫn tăng ở mức hai chữ số trung bình, nhưng mức tăng dung lượng DRAM trung bình trên mỗi máy chủ có thể giảm nhẹ. Điều này cho thấy khách hàng đang ưu tiên tối đa số lượng máy được xuất xưởng trong bối cảnh phân bổ bộ nhớ rất chặt chẽ, thay vì tăng mạnh RAM cho từng hệ thống. Với giới quản trị hạ tầng, điều đó đồng nghĩa phải tối ưu workload, tức khối lượng tác vụ xử lý trên máy chủ, để đạt hiệu năng tốt hơn dù tài nguyên bộ nhớ không còn dồi dào như trước.

Nhà đầu tư rõ ràng hài lòng với bức tranh mà Micron vẽ ra: cổ phiếu hãng tăng 15% trong phiên giao dịch ngoài giờ. Tuy nhiên, với các doanh nghiệp mua máy chủ, hệ thống lưu trữ hay thiết bị điện tử, thông điệp lại kém dễ chịu hơn nhiều. Nếu một nhà sản xuất bộ nhớ lớn như Micron đã khóa được mức giá cao trong 5 năm và vẫn tin rằng thị trường sẽ tiếp tục thiếu hàng, chi phí phần cứng cho toàn ngành công nghệ có thể còn duy trì ở mặt bằng cao lâu hơn dự kiến. Điều đó không chỉ ảnh hưởng tới trung tâm dữ liệu và AI, mà còn có thể lan sang PC, smartphone và nhiều thiết bị số phổ thông khác.