Huawei ra mắt Kirin 950 Pro: chip “không dính công nghệ Mỹ” xuất hiện trên điện thoại gập ba màn hình mới

Huawei vừa công bố bộ xử lý Kirin 950 Pro, một con chip mà hãng khẳng định được phát triển không phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Đây là thành phần cốt lõi trên mẫu điện thoại gập ba màn hình Mate XT2 mới, có giá 2.979 USD. Theo Huawei, chip này sử dụng các lõi xử lý LinxiCore do chính hãng thiết kế. Trong ngành bán dẫn, “lõi xử lý” là phần trực tiếp thực hiện các phép tính của CPU. Bên cạnh đó, GPU – bộ xử lý đồ họa chuyên đảm nhiệm hình ảnh và video – cùng NPU, tức bộ xử lý thần kinh dùng để tăng tốc các tác vụ AI như nhận diện hình ảnh hay xử lý ngôn ngữ, cũng đều mang thiết kế nội bộ của Huawei.

Huawei cho biết hệ thống trên chip, hay SoC (System-on-Chip) – kiểu thiết kế tích hợp CPU, GPU, bộ nhớ đệm và nhiều thành phần khác trên cùng một đế bán dẫn – của Kirin 950 Pro sử dụng kiến trúc “Tau Scaling”. Theo mô tả của hãng, kiến trúc này sắp xếp các thành phần gần nhau hơn để giảm kích thước khuôn chip, còn gọi là “die size”, đồng thời cải thiện hiệu năng mà không cần dựa vào các quy trình sản xuất tiên tiến nhất như những gì TSMC hay Intel đang theo đuổi. Nói đơn giản, Huawei đang cố gắng tối ưu cách bố trí bên trong chip để bù đắp cho khoảng cách về công nghệ chế tạo.

Huawei tuyên bố Kirin 950 Pro mang lại hiệu năng cao hơn 42% so với con chip từng dùng trên mẫu điện thoại gập ba màn hình ra mắt năm ngoái. Tuy nhiên, các nhà phân tích trước đó nhận định Tau Scaling là một hướng đi đáng chú ý nhưng chưa thể xem là đột phá lớn của ngành bán dẫn. Điều đó cho thấy Huawei có thể đã đạt tiến bộ thực dụng trong thiết kế silicon – thuật ngữ chỉ vật liệu và hệ sinh thái công nghệ dùng để sản xuất chip – nhưng vẫn chưa đủ để làm thay đổi cuộc chơi toàn cầu.

Kirin 950 Pro hiện được đưa thẳng vào Mate XT2, mẫu điện thoại gập ba màn hình mới của Huawei. Đây là sản phẩm thuộc phân khúc cực cao cấp và cũng là một thị trường ngách. Hãng phân tích Counterpoint dự báo Huawei sẽ kết thúc năm 2026 với 24% thị phần điện thoại gập toàn cầu. Tuy nhiên, điện thoại gập chỉ chiếm khoảng 1,6% tổng doanh số smartphone năm ngoái, nghĩa là ngay cả khi Huawei có vị thế tốt trong phân khúc này, tác động lên toàn bộ thị trường smartphone vẫn khá hạn chế.

Thời điểm Huawei công bố chip và thiết bị mới cũng rất đáng chú ý, khi giới quan sát tin rằng Apple sắp ra mắt iPhone màn hình gập. Counterpoint dự đoán Apple có thể giành tới 25% thị trường điện thoại gập vào cuối năm nếu sản phẩm này xuất hiện đúng như kỳ vọng. Điều đó đồng nghĩa Huawei đang tăng tốc trong một phân khúc mới nổi, nhưng sẽ sớm phải đối mặt với đối thủ có sức ảnh hưởng lớn nhất ngành di động.

Tại sự kiện ra mắt, lãnh đạo Huawei cũng nhấn mạnh rằng các phiên bản HarmonyOS – hệ điều hành do hãng phát triển và được định vị là không còn dựa vào Android – hiện đã chạy trên 85 triệu thiết bị. Đây là tốc độ tăng trưởng đáng kể kể từ khi nền tảng này được tung ra vào tháng 10/2024. Dù vậy, nếu đặt cạnh quy mô hàng tỷ thiết bị của hệ sinh thái Android và iPhone trên toàn cầu, con số này vẫn chỉ là một phần nhỏ. Điều đó phản ánh thực tế rằng Huawei đang có chỗ đứng rõ rệt tại Trung Quốc, nhưng chưa tạo được lực kéo tương xứng ở thị trường quốc tế.

Điểm đáng chú ý nhất của Kirin 950 Pro có thể không nằm ở chiếc điện thoại Mate XT2, mà ở khả năng Huawei sẽ tái sử dụng công nghệ này cho các lĩnh vực khác. Nếu những thiết kế lõi, GPU, NPU và kiến trúc đóng gói như Tau Scaling có thể mở rộng sang máy tính, máy chủ hay các thiết bị AI, Huawei sẽ gửi đi tín hiệu mạnh rằng doanh nghiệp Trung Quốc có thể tự phát triển các nền tảng thay thế sản phẩm từ AMD, Intel hay Nvidia. Đây là câu chuyện quan trọng trong bối cảnh Bắc Kinh đang thúc đẩy giảm phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu.

Dù tham vọng tự chủ công nghệ là rất rõ, Huawei hiện vẫn chưa công bố ý định điều chỉnh Kirin 950 Pro cho những vai trò khác ngoài smartphone. Vì thế, kiến trúc Tau Scaling trước mắt chưa đủ để gây áp lực trực tiếp lên các đối thủ phương Tây trong mảng chip máy tính hay trung tâm dữ liệu. “Trung tâm dữ liệu”, hay datacenter, là nơi vận hành hàng loạt máy chủ để xử lý và lưu trữ dữ liệu cho dịch vụ số, điện toán đám mây và AI – một thị trường có quy mô lớn hơn rất nhiều so với điện thoại gập.

Các nhà sản xuất smartphone Trung Quốc như Xiaomi, Oppo và Honor đã mở rộng tốt tại châu Âu, châu Phi và Mỹ Latinh nhờ tiếp tục dùng Android cùng các dịch vụ của Google. Trong khi đó, phần cứng Huawei kết hợp với hệ sinh thái HarmonyOS vẫn chưa tạo được thành công đáng kể ngoài Trung Quốc. Nói cách khác, Kirin 950 Pro có thể là bước tiến biểu tượng cho năng lực bán dẫn nội địa, nhưng để biến nó thành ảnh hưởng thương mại toàn cầu, Huawei vẫn còn phải giải bài toán hệ sinh thái phần mềm, kênh phân phối và sức hút thị trường quốc tế.